جاکارتا در نمایشگاه Busworld Southeast Asia 2026 بار دیگر نقش هدایت‌کننده در تبدیل ناوگان حمل‌ونقل عمومی به خودروهای برقی در جنوب‌شرق آسیا را تثبیت کرد و مدل‌های عملیاتی و تجاری جدیدی برای تسریع پیاده‌سازی ارائه داد.

نمایشگاه، آمار و محوریت منطقه‌ای

رویداد در فضایی به مساحت 8,000 متر مربع برگزار شد و بیش از 5,000 بازدیدکننده از 41 کشور را جذب کرد. در این نمایشگاه 25 خودروی تجاری کم‌انتشار و بدون‌انتشار به نمایش گذاشته شد که حضور گستردهٔ سازندگان محلی و بین‌المللی نشان‌دهنده ورود بازار اتوبوس برقی منطقه به فاز اجرایی است. برای اطلاعات تکمیلی دربارهٔ تاریخچه نمایشگاه به صفحهٔ Busworld مراجعه کنید.

پیشرفت‌های محلی؛ از آزمایش تا سرویس روزانه

Transjakarta در اواخر 2025 مجموعهٔ اولیه‌ای متشکل از 15 اتوبوس برقی ساخت داخل را وارد خطوط پرترافیک کرد. این اتوبوس‌ها نتیجهٔ همکاری سازندهٔ بدنهٔ محلی Karoseri Laksana و زیرمجموعهٔ VKTR از گروه Bakrie بودند و کمتر نیاز به واردات کامل از کارخانه‌های خارجی مشاهده شد. مدل e-Cityline 3، با بدنه‌سازی در کارخانهٔ Laksana در Ungaran، بر پایهٔ شاسی BYD تولید و توسط شرکت دولتی DAMRI در خطوط شهری بهره‌برداری شد.

اتوبوس برقی تولید محلی لکسنا روی شاسی BYD

این نمونه‌ها، چه اتوبوس‌های کف‌پایین و چه نسخه‌های هیبرید با کف‌بالا، در شرایط عملیاتی سخت جاکارتا داده‌های لازم را برای اثبات قابلیت اعتماد و ظرفیت سرویس‌دهی در ساعات اوج فراهم کردند. تجربهٔ عملیاتی در سیستمی که روزانه بیش از یک میلیون مسافر جابه‌جا می‌کند، الگویی ارزشمند برای دولت‌ها و اپراتورهای منطقه ارائه می‌دهد. اطلاعات بیشتر دربارهٔ ساختار TransJakarta در صفحهٔ TransJakarta در دسترس است.

اکوسیستم تولید بدنه؛ برگ برنده اندونزی

یکی از تفاوت‌های بارز بازار اندونزی، نقش برجستهٔ سازندگان بدنه است؛ شرکت‌هایی که پوستهٔ اتوبوس را روی شاسی‌های وارداتی یا محلی می‌سازند و امکان بومی‌سازی و سفارشی‌سازی را فراهم می‌کنند. در Busworld این بازیگران نشان دادند که می‌توانند با استانداردهای بین‌المللی رقابت کنند؛ از جملهٔ PT Tentrem Sejahtera که برای طراحی E-Velocity W1 جوایزی کسب کرد.

نمونه طراحی آیرودینامیک E-Velocity W1 از Tentrem Sejahtera

تقویت تولید بدنه موجب تقویت زنجیرهٔ تأمین محلی، ایجاد فرصت‌های شغلی در خطوط مونتاژ و کاهش وابستگی به واردات کامل می‌شود؛ عواملی که هزینهٔ کل چرخهٔ مالکیت را کاهش داده و امکان توسعهٔ سریع‌تر ناوگان برقی را فراهم می‌کنند.

