سه منبع داده تازه؛ نشانه‌های عقب‌نشینی Gemini

سه مجموعه داده جدید نشان می‌دهد کاربران و توسعه‌دهندگان کمتر از گذشته به Gemini گوگل متکی‌اند. پلتفرم تحلیل متون Pangram گزارش کرده که OpenAI از آغاز ردیابی ماهانه بیش از نیمی از سهم بازار مدل‌های متنی را در اختیار داشته؛ در عین حال سهم Anthropic از 4.3 درصد به 14.9 درصد رسیده و سهم Gemini از حدود 12 درصد در ماه‌های قبل به تنها 1.9 درصد در ژوئیه 2026 کاهش یافته است. Pangram این روند را «فروپاشی» توصیف کرده است.

داده‌های مکمل: OpenRouter و Similarweb چه می‌گویند

کاهش سهم گزارش‌شده در Pangram با آمارهای دیگر هم هم‌راستا است. پایگاه OpenRouter که در حوزه مدل‌های وزن‌باز فعال است نیز افت استفاده از Gemini را ثبت کرده است. از سوی دیگر Similarweb نشان می‌دهد سهم ترافیک وب‌سایت‌های مرتبط با گوگل در ماه گذشته از 27 درصد به 26.8 درصد کاهش یافته؛ هرچند این رقم نسبت به 9.4 درصد یک سال قبل افزایش چشمگیر دارد.

گوگل اعلام کرده اپ Gemini ماهانه 1,000,000,000 کاربر دارد، اما معیار «کاربران فعال ماهانه» می‌تواند گمراه‌کننده باشد و لزوماً نشان‌دهنده تعامل مستمر یا رضایت بالای کاربران نیست.

منابع داده و محدودیت‌های هر منبع

  • Pangram: تمرکز عمده روی وظایف نوشتاری است؛ حوزه‌ای که Gemini نسبت به Claude و ChatGPT ضعف بیشتری نشان داده است.
  • OpenRouter: نمونه‌گیری این پلتفرم به مدل‌های وزن‌باز گرایش دارد و تصویر غالب جامعه متن‌باز را نشان می‌دهد، نه کل بازار تجاری.
  • Similarweb: ترافیک وب را می‌سنجد و پوشش اپلیکیشن‌های موبایل یا استفاده داخلی سازمان‌ها در آن محدود است.

با وجود این کاستی‌ها، همگرایی نتایج سه منبع مستقل در جهت کاهش نسبی استفاده از Gemini قابل توجه است و نباید نادیده گرفته شود.

نموداری از تغییرات سهم بازار مدل‌های زبانی

چرا کاربران از Gemini فاصله گرفتند؟

  • رقابت عملکردی در وظایف نوشتاری: ChatGPT و Claude در بسیاری از کارهای تولید متن و پاسخ‌دهی تعاملی، نتایج قوی‌تری ارائه داده‌اند.
  • دسترسی و اکوسیستم: مدل‌های متن‌باز و راهکارهای توسعه‌پذیر در پلتفرم‌هایی مانند OpenRouter محبوبیت جلب کرده‌اند.
  • مقیاس‌پذیری و تجربه کاربری: ادعاهای عددی درباره کاربران ماهانه همیشه معادل تعامل فعال یا ارزش محصول نیست.
  • اعتماد و شفافیت: توسعه‌دهندگان و شرکت‌ها عمدتاً سراغ گزینه‌هایی می‌روند که مستندات، API و سیاست‌های واضح‌تری ارائه دهند.

پیوند به رهبری و ساختار داخلی گوگل

کاهش سهم استفاده ممکن است یکی از عوامل تغییرات اخیر در تیم رهبری Google DeepMind باشد؛ گروهی از مدیران ارشد، از جمله Demis Hassabis، جدا شده‌اند. چنین تغییراتی معمولاً نشان‌دهنده نیاز به بازنگری در استراتژی محصول و اولویت‌های تحقیقاتی هستند.

شاخص‌هایی که باید دنبال کرد

چند معیار کلیدی برای رصد اوضاع عبارت‌اند از:

  • آمار سهم بازار در ماه‌های آینده از منابع مستقل مانند Pangram و OpenRouter.
  • عملکرد مدل‌ها در بنچ‌مارک‌های فنی و حوزه‌های تخصصی (فنی، علمی و تولید محتوا).
  • تغییرات محصولی و استراتژیک گوگل: بهبود مدل‌ها، ارتقای تجربه کاربری یا تمرکز بر ادغام‌های موبایل و سازمانی.
  • واکنش رقبا و رشد Anthropic و OpenAI در بخش‌هایی که اکنون سهم بیشتری کسب کرده‌اند.

پایان‌بینی کوتاه‌مدت

اگر روند کنونی ادامه یابد، گوگل باید بین تقویت کیفیت مدل‌ها و بهبود تجربه محصول انتخاب‌های سریع و هدفمند انجام دهد تا از کاهش بیشتر استفاده جلوگیری کند؛ با این حال بازار مدل‌های زبانی پویا و حساس به نوآوری است و تغییرات سریع رویدادپذیرند.