شرکت Blue Origin قرارداد 700 میلیوندلاری ناسا برای توسعه شبکه مخابراتی مریخ (MTN) را دریافت کرد. این شبکهٔ اختصاصی برای انتقال داده و ارائه خدمات ناوبری طراحی شده و هدف اجرای عملیات آن تا سال 2030 تعیین شده است.
MTN و نقش آن در شبکه مخابراتی مریخ
شبکه مخابراتی مریخ (MTN) قرار است بهعنوان فرستنده و گیرندهای اختصاصی با تمرکز بر پیوندهای دادهٔ پهنایباند بالا عمل کند و خدمات ناوبری دقیق برای مأموریتهای سطحی و مداری فراهم کند. برخلاف مدارگردهای علمی که همزمان کارهای پژوهشی انجام میدهند، MTN فقط بر انتقال داده میان مریخ و زمین متمرکز خواهد بود.
ناسا این پروژه را گامی تعیینکننده در ساخت زیرساختهای ارتباطی بینسیارهای میداند؛ زیرساختی لازم برای پشتیبانی از اکتشافهای مداوم و آمادهسازی مأموریتهای سرنشیندار در انتهای دههٔ 2030 و اوایل دههٔ 2040. جزئیات رسمی در سایت NASA منتشر شده است.
چرایی ضرورت اجرای پروژه
در حال حاضر مدارگردهایی مانند Mars Odyssey (پرتاب 2001) و Mars Reconnaissance Orbiter (پرتاب 2005) بخش عمدهٔ ارتباط با مریخنوردها را بر عهده دارند. مدارگردهای آژانسهای دیگر، از جمله Mars Express و Trace Gas Orbiter، نقش مکمل ایفا میکنند. این مدارگردها اغلب همزمان مأموریتهای علمی انجام میدهند؛ به همین دلیل نیاز به یک مدارگرد اختصاصی مخابراتی با تمرکز کامل بر پیوندهای داده احساس میشد.
دربارهٔ برندهٔ قرارداد و سکوی Blue Ring
ناسا پس از بررسی پیشنهادها، شرکت Blue Origin را برای اجرای پروژه انتخاب کرد. این شرکت قصد دارد MTN را مبتنی بر سکوی فضاپیمایی Blue Ring بسازد؛ سکویی که ترکیب پیشرانش خورشیدی-الکتریکی و شیمیایی را ارائه میکند و برای مانورهای طولانی در مدار و کاهش هزینههای عملیاتی طراحی شده است.
نسخهٔ عملیاتی Blue Ring هنوز مأموریت کامل عملیاتی نداشته است، اما نمونهٔ آزمایشی آن در پرتاب نخستین موشک New Glenn در ژانویهٔ 2025 به فضا فرستاده شد. طبق قرارداد، Blue Origin مسئول طراحی، توسعه، یکپارچهسازی، پرتاب و بهرهبرداری از MTN خواهد بود و انتظار میرود پرتاب عمدتاً با نیو گلن انجام شود.
زمانبندی و نکات قراردادی
- مبلغ قرارداد: 700 میلیون دلار
- تخصیص اولیهٔ بودجه: ژوئیهٔ 2025 توسط کنگره
- صدور درخواست پیشنهادات: ماه مه 2026
- مهلت تحویل فضاپیما به ناسا: حداکثر تا 31 دسامبر 2028
- هدف آغاز عملیات در مدار مریخ: تا سال 2030
رقابت و پیامدها برای صنعت فضایی
Rocket Lab از رقبا بود و هر دو شرکت توانمندیهای خود را در مناقصه ارائه کردند. انتخاب Blue Origin نشاندهندهٔ اعتماد ناسا به رویکردها و پلتفرمهای ترکیبی خورشیدی-الکتریکی برای مأموریتهای بینسیارهای است.
برای صنعت فضایی، این قرارداد هم توسعهٔ زیرساختهای مخابراتی پایدار در مدار مریخ را تسریع میکند و هم فرصت توسعهٔ فناوریهای پیشرانشی و پلتفرمهای چندمنظوره را فراهم میآورد.
چشمانداز و اثرات احتمالی
راهاندازی MTN میتواند پهنایباند و قابلیت اطمینان ارتباط میان مریخ و زمین را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد، تبادل تصاویر و دادههای علمی را سریعتر و مداومتر سازد و بستری مناسب برای مأموریتهای پیچیدهتر و حضور بلندمدت انسان در مریخ فراهم کند. تحقق بهموقع تعهدات فنی و زمانی از سوی پیمانکار، نقش تعیینکنندهای در موفقیت این شبکه خواهد داشت.
برای مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ تاریخچه مدارگردهای مریخ میتوانید به صفحات Mars Odyssey و Mars Reconnaissance Orbiter مراجعه کنید.
