تلاش انویدیا برای گسترش دامنه استفاده از پردازندههای گرافیکی (GPU) به مرزهای جدیدی رسیده است. استارتاپ لونار اوتپوست (Lunar Outpost) اعلام کرد که ماهنورد جدید این شرکت برای کنترل سیستم لیدار (LiDAR) خود از تراشههای جتسون (Jetson) بهره خواهد برد. این اتفاق میتواند نخستین حضور یک پردازنده گرافیکی را بر سطح ماه رقم بزند.
ادغام هوش مصنوعی فیزیکی در محیطهای خشن
جاستین سایروس، مدیرعامل لونار اوتپوست، در این باره توضیح داد: «ما در حال مقایسه پلتفرم NVIDIA Jetson با سیستم محاسباتی پروازی خود هستیم که سابقه بیشتری در ماموریتهای فضایی دارد. در حال ارزیابی مزایا و معایب آن هستیم و بهطور جدی تلاش میکنیم تا از این سیستمهای مبتنی بر GPU با قابلیتهای بالاتر در محیطهای خشن فضایی استفاده کنیم.»
ناسا پیش از برنامههای بازگرداندن فضانوردان به ماه که احتمالاً در سال 2028 محقق میشود، طرحی را برای پرداخت هزینه به شرکتهای خصوصی جهت کاوش سطح ماه آغاز کرده است. این برنامه که بر اساس همکاری این آژانس با اسپیسایکس مدلسازی شده، از شرکتهای فناوری میخواهد خودروهایی بسازند که حسگرهای علمی را به ماه ببرند. هدف این ماموریت درک بهتر ساختار سطح ماه و جستوجوی موادی نظیر آب است که بهرهبرداری از آنها میتواند بسیار سودآور باشد.
شراکتهای استراتژیک برای نقشهبرداری مداری
انویدیا اخیراً همکاری مشترکی را با فایرفلای اروسپیس (Firefly Aerospace) اعلام کرده است؛ شرکتی که بهعنوان نخستین نهاد خصوصی موفق به فرود امن یک ربات روی ماه شده است. بر اساس این توافق، پلتفرم جتسون روی یک ماهواره در حال گردش به دور ماه برای پردازش تصاویر فعالیت خواهد کرد. این ماهواره دادههایی را برای نقشهبرداری از سطح ماه و همچنین ردیابی روباتهای فزاینده روی آن جمعآوری میکند.
ماموریتهای پیشرو و چالشهای محیطی
ماهنورد جدید لونار اوتپوست درون یک فرودگر ساختهشده توسط اینتوئیتیو ماشینز (Intuitive Machines) قرار دارد. این ماهنورد طراحی شده تا بستهای از حسگرها را به دهانههای شهابسنگ و مکانهایی ببرد که کاوش آنها از مدار دشوار است. ماموریت بعدی نیز به کاوش در منطقهای به نام رینر گاما (Reiner Gamma) روی سطح ماه اختصاص دارد؛ جایی که یک ناهنجاری مغناطیسی سالها دانشمندان را به خود مشغول کرده است. انتظار میرود هر دو ماموریت پیش از پایان سال با پرتاب موشک فالکون 9 انجام شوند.
پلتفرم جتسون انویدیا شاید به اندازه پردازندههای قدرتمندی چون بلکول (Blackwell) و ورا روبین (Vera Rubin) شناختهشده نباشد، اما بخش حیاتی سیستمهای هوش مصنوعی فیزیکی به شمار میرود. طراحی جمعوجور و کممصرف این تراشهها به سیستمهای رباتیک اجازه میدهد ورودیهای حسگرها را بهصورت محلی پردازش کنند و در نتیجه، درک و واکنش آنها به محیط پیرامون با سرعت بسیار بالاتری انجام شود. سایروس درباره این تغییر رویکرد میگوید: «سیستم خودمختاری ما 5 سال پیش قطعیتر بود، اما اکنون ترکیبی از الگوریتمهای قطعی و هوش مصنوعی فیزیکی است. ما هنوز هر دو مسیر را بهصورت موازی پیش میبریم و وظیفه ما پیدا کردن نقطه اتصال هوش مصنوعی فیزیکی به سیستم فعلی برای انجام کارهای بکر است.»
بهکارگیری GPU در فضا به دلیل شرایط سخت محیطی همواره با چالشهای فراوانی همراه است. اغلب پردازندههای گرافیکی فضایی در مدار نزدیک به زمین قرار دارند که در برابر تشعشعات و تغییرات شدید دما محافظت نسبی دارند. با این حال، کره ماه بهطور مستقیم در معرض تشعشعات کیهانی و نوسانات شدید دمایی در طول دورههای خود قرار دارد. سایروس به این چالش اشاره میکند: «سیستم شما باید بتواند شب ماه را با مصرف انرژی بسیار پایین پشت سر بگذارد.»
از کاوش تا ماندگاری
مهندسان لونار اوتپوست امیدوارند با به کار انداختن این تراشهها در محیط سخت لونار، خودروهایشان را توانمندتر کنند تا بتوانند محیط اطراف را سریعتر پردازش کرده و تصمیمگیریهای لحظهای داشته باشند. ناسا جاهطلبیهای گستردهای برای حضور پایدار انسان در ماه دارد، اما این هدف نیازمند سیستمهای خودمختاری است که راه را هموار کنند و کارهای سنگین را بر عهده بگیرند. سایروس به چشمانداز آینده اشاره میکند: «ما در لونار اوتپوست در حال کار روی گذار از مرحله کاوش به ماندگاری و ساخت پایگاه روی ماه هستیم. ترکیب مدلهای قطعی با لایه هوش مصنوعی فیزیکی، کلید پایدار کردن حضور انسان در فضا و ایجاد یک نیروی کار رباتی کارآمد است.» در چند سال آینده، این استارتاپ چندین ماهنورد خودمختار کوچکتر و یک نمونه بزرگتر به نام پگاسوس (Pegasus) را برای حمل فضانوردان راهی ماه خواهد کرد.
