هم‌مخترع یکی از مشهورترین تکنولوژی‌های اپل، حالا روی هدفی بسیار جرأتمندانه‌تر کار می‌کند: تبدیل تشخیات پیچیده مغز به روال ساده، ارزان و در دسترس مانند یک آزمون خون.

گیدی لیتوین: از واقعیت افزوده اپل تا مرزهای جدید علوم اعصاب

گیدی لیتوین (Gidi Littwin)، هم‌مخترع فناوری FaceID و Vision Pro، شش سال گذشته را به ساخت یک مدل پیشرو هوش مصنوعی اختصاص داده است که می‌تواند فعالیت الکتریکی مغز را رمزگشایی کند تا اختلالات شناختی را تشخیص دهد. استارت‌آپ او به نام Hemispheric، پس از جمع‌آوری داده‌های مغزی از ۱۰۰,۰۰۰ نفر، توانسته ۵۲ میلیون دلار سرمایه‌گذاری جذب کند.

گیدی لیتوین، هم‌بنیان‌گذار Hemispheric و مخترع FaceID

راه اثبات: از جمع‌آوری داده‌های عظیم اپل تا مغز انسان

لیتوین در سال ۲۰۲۰ اپل را ترک کرد. او در اپل تجربه‌ی مدیریت عملیات جمع‌آوری داده در مقیاس عظیم را داشت؛ برای FaceID و ردیابی دست در Vision Pro، داده‌های «صدها هزار نفر» گردآوری شده بود. او به WIRED می‌گوید: «ما می‌دانستیم باید در Hemispheric چیزی بسیار مشابه بسازیم، و ساختیم.»

هم‌بنیان‌گذار دیگر، هاگای لالازار (Hagai Lalazar)، پس از تماس با ۷۵ کاندید، لیتوین را به عنوان شریک تجاری پیدا کرد. لالازار قبلاً روی هوش مصنوعی برای مطالعه مغز بدون جراحی کار می‌کرد.

چالش پزشکی: مغز هر فرد منحصر به فرد است

تشخیص بیماری‌هایی مانند آلزایمر، پارکینسون، افسردگی و PTSD، به دلیل تفاوت فعالیت مغزی در افراد، تا به امروز به پرسشنامه‌های ذهنی و مشاهدات رفتاری (روش‌های سوپ risco) وابسته بوده است.

تیم Hemispheric برای حل این مسئله، «با ارزش‌ترین دارایی» خود را ساخت: ۲۵۰,۰۰۰ ساعت داده مغزی از ۱۰۰,۰۰۰ داوطلب حقوق‌بگیر در آسیا، تل‌آویو و بوستون. شرکت‌کنندگان بازی‌هایی انجام دادند که نواحی مختلف مغز را فعال می‌کردند.

معماری مدل: LLM برای سیگنال‌های مغزی

مدل آموزش‌دیده، عملکرد مغز را از فعالیت الکتریکی داخل جمجمه استنباط می‌کند، دقیقاً همانند اینکه مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) با تحلیل آماری متن، معنا را استخراج می‌کنند. این مدل روی زیرمجموعه‌هایی از بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی، افسردگی و PTSD آزمایش شده و استنتاج‌های دقیقی درباره سلامت مغز آن‌ها ارائه داده است.

محصول اول: هدست EEG هوشمند برای PTSD

  • فرآیند: بیمار هدست EEG سبک می‌پوشد و ۱۵ دقیقه با اپلیکیشن تبلت تعامل دارد.
  • خروجی هوش مصنوعی: رمزگشایی سیگنال‌ها، تشخیص، پیش‌بینی بهترین درمان و پایش پیشرفت.
  • زمان‌بندی: ارائه به FDA اوایل سال بعد، انتشار عمومی در اواخر ۲۰۲۷.
"آینده‌ای که ما تصور می‌کنیم، آینده‌ای است که این کار مانند یک آزمایش خون باشد. دستگاه بسیار ارزان خواهد بود و در کلینیک‌ها، بیمارستان‌ها و حتی مطب روانشناسان توزیع می‌شود."
— هاگای لالازار، هم‌بنیان‌گذار Hemispheric

رقابت و چشم‌انداز سرمایه‌گذاری

ابزارهای تشخیصی AI برای سرطان ریه در اروپا در حال حاضر بالینی هستند. غول‌هایی مانند OpenAI و Anthropic نیز وارد حوزه سلامت شده‌اند. Hemisphenic با سرمایه‌گذاری از賈rندeganان صنعتی (از جمله هاوارد مورگان، حامی اولیه اوبر) قصد دارد:

  • شراکت با دولت‌ها، سازمان‌های بهداشتی و داروسازی‌ها را گسترش دهد
  • تیم را در آمریکا گسترش دهد
  • داده‌های مغزی میلیون‌ها نفر را برای بهبود مدل جمع‌آوری کند
  • اسکنرهای مغزی اختصاصی توسعه دهد که برای یادگیری عمیق بهینه شده باشند

لیتوین تأکید می‌کند: «این دستگاه‌ها هرگز برای یادگیری ماشین و قطعاً برای یادگیری عمیق ساخته نشده‌اند.» هدف نهایی، دموکراسی‌سازی دسترسی به دقت تشخیزی سطح تخصصی است.