گارتنر: مصرف برق مراکز داده جهانی تا ۲۰۲۶ به ۵۶۵ تراواتساعت میرسد
بر اساس پیشبینی جدید گارتنر، مصرف برق مراکز داده در سراسر جهان در سال ۲۰۲۶ با ۲۶ درصد افزایش به ۵۶۵ تراواتساعت (TWh) خواهد رسید که از ۴۴۷ تراواتساعت در سال ۲۰۲۵ بیشتر است. این روند صعودی تا سال ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت و انتظار میرود مصرف از ۱۲۰۰ تراواتساعت فراتر رود. گزارش کامل گارتنر نشان میدهد که در دسترس بودن برق به یک محدودیت حیاتی برای گسترش هوش مصنوعی تبدیل شده است.
لینگلان وانگ، تحلیلگر مستقیم گارتنر، میگوید: «افزایش تقاضا برای بارهای کاری فشرده هوش مصنوعی باعث رشد بیسابقه مصرف برق در مراکز داده شده است. امنیت برق مرکز داده، میدان نبرد جدیدی برای مقیاسدهی و حفاظت از حاشیه سود در رقابت جهانی هوش مصنوعی است.»
سرورهای هوش مصنوعی؛ غولهای تشنه برق
سرورهای بهینهسازیشده برای هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۵ تراواتساعت برق مصرف کردند. این رقم در سال ۲۰۲۶ با ۸۴ درصد افزایش به ۱۷۵ تراواتساعت میرسد. پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۷، مصرف این سرورها به ۲۵۸ تراواتساعت برسد و برای اولین بار از مصرف سرورهای معمولی پیشی بگیرد. تا سال ۲۰۳۰، سهم سرورهای هوش مصنوعی از کل مصرف برق مراکز داده به نزدیک ۵۰ درصد خواهد رسید.
در مقابل، سرورهای معمولی رشد بسیار کمی دارند: کمتر از ۱٪ در سال ۲۰۲۵ و ۱.۲٪ در سال ۲۰۲۶ (حدود ۱۹۵ تراواتساعت). همچنین سیستمهای سرمایشی که برای خنکسازی رکهای متراکم هوش مصنوعی ضروری هستند، در سال ۲۰۲۶ با ۲۲.۶٪ افزایش به ۱۹۵ تراواتساعت مصرف خواهند رسید.
نقش ایالات متحده و چالشهای منطقهای
ایالات متحده در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۰۴ تراواتساعت از ۵۶۵ تراواتساعت کل را مصرف خواهد کرد که ۳۶٪ از کل جهان است. از این مقدار، ۶۸ تراواتساعت مربوط به مراکز داده اختصاصی هوش مصنوعی است. شبکههای برق منطقهای تحت فشار شدید هستند و بیش از ۷۵ پروژه مرکز داده به ارزش ۱۳۰ میلیارد دلار در اوایل سال ۲۰۲۶ به دلیل مخالفت با هزینههای برق و آب مسدود شدند. برخی اپراتورها به ژنراتورهای گازی در محل روی آوردهاند تا بدون انتظار برای اتصال به شبکه، ظرفیت خود را افزایش دهند.
هشدار گارتنر: بحران برق در راه است
گارتنر هشدار میدهد که عرضه شبکه تا سال ۲۰۳۰ برای پاسخگویی به تقاضای بیش از ۱۲۰۰ تراواتساعت کافی نخواهد بود. این کمبود تنها محدود به اپراتورهای هوش مصنوعی نیست، بلکه همه کاربران مرکز داده را تحت تأثیر قرار میدهد. پیشبینیها شامل عواملی مانند کمبود قطعات، تأخیر پروژهها و اختلالات ژئوپلیتیکی (از جمله تنشهای مرتبط با ایران) است.
لینگلان وانگ توصیه میکند: «رهبران زیرساخت و عملیات باید ارتقای بهرهوری، تأمین دسترسی به شبکه و سرمایهگذاری در سرمایش با راندمان بالا و محاسبات لبه را در اولویت قرار دهند.»
راهحلهای هستهای و آینده انرژی
ابر مقیاسکنندگان مانند متا قراردادهایی برای بیش از ۶ گیگاوات برق هستهای امضا کردهاند. یک شرکت نیز در حال تغییر کاربری رآکتورهای بازنشسته نیروی دریایی ایالات متحده برای یک سایت هوش مصنوعی در تنسی است. با این حال، این پروژهها تا سال ۲۰۲۸ یا دیرتر به بهرهبرداری نخواهند رسید، بنابراین در کوتاهمدت کمبود برق یک چالش جدی باقی میماند.
نتیجهگیری
رشد مصرف برق در مراکز داده، بهویژه به دلیل سرورهای هوش مصنوعی، یک چالش بزرگ برای صنعت فناوری و شبکههای برق جهانی است. سرمایهگذاری در بهرهوری انرژی، انرژیهای تجدیدپذیر و فناوریهای خنککننده پیشرفته برای مدیریت این بحران ضروری است. برای اطلاعات بیشتر، ویکیپدیا: مرکز داده را مطالعه کنید.
