گارتنر: مصرف برق مراکزداده جهانی تا ۲۰۲۶ به ۵۶۵ تراواتساعت میرسد
بر اساس پیشبینی جدید گارتنر، مصرف برق مراکزداده در سراسر جهان در سال ۲۰۲۶ با ۲۶٪ افزایش به ۵۶۵ تراواتساعت (TWh) خواهد رسید که نسبت به ۴۴۷ تراواتساعت در سال ۲۰۲۵ رشد نشان میدهد. این روند صعودی تا سال ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت و انتظار میرود مصرف از ۱۲۰۰ تراواتساعت فراتر برود. گزارش کامل گارتنر نشان میدهد که در دسترسبودن برق به یک محدودیت حیاتی برای گسترشِ هوشمصنوعی تبدیل شده است.
لینگلان وانگ، تحلیلگر ارشد گارتنر، میگوید: «افزایش تقاضا برای بارهایکاری فشردهٔ هوشمصنوعی باعث رشد بیسابقهٔ مصرف برق در مراکزداده شده است. امنیتِ برقِ مرکزداده، میدانِ نبردِ جدیدی برای مقیاسدهی و حفاظت از حاشیهٔ سود در رقابت جهانیِ هوشمصنوعی است.»
سرورهای هوشمصنوعی؛ غولهای تشنهٔ برق
سرورهای بهینهسازیشده برای هوشمصنوعی در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۵ تراواتساعت برق مصرف کردند. این رقم در سال ۲۰۲۶ با ۸۴٪ افزایش به ۱۷۵ تراواتساعت میرسد. پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۷ مصرف این سرورها به ۲۵۸ تراواتساعت برسد و برای اولینبار از مصرف سرورهای معمولی پیشی بگیرد. تا سال ۲۰۳۰، سهم سرورهای هوشمصنوعی از کل مصرف برق مراکزداده به نزدیکِ ۵۰٪ خواهد رسید.
در مقابل، سرورهای معمولی رشد بسیار کمی دارند: کمتر از ۱٪ در سال ۲۰۲۵ و حدود ۱.۲٪ در سال ۲۰۲۶ (حدود ۱۹۵ تراواتساعت). همچنین سیستمهای خنکسازی که برای خنکسازی رکهای متراکمِ هوشمصنوعی ضروری هستند، در سال ۲۰۲۶ با ۲۲.۶٪ افزایش به ۱۹۵ تراواتساعت مصرف خواهند رسید.
نقشِ ایالاتِ متحده و چالشهای منطقهای
ایالاتِ متحده در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۰۴ تراواتساعت از ۵۶۵ تراواتساعت کل را مصرف خواهد کرد که معادلِ ۳۶٪ از کل جهان است. از این مقدار، ۶۸ تراواتساعت مربوط به مراکزدادهٔ اختصاصیِ هوشمصنوعی است. شبکههای برق منطقهای تحت فشار شدید هستند و بیش از ۷۵ پروژهٔ مرکزداده به ارزشِ ۱۳۰ میلیارد دلار در اوایلِ سال ۲۰۲۶ بهدلیلِ مخالفتها با هزینههای برق و آب مسدود شدند. برخی اپراتورها به ژنراتورهای گازی در محل روی آوردهاند تا بدون انتظار برای اتصال به شبکه، ظرفیت خود را افزایش دهند.
هشدارِ گارتنر: بحرانِ برق در راه است
گارتنر هشدار میدهد که عرضهٔ شبکه تا سال ۲۰۳۰ برای پاسخگویی به تقاضای بیش از ۱۲۰۰ تراواتساعت کافی نخواهد بود. این کمبود تنها محدود به اپراتورهای هوشمصنوعی نیست، بلکه همهٔ کاربران مراکزداده را تحتتأثیر قرار میدهد. پیشبینیها عواملی مانند کمبود قطعات، تأخیر پروژهها و اختلالات ژئوپلیتیکی (از جمله تنشهای مرتبط با ایران) را دربر میگیرد.
لینگلان وانگ توصیه میکند: «رهبران زیرساخت و عملیات باید ارتقای بهرهوری، تأمینِ دسترسی به شبکه و سرمایهگذاری در سامانههای سرمایشی با راندمانِ بالا و محاسباتِ لبه را در اولویت قرار دهند.»
راهحلهای هستهای و آیندهٔ انرژی
ابرمقیاسکنندگان مانند متا قراردادهایی برای بیش از ۶ گیگاوات برق هستهای امضا کردهاند. یک شرکت نیز در حالِ تغییرِ کاربریِ رآکتورهای بازنشستهٔ نیروی دریایی ایالاتِ متحده برای یک سایتِ هوشمصنوعی در تنسی است. با این حال، این پروژهها تا سال ۲۰۲۸ یا دیرتر به بهرهبرداری نخواهند رسید، بنابراین در کوتاهمدت کمبود برق یک چالش جدی باقی میماند.
نتیجهگیری
رشد مصرف برق در مراکزداده، بهویژه بهخاطر سرورهای هوشمصنوعی، یک چالش بزرگ برای صنعت فناوری و شبکههای برق جهانی است. سرمایهگذاری در بهرهوریِ انرژی، انرژیهای تجدیدپذیر و فناوریهای خنککنندهٔ پیشرفته برای مدیریت این بحران ضروری است. برای اطلاعات بیشتر، ویکیپدیا: مرکزداده را مطالعه کنید.
