مارک جانستون در 21 اوت 2026 از حیاط خانهاش در اسکاتسدیل، آریزونا، تایملپسِ با وضوح بالا و دو ساعتهای ثبت کرد که رشتهای باشکوه از حلقههای پلاسما را درست روی لبهٔ خورشید نشان میدهد.
آنچه ثبت شد
فیلم، ثبتشده بین ساعت 07:56 تا 10:12 به وقت محلی، حرکت پلاسما را در مجمعی از قوسهای کرونایی نمایش میدهد. این ساختارها توسط میدانهای مغناطیسی شکل میگیرند و گاهی با جریانهای خنکشوندهای همراهاند که به «باران کرونایی» معروف است و مادهٔ داغ را به لایههای پایینتر جو خورشیدی هدایت میکند. توضیحات تکمیلی دربارهٔ قوسهای کرونایی و مشاهدههای رصدخانهٔ دینامیک خورشیدی را میتوانید در منابع زیر ببینید: صفحهٔ قوسهای کرونایی در ویکیپدیا، رصدخانهٔ دینامیک خورشیدی (SDO).
چرا این نما برجسته است
رصد حلقههای پلاسما درست روی لبهٔ خورشید چشماندازی سهبعدی از قوسها ارائه میکند و جزئیات ساختاری و حرکت پلاسمایی را واضحتر نمایش میدهد. ثبت چنین رویدادهایی نه فقط از نظر زیباییشناسی بلکه برای غنیسازی دادههای رصدی اهمیت دارد؛ بهویژه وقتی همزمان با دادههای مأموریتهای فضایی مورد بررسی قرار گیرند. جانستون دربارهٔ لحظهٔ ثبت میگوید: «دیدن و شکارِ یکی از این قوسها در یک روز صاف و ثبت آن از حیاط خانهام تجربهای سرگرمکننده و ارزشمند بود.»
مشاهدهٔ لحظهای و آمادهسازیِ عکاس
جانستون بهطور منظم دادههای بلادرنگ SDO را بررسی میکند؛ این رصد منظم به او امکان میدهد زمانی که رویدادهای گذرا پدید میآیند سریع آماده شود و ضبط را آغاز کند. ترکیب رصدهای آماتوری و مأموریتهای فضایی به فهم پویاییهای مغناطیسی و رفتار پلاسمای خورشیدی کمک میکند.
تکنیک و مشخصات فنی ثبت
مشخصات کلیدی ثبت این نما:
- تلسکوپ: شکستی TEC160FL
- فیلتر: هیدروژن-آلفا (H-alpha) — این فیلتر ساختارهای جو خورشیدی را در طول موج مشخص هیدروژن برجسته میکند و جزئیاتی را آشکار میسازد که در نور سفید پنهاناند. برای اطلاعات بیشتر: هیدروژن-آلفا (H‑α) در ویکیپدیا.
- مدت زمان ضبط: حدود دو ساعت (07:56–10:12 به وقت محلی)
- مکان: حیاط خصوصی در اسکاتسدیل، آریزونا
- نوع نما: تایملپس با وضوح بالا، تمرکز روی لبهٔ خورشید و دوام حرکت پلاسمایی
سابقهٔ ثبتهای مشابه
جانستون پیشتر نیز نمایهایی قابل توجه ثبت کرده؛ از جمله در ژوئن گذشته که اَبَرِ پلاسما عظیمی را مستند کرد که به «گودزیلا» شهرت یافت و باز هم جریانهای باران کرونایی را نشان میداد. اینگونه ثبتها به شناسایی الگوهای تکرارشونده و تفاوتهای زمانی در رفتار قوسها کمک میکنند.
اهمیت و دسترسی برای جامعهٔ رصدگران
تصاویر و ویدئوهای باکیفیت از رصدگران آماتور افزون بر جنبهٔ زیبایی، منبعی از دادههای تکمیلی برای مطالعات علمی فراهم میآورند. با گسترش دسترسی به تجهیزات تخصصی تصویربرداری خورشیدی، نقش رصدهای زمینی در پیگیری فعالیتهای خورشیدی و تحلیل پدیدههایی مانند حلقههای کرونایی روزافزون است.
منبع تصویر: فریمی از تایملپس ثبتشده توسط مارک جانستون، اسکاتسدیل، آریزونا.
