ژاپن تولید انبوه رهگیر چاپ سه‌بعدی ترا B1 را آغاز کرد

آژانس تأمین، فناوری و لجستیک ژاپن (ATLA) قرارداد تولید انبوه رهگیر موشک‌پرتاب ترا B1 را با شرکت Terra Drone امضا کرد. این سامانه با استفاده از چاپ سه‌بعدی ساخته می‌شود و بر پایه مدل آزمایش‌شده A1 توسعه یافته است.

توانایی مقابله با پهپادهای یک‌بارمصرف

رهگیرهای موشک‌پرتاب مانند ترا B1 برای مقابله با تهدیدات «یک‌بارمصرف» (loitering munition) طراحی شده‌اند؛ تهدیدهایی که در سال‌های اخیر نمونه‌هایی مانند Shahed و IAI Harpy را نشان داده‌اند و برای زیرساخت‌ها و میدان‌های نبرد خطرزا محسوب می‌شوند. بر اساس گزارش 3D Printing Industry، دموی ترا B1 نیروهای دریایی خوددفاع ژاپن را اقناع کرد و این موفقیت به تسریع روند خرید انبوه انجامید.

چرا ATLA ترا B1 را انتخاب کرد؟

Terra Drone اعلام کرده است مدل B1 پس از آزمایش‌ها و رقابت با طراحی‌های ارائه‌شده توسط ۳۸ شرکت دیگر برگزیده شد. معیارهای اصلی انتخاب عبارت بودند از:

  • برد مؤثر و فاصله پروازی
  • مدت زمان پرواز و سرعت کروز/حداکثر
  • روش هدایت و قابلیت کنترل هم‌زمان چند هواگرد
  • روش‌های پرتاب، بازیابی و سازگاری با سامانه‌های دیگر
  • اقدامات ایمنی و سوابق عملیاتی

پیش‌بینی می‌شود نخستین محموله‌های تولید داخلی ترا B1 همین ماه از خطوط تولید ژاپن خارج شده و نیروی دریایی خوددفاع آن را به‌کار گیرد.

نمونه شمایی از رهگیر ترا B1 در مرحله آزمایش

مزیت‌های چاپ سه‌بعدی در تولید رهگیرها

انتخاب چاپ سه‌بعدی برای ساخت ترا B1 ریشه در نیازهای توسعه سریع، انعطاف در طراحی و توزیع تولید دارد. نقاط قوت این رویکرد عبارت‌اند از:

  • سرعت توسعه و تولید: حذف نیاز به ساخت قالب‌های پیچیده و امکان تولید سریع نمونه‌های اصلاح‌شده.
  • صرفه‌جویی در تیراژهای کوچک و متوسط: هزینه‌های ابزارسازی در تولید محدود را کاهش می‌دهد.
  • قابلیت طراحی پیچیده: ساخت قطعات با هندسه یکپارچه، وزن کمتر و استحکام مطلوب که گاهی با روش‌های سنتی دشوار است.
  • پخش‌پذیری تولید: امکان تولید نزدیک به محل عملیات یا در خطوط متفاوت و کاهش وابستگی به زنجیره تأمین طولانی.
  • ترکیب‌پذیری قطعات: یکپارچه‌سازی قطعات چاپی با مواد مرکب و اجزای الکترونیکی.

با این حال برای کاهش هزینه سرانه در تولید بسیار بزرگ، احتمالاً از ترکیب چاپ سه‌بعدی و روش‌های سنتی مانند قالب‌گیری تزریقی استفاده خواهد شد.

نمونه‌های عملی و تجربه‌های پیشین

نمونه‌هایی از ترکیب چاپ سه‌بعدی و تولید سنتی قبلاً مشاهده شده است؛ برای نمونه قطعات پهپاد و ملزومات تعمیراتی در ناو USS Essex با چاپ سه‌بعدی تولید شد تا نیروی دریایی آمریکا در عملیات RIMPAC ۲۰۲۶ از مزیت تولید سریع در دریا بهره‌مند شود.

کاربرد چاپ 3بعدی در تولید قطعات پهپاد و تعمیرات در دریا

پیامدها برای مقیاس‌بندی دفاع هوایی

انتخاب و به‌کارگیری ترا B1 نشان‌دهنده گرایش به راه‌حل‌هایی ارزان‌تر، سریع‌تر و قابل توزیع برای مقابله با تهدیدات پهپادی است. استفاده از رهگیرهای نسبتاً ارزان فشار روی سامانه‌های پرهزینه دفاعی را کاهش می‌دهد و به لایه‌بندی دفاع هوایی کمک می‌کند، ولی هم‌زمان نیازمند بازنگری در تاکتیک‌ها و تضمین یکپارچگی اطلاعاتی میان سامانه‌هاست.

ملاحظات فنی و عملیاتی

  • شفاف‌سازی روش برخورد (اصطکاک یا انفجار هدایت‌شده) و سنجش اثربخشی در برابر انواع پهپادها ضروری است.
  • مدیریت زنجیره تأمین، استانداردسازی قطعات چاپی و تضمین کیفیت در خطوط تولید داخلی چالش‌های مهمی به‌شمار می‌آیند.

ترکیب چاپ سه‌بعدی با فناوری پهپاد سرعت استقرار سامانه‌های جدید دفاعی را افزایش می‌دهد و روند توسعه جنگ‌افزارها و پدافند را تغییر خواهد داد. در ماه‌های آتی باید منتظر اعلام تیراژ تولید، سازوکارهای عملیاتی و امکان گسترش پذیرش ترا B1 در شاخه‌های دیگر نیروهای خوددفاع ژاپن باشیم.

منابع و مرور بیشتر

برای مطالعه بیشتر: