تصور کنید ناگهان متوجه شوید صدها خواهر و برادر دارید که هرگز نمیشناختید. این واقعیت تلخ برای برخی از افرادی است که از طریق اهدای اسپرم متولد شدهاند. حالا یک سازمان باروری اروپایی خواستار وضع محدودیتهای بینالمللی برای تعداد فرزندانی شده است که یک اهداکننده میتواند داشته باشد.
تایس ون در میر، مردی ۴۷ ساله که خود از طریق اهدای اسپرم ناشناس در یک کلینیک خصوصی در هلند متولد شد، این وضعیت را "مشکلساز" توصیف میکند. او میگوید: «کودکان حق دارند والدین بیولوژیک خود را بشناسند.» ون در میر که ریاست بنیاد Donorkind را بر عهده دارد، توانست یکی از خواهر و برادران خود را پیدا کند، اما میترسد هرگز بقیه را پیدا نکند.
چرا محدودیت ضروری است؟
با ظهور آزمایشهای ژنتیکی مانند Ancestry و 23andMe، افراد متولد شده از اهداکننده به راحتی میتوانند خویشاوندان ژنتیکی خود را بیابند. برخی از آنها دهها و حتی صدها خواهر و برادر ناتنی کشف کردهاند. یک زن که ۲۵ خواهر و برادر پیدا کرد به روزنامه گاردین گفت: «این باعث میشود احساس کنی کمی تولید انبوه شدهای.»
جاناتان مایر، اهداکننده هلندی، نمونهای بارز است: اسپرم او برای تولد بین ۵۵۰ تا ۶۰۰ کودک استفاده شد تا اینکه در سال ۲۰۲۳ دادگاه او را از ادامه اهدا منع کرد. چنین داستانهایی نه تنها ناراحتکننده هستند، بلکه خطرات دیگری مانند ازدواج ناخواسته بین خویشاوندان یا انتقال جهشهای ژنتیکی مضر را به همراه دارند.
پیشنهاد محدودیت اروپایی
در کنفرانس انجمن اروپایی تولیدمثل انسانی و جنینشناسی (ESHRE) در لندن که در ۸ ژوئیه برگزار شد، اعضا برنامهریزی برای شروع محدودیت در سراسر اروپا را مطرح کردند. در حال حاضر کشورهایی مانند بریتانیا اهدای ناشناس را ممنوع کرده و محدودیت ۱۰ خانواده را اعمال میکنند. اما اسپرم به راحتی بین کشورها جابهجا میشود؛ برای مثال، بیش از نیمی از اسپرم مورد استفاده در بریتانیا در سال ۲۰۲۰ وارداتی بوده است که بیشتر از دانمارک و آمریکا آمده است.
پروفسور جکسون کرکمن-براون از دانشگاه بیرمنگام میگوید: «تنها چیزی که واقعاً منطقی است یک محدودیت فراملی است.» او بر لزوم هماهنگی بینالمللی برای جلوگیری از سوءاستفاده از سیستم و تضمین سلامت فرزندان آینده تأکید دارد.
موارد نگرانکننده جهشهای ژنتیکی
اگرچه غربالگریها معمولاً مؤثر هستند، اما مواردی از انتقال بیماریهای ژنتیکی گزارش شده است. یک اهداکننده دانمارکی با جهش ژنتیکی افزایشدهنده خطر سرطان، اسپرم خود را به بانک اسپرم اهدا کرد که منجر به تولد حداقل ۱۹۷ کودک در سراسر اروپا شد. برخی از این کودکان به سرطان مبتلا شده و برخی جان خود را از دست دادند.
حالا سوال این است: آیا جهان آماده پذیرش یک قانون واحد برای محدودیت اهدای اسپرم است؟ بسیاری معتقدند که این تنها راه برای حفظ حقوق کودکان و جلوگیری از عواقب ناخواسته است.
