یک شرکت نرم‌افزاری تازه‌تأسیس به نام «اسلاپ‌فیکس» (Slopfix) با ارائهٔ سرویسی عجیب‌اما هوشمندانه، توجه جامعهٔ توسعه‌دهندگان را به خود جلب کرده‌است. این شرکت برای حذفِ کدهای اضافی و بی‌کیفیتِ تولید‌شده توسط هوش‌مصنوعی، هفته‌ای ۱۰٬۰۰۰ دلار دریافت می‌کند و جالب‌تر این‌که خودِ شرکت نیز از عواملِ هوش‌مصنوعی در فرایند استفاده می‌کند.

مدلِ کسب‌وکارِ اسلاپ‌فیکس: حذفِ کد به‌جای نوشتنِ آن

اسلاپ‌فیکس سرویسی با قیمت ثابت ارائه می‌دهد که هدفِ آن بازسازی (رفکتورینگ) پایگاه‌هایِ کدِ شلوغ و پر از کدهای تکراری است. سه مهندسِ این شرکت قبل از شروعِ کار، روی یک هدفِ کاهشِ خطوطِ کد توافق می‌کنند. برای مثال، یک پروژهٔ ۱۰۰٬۰۰۰ خطی می‌تواند به ۳۵٬۰۰۰ خط کاهش یابد، در حالی که تمامِ عملکردهایِ اولیهٔ آن حفظ می‌شود. نکتهٔ جالب این است که دستمزدِ اسلاپ‌فیکس بر اساسِ میزانِ کدِ حذف‌شده محاسبه می‌شود: «ما برای حذفِ کد دستمزد می‌گیریم.» این جمله را بنیان‌گذارِ شرکت در انجمنٔ «Hacker News» با نامِ کاربریِ «zie1ony» منتشر کرده‌است.

نمونهٔ کدهای تکراری و نامرتب که توسط هوش‌مصنوعی تولید‌شده

چگونه کار می‌کند؟ از تحلیلِ رایگان تا ضمانتِ دو هفته‌ای

مطابقِ وب‌سایتِ اسلاپ‌فیکس، این شرکت ابتدا مخازنِ (repository) مشتریان را به‌صورتِ رایگان تحلیل می‌کند و اگر تشخیص دهد که نمی‌تواند بهبودِ قابل‌توجهی ایجاد کند، از پروژه کنار می‌کشد. در صورتِ پذیرشِ کار، اولین مرحله تهیهٔ یک فهرستِ نوشتاری از تمامِ عملکردهایِ برنامه است؛ صفحه‌به‌صفحه و نقطه‌پایانی‌به‌نقطه‌پایانی. این فهرست عملاً به‌عنوانِ یک چک‌لیستِ بازگشتی (regression checklist) قبل از هر تغییری عمل می‌کند.

مشتریان پس از اتمامِ کار، پایگاهِ کدِ کوچک‌شده، همان چک‌لیست و مجموعه‌ای از محدودیت‌ها (guardrails) را دریافت می‌کنند که برای جلوگیری از انباشتِ دوبارهٔ زباله‌هایِ کد طراحی شده‌اند. این محدودیت‌ها شامل یک فایلِ دستورالعملِ CLAUDE.md، قوانینِ لینت (lint rules) و بررسی‌هایِ یکپارچه‌سازیِ مداوم (CI checks) است. همچنین یک ضمانتِ دو هفته‌ای برای پوششِ هرگونه مشکلِ ناشی از مؤلفهٔ پیش‌تر کارآمد ارائه می‌دهند.

نمودار افزایش کدهای تکراری در پروژه‌های نرم‌افزاری

معضلِ کدهای تکراری: آماری نگران‌کننده

شرکتِ تحلیلِ کد GitClear در گزارشِ «شکافِ قابلیتِ نگهداری ۲۰۲۶» خود اعلام کرده است که بلوک‌هایِ کدِ تکراری اکنون با بالاترین نرخِ ثبت‌شده در ۶۲۳ میلیون تغییر ظاهر می‌شوند. این نرخ از سالِ ۲۰۲۳ تا ۸۱٪ افزایش یافته است. در مقابل، بازسازی (رفکتورینگ) در همین بازهٔ زمانی سقوط کرده و از ۲۱٪ از خطوطِ تغییر‌یافته در سالِ ۲۰۲۲ به کمتر از ۴٪ در سالِ ۲۰۲۶ رسیده است. به عبارتِ دیگر، توسعه‌دهندگان اکنون تقریباً پنج‌برابر بیشتر از بازسازی، کپی‌و‌پیست می‌کنند.

این آمار نشان می‌دهد که مشکلِ کدهایِ تولید‌شده توسط هوش‌مصنوعی، به‌ویژه در پروژه‌هایِ «وایب‌کُد» (vibe-coded)، چند ماه پس از شروعِ پروژه ظاهر می‌شود؛ زمانی که عواملِ هوش‌مصنوعی دیگر قادر به نگه‌داشتنِ کلِ زمینهٔ پایگاهِ کد در حافظهٔ فوریِ خود نیستند و شروع به بازآفرینیِ منطق و تولیدِ کدهایِ تکراری می‌کنند. این همان مشکلی است که اخیراً باعث شد یک عاملِ کدنویسیِ بدونِ نظارت، پایگاهِ دادهٔ تولیدیِ یک شرکت را در چند ثانیه پاک کند.

مقایسهٔ کدهای تمیز و کدهای شلوغ و تکراری

آیا اسلاپ‌فیکس راه‌حلِ نهایی است؟

مدلِ کسب‌وکارِ اسلاپ‌فیکس کاملاً جدید نیست. دهه‌ها پیش، شرکت‌هایِ مشاوره برای پاک‌سازیِ کدهایِ برون‌سپاری‌شده، مهاجرت‌هایِ ابری و ادغام‌هایِ کسب‌وکار خدماتِ مشابهی ارائه می‌دادند. اما سرعتِ انباشتِ کدهایِ تولید‌شده توسط هوش‌مصنوعی بسیار بیشتر از هر یک از این موارد است و به‌همین‌دلیل اسلاپ‌فیکس می‌تواند حق‌الزحمهٔ بالایی مطالبه کند.

با این‌حال، نکتهٔ طنزآمیز این است که اسلاپ‌فیکس از همان نوعِ عواملِ هوش‌مصنوعی برای حذفِ زباله‌ها استفاده می‌کند که آن‌ها را تولید کرده بودند. مهندسانِ این شرکت ابزارهایِ هوش‌مصنوعی را به‌عنوانِ منبعی قدرتمند توصیف می‌کنند که «با افساری بسیار کوتاه» نگه داشته می‌شوند و خودِ انسان‌ها تصمیم‌گیرندهٔ نهایی هستند. همچنین هر کسی که به صفحهٔ فرودِ اسلاپ‌فیکس نگاه کند، بلافاصله متوجه می‌شود که متنِ بازاریابیِ آن نیز نوعی «آشغالِ هوش‌مصنوعی» است که خودِ شرکت قولِ پاک‌سازیِ آن را می‌دهد.

در نهایت، اسلاپ‌فیکس نشان می‌دهد که حتی در عصرِ هوش‌مصنوعی، نیرویِ انسانی و تفکرِ انتقادی همچنان ضروری است. این شرکت با ارائهٔ راه‌حلی برای یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های توسعهٔ نرم‌افزارِ مدرن، نه‌تنها یک کسب‌وکارِ سودآور ایجاد کرده، بلکه توجه را به اهمیتِ کیفیتِ کد و نگهداریِ آن جلب کرده‌است.