شبکه بلاکچین هارمونی (Harmony) که هفت سال پیش با وعده مقیاسپذیری بالا و هزینههای پایین راهاندازی شده بود، اکنون در آستانه پایان مسیر خود به عنوان یک لایهیک مستقل قرار گرفته است. تیم توسعه در روز یکشنبه پیشنهاد رسمیای برای «غروبکردن» (Sunsetting) شبکه اصلی و مهاجرت توکن بومی ONE به اتریوم به عنوان یک دارایی ERC-20 منتشر کرد. این تصمیم، کمتر از یک ماه پس از یک سوءاستفاده امنیتی سنگین اتخاذ شده که منجر به ساخت نزدیک به ۴ میلیارد توکن ONE جعلی شد و اعتبار شبکه را به شدت لرزاند.
از رولبکجویانه تا پایانِ شبکه
داستان از ۱۲ اوت آغاز شد؛ زمانی که گزارشها حاشیه امنیت شبکه را پر کرد: یک مهاجم موفق شده بود تقریبا ۲۶ درصد از کل عرضه توکن ONE (معادل ۳.۹ میلیارد واحد) را به صورت غیرمجاز استخراج (Mint) کند. تخمینها میگویند حدود ۲.۸ میلیارد توکن از این موجودی جعلی راهی صرافها شده است. هارمونی در واکنش اولیه، طرحی برای «رولبک» (Rollback) بلاکچین به چکپوینت ۱۱ اوت ارائه داد که طی آن ۱۰۹ هزار و ۱۲۶ تراکنش معمولی و ۳۱۵ تراکنش استیکینگ حذف میشدند. اما اکنون، به جای تعمیر شبکه، انتخاب مسیر مهاجرتی به سمت اتریوم روی میز قرار گرفته است.
مکانیزم مهاجرت: عکسبرگیره نهایی و ایردراپ اتوماتیک
به موجب پیشنهاد منتشرشده، یک عکسبرگیره (Snapshot) نهایی از حالت شبکه در بلوک آخر گرفته خواهد شد. تمامی موجودیهای ONE — شامل کیف پولهای کاربران، تفویضهای استیکینگ، پاداشهای اعتبارسنجها، قراردادهای هوشمند و موجودیهای صرافهای متمرکز — ثبت شده و معادل آن به صورت توکن ERC-20 روی اتریوم ایردراپ میشود. تیم هارمونی تأکید کرده که کاربران نیازی به انجام هیچ اقدام Claim (دریافت) نخواهند داشت؛ توکنها مستقیماً به آدرسهای همنام بر روی شبکه اتریوم واریز میگردند.
چه چیزی قابل مهاجرت نیست؟ هشدار حیاتی برای کاربران DeFi
نکته حیاتی در این پیشنهاد، موارد مستثنی است. هارمونی صراحتاً اعلام کرده که کیف پولهای چندامضایی (Multisig Safes)، استخرهای نقدینگی (Liquidity Pools) و اپلیکیشنهای آنچین (On-chain Apps) قابل مهاجرت نیستند. کاربران دارای دارایی در پروتکلهای مالی غیرمتمرکز (DeFi) یا قراردادهای هوشمند پیچیده، تنها تا ۱۰ سپتامبر فرصت دارند تا پوزیشنهای خود را ببندند و از قراردادها خارج شوند. پس از این تاریخ، دسترسی به این داراییها روی شبکه هارمونی غیرممکن خواهد بود و هیچ مکانیزم بازیابی برای آنها پیشبینی نشده است.
سرنوشت اعتبارسنجها: سه راه، یک پول تشویق ۱.۳۷ میلیون دلاری
اعتبارسنجها (Validators) که ستون فقره امنیت شبکه بودهاند، سه گزینه در پیش دارند:
- توقف نود: اعتبارسنجانی که نودهای خود را به موقع خاموش کنند، سهام (Stake) خود را حفظ میکنند و به عنوان «گouverneur» (Governor) در حکومتداری آینده شرکت میکنند.
- ادامه به عنوان گورنور: بدون اجرای نود، در فرآیندهای تصمیمگیری مشارکت میکنند.
- پیوستن به مبنای هوش مصنوعی-ویدئویی: هارمونی به طور مبهم به یک «مبنه جدید هوش مصنوعی-ویدئویی» اشاره کرده که اعتبارسنجها میتوانند به تیم آن بپیوندند.
برای تشویق توقف منظم، یک پول (Pool) به ارزش ۱.۳۷۲ میلیون دلار تخصیص یافته که بین اعتبارسنجانی که زودتر عمل میکنند توزیع خواهد شد.
فرآیند رأیگیری: قدرت به سهام، نه به سرشماری
پیشنهاد فعلی «غیرالزامی» (Non-binding) توصیف شده و هنوز به فرآیند رسمی حاکمیت (Governance) شبکه وارد نشده است. بر اساس قوانین حاکمیت هارمونی، تنها اعتبارسنجهای «منتخب» (Elected) میتوانند پیشنهاد دهند، در حالی که اعتبارسنجهای «غیرمنتخب» حق رأی دارند. قدرت رأی بر اساس کل سهام (Total Stake) محاسبه میشود. برای تصویب، نیاز است ۵۱ درصد از کل وزن سهام در رأیگیری شرکت کنند و ۶۶.۷ درصد از آنها موافق باشند، پس از یک دوره معرفی هفتروزه و رأیگیری ۱۴ روزه. زمان تولید بلوک نهایی و اینکه آیا این فرآیند رسمیت مییابد، هنوز مشخص نیست.
پایانِ یک دورِ هفتساله؛ درسهایی برای اکوسیستم
هارمونی از پروژههای پیشرو در مقیاسپذیری با شاردینگ (Sharding) بود و در اوج فعالیت، از شبکههای لایهیک پرکاربرد محسوب میشد. اما ترکیبِ یک هک بزرگ، ناگزیر کردن به رولبکِ تراکنشهای کاربران بیگناه، و اکنون تصمیم برای تخلیه شبکه به نفع اتریوم، تصویری تلخ از چالشهای امنیتی و اقتصادی لایهیکهای کوچکتر ترسیم میکند. مهاجرت به اتریوم اگرچه امنیت و نقدینگی را تضمین میکند، اما به معنای تسلیم شدن در برابر نارساییهای معماری و مدیریت ریسک پروژه است.
کاربران و توسعهدهندگانی که هنوز در اکوسیستم هارمونی فعال هستند، باید به سرعت موجودیهای خود را بررسی کرده، از قراردادهای هوشمند خارج شده و برای دریافت توکنهای ERC-20 روی اتریوم آماده باشند. ساعتیخ تا ۱۰ سپتامبر در حال تیکتاک کردن است.
