۳۹ انجمن بانکداری ایالتی ایالات متحده ائتلافی به نام BankChain Alliance تشکیل دادند تا شبکهٔ بلاکچین مشترکی برای بانکهای محلی و منطقهای بسازند. هدف ائتلاف رسیدن به فاز عملیاتی تا سال ۲۰۲۷ اعلام شده است.
خدمات پیشنهادی شبکه بلاکچین بانکها
ائتلاف اعلام کرده شبکهٔ پیشنهادی از انواع خدمات مبتنی بر دفترکل توزیعشده پشتیبانی خواهد کرد، از جمله:
- سپردههای توکنیزهشده
- استیبلکوینها
- پرداختهای برنامهپذیر
- تسویهٔ خودکار و عملیات همتابههمتا میان مؤسسات
سؤالات کلیدی بیپاسخ
تا کنون نام فراهمکنندهٔ فناوری، ساختار زیرساخت بلاکچین پایه، مدل حاکمیتی و چارچوب نظارتی شبکه اعلام نشده است. انتخاب میان شبکههای مجوزدار یا عمومی و سازوکار مالکیت و حاکمیت، بر موضوعاتی مثل انطباق نظارتی، شفافیت و امنیت تأثیر مستقیم خواهد گذاشت. برخی بازیگران صنعتی ممکن است به راهحلهای کنسرسیومی شناختهشده مانند R3 یا Hyperledger تمایل نشان دهند، اما ائتلاف هنوز تصمیم رسمی نگرفته است.
مالکیت و حاکمیت شبکه
ائتلاف میگوید بانکها میتوانند مالک شبکه باشند، اما جزئیات عملی مالکیت، نوع مدل حاکمیتی (دموکراتیک یا مبتنی بر وزن)، قواعد عضویت و ساختار هزینهها منتشر نشده است. این جزئیات تعیینکنندهاند چون نحوهٔ اعمال قواعدی مانند KYC/AML، تعامل با نهادهای ناظر فدرال و مدیریت ریسک سیستمی به همین معیارها بستگی دارد.
پیشزمینه و نمونههای مشابه
بانکها و ارائهدهندگان پرداخت سالهاست بر روی توکنیزهسازی سپرده و تسویهٔ پیوسته آزمایش کردهاند. نمونههای اخیر عبارتاند از:
- پلتفرم توکنیزهسپردهٔ مشترک Custodia Bank و Vantage Bank Texas برای بانکهای آمریکا.
- راهاندازی توکن سپردهٔ JPMD توسط JPMorgan روی شبکهٔ Base برای مشتریان سازمانی.
- پلتفرم خصوصی مجاز BNY برای سپردههای توکنیزه با تمرکز اولیه بر وثیقه و مارجین.
- تست انتقال سپردهٔ توکنیزه توسط 17 بانک جهانی با همکاری SWIFT خارج از ساعات کاری مرسوم.
مسیرهای فنی محتمل
دو مسیر کلی فنی وجود دارد: پیادهسازی شبکهای اختصاصی و مجوزدار تحت کنترل کنسرسیوم بانکها، یا تعامل و پیوستن به شبکههای موجود و میانزنجیرهای. مسیر اول از منظر انطباق و کنترل ریسک مناسبتر است؛ مسیر دوم دسترسی به نقدینگی و اکوسیستمهای بزرگتر را فراهم میآورد. انتخاب بین این دو، بر سرعت انتشار، هزینههای عملیاتی و ظرفیت نوآوری تأثیر خواهد گذاشت.
پیامدها برای بانکهای محلی و مشتریان
در صورت موفقیت BankChain Alliance، بانکهای محلی و منطقهای میتوانند سریعتر خدماتی مانند تسویهٔ آنی و پرداختهای برنامهپذیر را ارائه دهند که به کاهش هزینههای عملیاتی و تقویت رقابتپذیری مقابل بازیگران بزرگتر و فینتکها کمک میکند. همزمان، مسائل حقوقی و نظارتی—از جمله هماهنگی با نهادهایی مانند FDIC، Federal Reserve و SEC—چالشهای ضروری و پیچیدهای هستند که باید حل شوند.
گامهای بعدی و نقاط تمرکز
ائتلاف باید در کوتاهمدت سه موضوع کلیدی را مشخص کند:
- انتخاب فناوری و فراهمکنندهٔ فنی
- تعیین چارچوب مالکیت و مدل حاکمیتی
- نحوهٔ تعامل و هماهنگی با نهادهای نظارتی
تعیین این مؤلفهها مسیر آزمایشهای پایلوت، فازهای توسعه و نحوهٔ مشارکت بانکها را روشن خواهد کرد. در ماههای آینده باید منتظر اعلام فهرست بانکهای شرکتکننده در فاز آزمایشی و انتخاب پلتفرم فنی باشیم.
منابع و مراجع
برای آشنایی بیشتر با فناوریهای زیربنایی و پروژههای مشابه میتوانید منابع زیر را مطالعه کنید: صفحهٔ بلاکچین در ویکیپدیا و صفحات رسمی SWIFT و JPMorgan.
