معماری کاوشگرهای کروی BALLS
پروژه BALLS که مخفف گویهای کمارتفاع جهنده آفریقا است، در واقع یک نمایشگر فناوری پیشرفته محسوب میشود. در این طرح، سه کاوشگر کروی به سطح ماه سفر میکنند تا در منطقه قطب جنوب یک آرایه تلسکوپ رادیویی تشکیل دهند. هر کدام از این کرههای فلزی درونشان آنتنهای رادیویی فرکانس پایین جای دادهاند که وظیفه شنود امواج کیهانی از قدیمیترین و دوردستترین نقاط جهان هستی را بر عهده دارند.
چرا سمت پنهان ماه؟ سکوت مطلق رادیویی
سیگنالهای رادیویی با فرکانس زیر 20 مگاهرتز به دلیل اعوجاج لایه یونسفر و آلودگیهای الکترومغناطیسی زمینی، به هیچوجه از کره زمین قابل پایش نیستند. ماه با قرارگیری در فاصله دور، این مشکل را رفع میکند. کارلا میچل، مدیر ماموریت Africa2Moon در رصدخانه نجوم رادیویی آفریقای جنوبی، تأکید میکند که سمت پنهان ماه آرامترین محیط رادیویی در مجاورت زمین است. این سکوت نسبی به مأموریت BALLS اجازه میدهد تا فرکانسهای پایین فضایی را همانطور که هستند، بدون هیچگونه تداخل اتمسفری، اندازهگیری کند.
همکاریهای آفریقایی و گامهای اجرایی
اداره ملی فضایی چین در آوریل 2025 این طرح را در کنار نزدیک به دوازده محموله بینالمللی دیگر برای سفر مأموریت Chang'e-8 تأیید کرد. تیم اجرایی BALLS تحت همت بنیاد توسعه فضایی آفریقا، به همراه مراکز علمی آفریقای جنوبی، کنیا، غنا و بوتسوانا شکل گرفته است. قطعات ساختاری و عملکردی این کاوشگرها توسط دانشگاههای کیپتاون و استلنبوش در آوریل 2026 مونتاژ شدند تا وارد فاز تست نهایی پیش از پرتاب شوند. میچل در سالن کنفرانسهای ناسا نشان داد که چگونه سالها تلاش دیوانی و مهندسی به راهاندازی این سختافزار در مداری خارج از زمین منجر شده است.
ساختار فنی و چشمانداز آینده
معماری هر واحد BALLS شبیه به یک ژیروسکوپ کروی است که از حلقههای بههمتنیده ساخته شده. درون این اسکلت، دو آرایه خورشیدی مثلثی بزرگ با سطحی شبکهمانند نصب شدهاند که یکی رو به بالا و دیگری رو به پایین عمل میکند. این پیکربندی به ساختار داخلی شکل چهاروجهی میدهد. دادههای جمعآوری شده مستقیماً به فرودگر Chang'e-8 منتقل شده و سپس از طریق لینک ارتباطی به زمین ارسال میشوند. این کانسپت سهگانه، فقط مقدمهای برای یک پروژه بزرگتر به نام Africa2Moon است که برنامهریزی میکند در آینده آرایهای متشکل از 55 آنتن را در سمت پنهان ماه مستقر کند. با گذر زمان و افزایش توان رصدمحور در قاره آفریقا، نقش این منطقه در شکار امواج رادیویی فرابurst و مطالعه ماده تاریک پررنگتر خواهد شد و افقهای تازهای را در درک مبانی کیهان پیش روی پژوهشگران قرار میدهد.
