جولای ۲۰۲۶، چهار سال از زمانی که نخستین تصاویر تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا (JWST) منتشر شد، می‌گذرد. به مناسبت این سالگرد، ناسا تصویری شگفت‌انگیز از کهکشان قنطورس A منتشر کرده است؛ کهکشانی که ساختار عجیب خود را مدیون برخورد دو کهکشان در حدود ۲ میلیارد سال پیش است.

چهار سال اکتشاف با قدرتمندترین تلسکوپ فضایی جهان

جیمز وب با فروسرخ فوق‌حساس خود، به اعماق قلب قنطورس A نفوذ کرده و جزئیاتی را آشکار ساخته که پیش از این دیده نشده بود. شان دوماگال-گلدمن، مدیر اخترفیزیک ناسا، می‌گوید: «هیچ تلسکوپی به تنهایی تمام داستان را روایت نمی‌کند. اکتشافات در طول زمان ساخته می‌شوند و جیمز وب بزرگ‌ترین گام رو به جلو تاکنون است.»

تصویر تلسکوپ جیمز وب از کهکشان قنطورس A با جزئیات فروسرخ

ادامه راه اسپیتزر و هابل

پیش از جیمز وب، تلسکوپ اسپیتزر و هابل این کهکشان را رصد کرده بودند، اما گرد و غبار ضخیم مانع دید آنها در نور مرئی می‌شد. جیمز وب با فروسرخ خود از این موانع عبور کرده و جزئیات ظریف را نمایان ساخته است. با این حال، معمای ساختار S شکلی که در تصاویر MIRI دیده می‌شود، هنوز حل نشده است.

نمای نزدیک از هسته فعال کهکشان قنطورس A با جت‌های پلاسما

سیاهچاله غول‌پیکر؛ هم سازنده و هم ویرانگر

داده‌های جیمز وب نشان می‌دهد که سیاهچاله مرکزی قنطورس A با فشرده‌سازی گاز و غبار، تولد ستاره‌ها را تحریک می‌کند، اما در عین حال با پرتاب مواد، کهکشان میزبان را از مواد خام ستاره‌زایی تهی می‌سازد. این یافته‌ها به درک بهتر تکامل کهکشان‌ها کمک می‌کند.

«جیمز وب به ما اجازه می‌دهد فرآیندهایی را ببینیم که تلسکوپ‌های دیگر قادر به مشاهده آن نبودند.»

نگاهی به آینده

با ادامه فعالیت جیمز وب، اخترشناسان امیدوارند تاریخ کیهانی کهکشان‌های بیشتری را بازسازی کرده و تصویر کامل‌تری از تکامل جهان به دست آورند. چهار سال گذشته تنها آغاز راه است.