استاندارد چارترد و اچ‌اس‌بی‌سی اولین تراکنش زندهٔ برون‌مرزی مبتنی بر دفترکل سوییفت را با استفاده از سپرده‌های توکنیزه اجرا کردند. این آزمایش نشان داد که زیرساخت‌های مجزای سپرده توکنیزه می‌توانند بین یکدیگر تعامل کنند و تعهدات دیجیتال را ثبت و تطبیق دهند.

چه اتفاقی افتاد؟

دو بانک پیام‌های پرداخت را از طریق دفترکل سوییفت تبادل کردند و تعهدات مالی ناشی از این پیام‌ها در سرویس Tokenised Deposit Serviceِ اچ‌اس‌بی‌سی و زیرساخت سپردهٔ توکنیزهٔ استاندارد چارترد ثبت شد. دفترکل سوییفت به‌عنوان لایهٔ هماهنگ‌کننده عمل کرد: تعهدها را تطبیق و تهاتر نمود و سپس تسویهٔ نهایی را از طریق سامانه‌های پرداخت موجود انجام داد. به بیان دقیق‌تر، دفترکل نقش رابط و ثبت همزمان تعهدات را ایفا کرد و فرایند تسویهٔ نهایی را به شبکه‌های پرداخت کنونی واگذار کرد.

نمایی از کنفرانس یا جلسه بانکی مرتبط با آزمایش دفترکل سوییفت

گروه آزمایشی و دامنهٔ عملیات

این تراکنش حدود یک ماه پس از اعلام آمادگی اولیهٔ دفترکل سوییفت انجام شد. سوییفت اعلام کرده بود 17 بانک در شش قاره برای اجرای آزمایش‌های زنده با استفاده از سپرده‌های توکنیزه آماده شده‌اند. از دیگر اعضای گروه آزمایشی می‌توان به سیتی، BNP Paribas، BNY، ولز فارگو، یو‌بی‌اس، MUFG، DBS و ANZ اشاره کرد.

اهمیت فنی و تجاری

  • اتصال زیرساخت‌های مجزا: دفترکل سوییفت برای وصل کردن سپرده‌های توکنیزه‌شده طراحی شده و امکان تعامل بین زیرساخت‌های بانکی متفاوت را فراهم می‌کند.
  • قابلیت تسویه 24/7: این معماری مسیر را برای پرداخت‌های برون‌مرزی شبانه‌روزی هموار می‌سازد، در حالی که کنترل‌های تسویه، انطباق و مدیریت ریسک حفظ می‌شوند.
  • سازگاری با ساختارهای فعلی: سوییفت نقش هماهنگ‌کننده را بر عهده گرفته تا ثبت و تهاتر تعهدات دیجیتال را تسهیل کند و تسویهٔ نهایی را از طریق شبکه‌های پرداخت موجود انجام دهد، نه اینکه سامانه‌ها را به‌طور کامل جایگزین کند.
نمای شماتیک دفترکل بلاک‌چین و اتصال بانک‌ها

حرکت بانک‌ها به‌سمت سپرده‌های توکنیزه

بانک‌ها استانداردها و زیرساخت‌هایی را آزمایش می‌کنند که مبادلهٔ سپرده‌های توکنیزه بین مؤسسات و حوزه‌های قضایی مختلف را ممکن سازد. اچ‌اس‌بی‌سی اعلام کرده سرویس سپردهٔ توکنیزهٔ خود را در نیمهٔ اول 2026 در آمریکا و امارات گسترش می‌دهد؛ این سرویس پیش‌تر در هنگ‌کنگ، سنگاپور، بریتانیا و لوکزامبورگ فعال شده بود و از آوریل نیز برای مشتریان شرکتی و نهادی واجد شرایط در آمریکا در دسترس قرار گرفته است.

استاندارد چارترد در پروژه‌های تسویهٔ واقعی شرکت کرده و در ژوئیه یکی از 28 مؤسسهٔ مالی و بانک مرکزی بود که در آزمایش‌های تحت نظارت بانک تسویهٔ بین‌المللی (BIS) در قالب پروژهٔ Agorá مشارکت داشتند؛ آن آزمایش حدود 1,000,000 دلار را در شش ارز با استفاده از سپرده‌های تجاری توکنیزه و ذخایر بانک مرکزی تسویه کرد.

زیرساخت‌های رقیب و مسیر تجاری‌سازی

علاوه بر سوییفت، بازیگران دیگری در حال ساخت شبکه‌هایی برای پیوند سامانه‌های پرداخت سنتی و زیرساخت دارایی‌های دیجیتال هستند. برای مثال، The Clearing House قصد دارد شبکه‌ای برای سپرده‌های توکنیزه ظرف نیمهٔ اول 2027 راه‌اندازی کند تا تسویهٔ 24/7 بین بانک‌های آمریکایی ممکن شود. وجود چند شبکهٔ موازی و تلاش برای همگرایی، پرسش‌های فنی و نظارتی دربارهٔ سازگاری پروتکل‌ها و استانداردها به‌وجود می‌آورد.

تابلو نمایش و نمودار تراکنش‌های دیجیتال بانکی

چالش‌ها و مسائل نظارتی

تعامل بین سپرده‌های توکنیزه نیازمند هماهنگی در چند حوزه است:

  • استانداردهای فنی و پروتکل‌های پیام‌رسانی برای تضمین سازگاری بین شبکه‌ها.
  • قواعد نظارتی و الزامات انطباق برای پیشگیری از سوء‌استفاده و حفظ ثبات مالی.
  • نقدشوندگی، مدیریت نقدینگی و پوشش ریسک ارزی در محیط تسویهٔ 24/7.

راه‌های پیش رو

برای تجاری‌سازی و گسترش عملیاتی، لازم است آزمایش‌ها در مقیاس بزرگ‌تر تکرار شوند، هماهنگی با نهادهای ناظر تقویت شود و استانداردهای بین‌المللی مشخص شوند تا شبکه‌های متعدد بتوانند بدون اصطکاک همکاری کنند.

جمع‌بندی

این تراکنش نمونهٔ اولیه‌ای از معماری تعاملی بین زیرساخت‌های سپرده توکنیزه است. تداوم موفقیت‌ها می‌تواند به افزایش نقدشوندگی، کاهش هزینه‌ها و تسویهٔ سریع‌تر در نظام پرداخت بین‌المللی منجر شود، اما تحقق این اهداف مستلزم حل چالش‌های فنی و مقرراتی است.

برای مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ مفاهیم مرتبط، می‌توانید صفحات استیبل‌کوین و توکن را ملاحظه کنید.