امیـل مایکل، معاون وزارت دفاع در پژوهش و مهندسی و رئیس فناوری پنتاگون، در ماه ژوئن بخش قابلتوجهی از سهام خود در شرکت پرپلکسیتی را فروخت. افشاسازیهای مالی نشان میدهد ارزش این معامله بین 5 تا 25 میلیون دلار برآورد شده است.
جزئیات فروش و سابقه سرمایهگذاری
براساس اسنادی که ابتدا توسط The Guardian بررسی شد، این فروش سومین خروج مایکل از سرمایهگذاریهای مرتبط با هوش مصنوعی در سال جاری است. او پیشتر در ژانویه از سهم خود در شرکت ایکسایآی درآمدی تا 24 میلیون دلار کسب کرده بود و در آوریل نیز حداقل 5 میلیون دلار از فروش سهام Brex به دست آورد.
مایکل پیش از پیوستن رسمی به دولت عضو هیئت مشورتی پرپلکسیتی بود و اوایل 2025 از آن سمت کنارهگیری کرد. در افشاسازیهای سال 2025 همچنین آمده که او پیش از ورود به دولت وامی شخصی از پرپلکسیتی بین 250,000 تا 500,000 دلار با نرخ بهره 4.57% دریافت کرده بود؛ موضوعی که در اسناد اخلاقی او نیز ثبت شده است.
تضاد منافع و ابهامات اخلاقی
اسناد حاکی است مایکل در تعهدات اخلاقیاش متعهد شده از سود ناشی از سهام غیرواگذارشدهٔ پرپلکسیتی چشمپوشی کند، اما فایلها صراحتاً مشخص نکردهاند آیا فروش ژوئن مربوط به سهام واگذارشده بوده یا خیر. دفتر تنظیم اخلاق دولتی (OGE) پیشتر گواهی واگذاری داراییهای مرتبط با ایکسایآی را برای او صادر کرده بود، اما زمانبندی فروشها و صدور مجوزها همچنان مورد توجه کارشناسان است.
واکنشها و انتقادات
ریچارد پینتر، وکیل پیشین اخلاق کاخسفید، گفته مایکل باید «قبل از شروع خدمت، کلیه منافع مالی در این شرکتها را واگذار میکرد.» سخنگوی پنتاگون اما تأکید کرده مایکل و سایر مقامات «در چارچوب قوانین و مقررات اخلاقی» عمل کردهاند و به فرآیند چندلایهٔ بررسی اخلاقی وزارت اشاره کردهاند.
زمینهٔ سیاسی: تقابل پنتاگون با Anthropic
این افشاسازیها همزمان با تقابل پنتاگون و دولت فدرال با شرکت Anthropic نمایش داده شدهاند؛ شرکتی که مدل Claude را توسعه میدهد و رقیب پرپلکسیتی و ایکسایآی در مناقصههای دولتی بهشمار میرود. در 27 فوریه، کاخسفید به آژانسهای فدرال دستور داد از فناوریهای Anthropic استفاده نکنند و پنتاگون این شرکت را «ریسک زنجیره تأمین» معرفی و همکاری پیمانکاران نظامی با آن را محدود کرد.
قاضی فدرال ریتا لین اما هفتهٔ گذشته آن فهرستگذاری را با این استدلال که اقدامی تلافیجویانه و غیرقانونی بوده است لغو کرد. در پی این روند، برخی قراردادهای اولیه Anthropic به شرکتهای دیگر از جمله OpenAI منتقل شد و پنتاگون با چند شرکت هوش مصنوعی، از جمله ایکسایآی، قراردادهایی امضا کرد.
پیامدها برای صنعت و سرمایهگذاری
پرپلکسیتی اعلام کرده در حال مذاکره با NVIDIA برای دور جدید سرمایهگذاری است که بهگفته شرکت میتواند ارزش آن را بالای 30 میلیارد دلار قرار دهد؛ رقمی که بیش از 50٪ رشد نسبت به ارزیابی 20 میلیارد دلاری سپتامبر 2025 را نشان میدهد. چنین ارزیابیهایی میتواند چرخهٔ سرمایهگذاری در صنعت هوش مصنوعی را تغییر دهد و بر رفتار مدیران، سرمایهگذاران و سیاستگذاران تأثیرگذار باشد.
نکات کلیدی قابل پیگیری
- شفافیت و روالهای واگذاری داراییهای مقامات در پنتاگون؛
- پیامدهای حقوقی رأی قاضی لین برای روابط پنتاگون با شرکتهای هوش مصنوعی؛
- نتیجه مذاکرات سرمایهگذاری پرپلکسیتی با NVIDIA و تأثیر آن بر ارزش بازار؛
- مسیری که مرزبندی منافع خصوصی و تصمیمات دولتی در حوزهٔ هوش مصنوعی طی میکند.
افزون بر این موارد، مدارک تکمیلی و واکنشهای حقوقی و سیاسی در روزهای آتی میتواند روشن کند چگونه منافع خصوصی و تصمیمات دولتی در حوزهٔ حساس و پرسود هوش مصنوعی مدیریت خواهد شد.
منابع: گزارشهای منتشرشده در The Guardian، اسناد افشاشده مالی و صفحات رسمی وزارت دفاع آمریکا و شرکتهای مرتبط.