گسترش کاربردها؛ از اتوبوس شهری تا اتوبوس تیم‌های ورزشی

الکتریکی‌سازی فراتر از خطوط شهری رفته و به حوزه‌های چارتر و حمل‌ونقل تیم‌های ورزشی نیز وارد شده است. Laksana اتوبوس بین‌شهری برقی Legacy SR3 Neo Panorama را روی شاسی Hyundai Elec City معرفی کرد؛ اتوبوسی که قرار است به‌عنوان ناوگان رسمی تیم فوتبال Persija Jakarta خدمت کند و نشان‌دهندهٔ رشد تقاضای بخش خصوصی برای اتوبوس‌های برقی است.

اتوبوس بین‌شهری الکتریکی Legacy SR3 Neo Panorama

ورود بازیگران بین‌المللی و تغییر استراتژی‌ها

سازندگان خارجی نیز استراتژی‌های خود را برای تثبیت موقعیت در بازار اندونزی بازتنظیم کرده‌اند. شرکت چینی Xiamen Golden Dragon اتوبوس 12 متری XML6125JEVJC3 و یک ون شهری را عرضه کرد و خبر از توسعهٔ پلتفرم‌های بردبلند ویژهٔ مسیرهای بین‌شهری و بین‌جزیره‌ای داد. هم‌زمان، شرکت آلمانی MAN Truck & Bus پلتفرم سه‌محوره Lion’s Chassis CO را معرفی و مذاکرات فنی برای بومی‌سازی شاسی‌های پیشرفته با تولیدکنندگان بدنه محلی را آغاز کرد.

حضور سازندگان بین‌المللی در Busworld Southeast Asia

سیاست‌های شهری و مدل‌های تامین مالی نوآورانه

شهرداری جاکارتا هدف‌گذاری کرده کل شبکهٔ Transjakarta تا سال 2030 برقی شود؛ هدفی که با همکاری اپراتورها و تأمین‌کنندگان اکوسیستم تسریع می‌شود. نمونهٔ این همکاری‌ها قراردادهای مستقیم بین ارائه‌دهندگان INVI و گروه KALISTA با سه اپراتور بزرگ Transjakarta—Pahala Kencana، Bayu Holong و Kopang ARH—است. این ائتلاف با استفاده از مدل «ناوگان به‌عنوان خدمت» اتوبوس‌های 12 متری HIGER را وارد چرخه می‌کند تا موانع مالی و زیرساختی سریع‌تر رفع شوند.

پیام به کشورهای همسایه

موفقیت‌های عملیاتی در جاکارتا می‌تواند الگوی فنی و اقتصادی برای سایر کشورها در ASEAN باشد. همگرایی میان تولید بومی، مدل‌های تأمین مالی نوآورانه و پشتیبانی سیاست‌گذارانه می‌تواند مسیر پذیرش گسترده‌تر وسایل نقلیهٔ برقی را هموار کند.

چشم‌انداز و گام‌های بعدی

گسترش تولید بدنهٔ محلی و ورود پلتفرم‌های بردبلند نشان می‌دهد بازار ناوگان برقی در جنوب‌شرق آسیا از سطح نمایشگاهی فراتر رفته و در حال ایجاد تغییرات ساختاری در زنجیرهٔ تأمین و مدل‌های کسب‌وکار است. برای حفظ شتاب انتقال به حمل‌ونقل پاک لازم است تمرکز بر موارد زیر افزایش یابد:

  • توسعه و همپای‌سازی زیرساخت‌های شارژ (از جمله شارژ سریع و مدیریت شبکه)
  • استانداردسازی فنی و تضمین سازگاری شاسی، باتری و سیستم‌های بدنه
  • آموزش نیروی انسانی در نگهداری و بهره‌برداری از ناوگان برقی
  • تدوین مدل‌های مالی و قراردادی که ریسک‌های سرمایه‌گذاری را کاهش دهد
  • پشتیبانی سیاست‌گذاری بلندمدت برای تشویق تولید و تقاضای داخلی

پاسخ به این چالش‌ها تعیین‌کنندهٔ سرعت و کیفیت گذار به ناوگان برقی در اندونزی و کشورهای همسایه خواهد بود.