جنگ مرورگرها در سال 2026 وارد فاز جدیدی شده است؛ رقابت این بار بر سر نتایج جستجو نیست، بلکه بر سر این است که هوش مصنوعی کدام شرکت میتواند از طرف کاربر در مرورگر اقدام کند. گوگل کروم و اپل سافاری همچنان بازار را در دست دارند و برتری کروم عمدتاً ناشی از تلفیق تهاجمی هوش مصنوعی مولد در موتور جستجوی آن است. اما سال 2026 موجی از بازیگران جدید را به همراه داشته است که همگی شرط میبندند مرورگرها دیگر تنها پنجرهای رو به وب نخواهند بود، بلکه بیشتر شبیه دستیاری عمل میکنند که کارها را به جای شما انجام میدهد.
کاربرانی که به دنبال جایگزینهایی برای کروم و سافاری هستند، میتوانند از میان انواع رو به رشد مرورگرهایی که با هدف به چالش کشیدن غولهای صنعت ایجاد شدهاند، انتخاب کنند. این مرورگرها از هوش مصنوعی برای انجام وظایف، متنباز برای حفظ حریم خصوصی و حتی مفاهیمی مانند «مرورگرهای آگاهانه» برای بهبود رفاه کاربر بهره میبرند.
صعود مرورگرهای مبتنی بر هوش مصنوعی
ورود هوش مصنوعی به ساختار مرورگرها، نحوه تعامل ما با وب را دگرگون کرده است. این مرورگرها به جای نمایش صرف اطلاعات، آنها را پردازش کرده و بر اساس نیاز کاربر اقدام میکنند.
Comet از پرپلکسیتی
پرپلکسیتی (Perplexity) مرورگر وب مبتنی بر هوش مصنوعی خود را در ژوئیه 2025 عرضه کرد. این محصول جدید شرکت که Comet نام دارد، به عنوان یک موتور جستجوی مبتنی بر چتبات عمل میکند و میتواند اقداماتی مانند خلاصهسازی ایمیلها، مرور صفحات وب و انجام وظایفی مانند ارسال دعوتنامههای تقویم را انجام دهد. این مرورگر در حال حاضر فقط برای کاربران دارای پلن Max شرکت پرپلکسیتی به قیمت 200 دلار در ماه در دسترس است، اما یک لیست انتظار نیز وجود دارد که افراد میتوانند در آن ثبتنام کنند.
Dia از شرکت The Browser Company
شرکت The Browser Company، استارتاپ سازنده مرورگر Arc، دیا (Dia) را در تابستان گذشته معرفی کرد. این مرورگر با محوریت هوش مصنوعی، ظاهری شبیه به گوگل کروم دارد اما دارای یک ابزار چت هوش مصنوعی است.
دیا برای کمک به کاربران جهت گشت آسانتر در وب طراحی شده است. این مرورگر میتواند تمام وبسایتهایی که کاربر بازدید کرده و وبسایتهایی که به آنها وارد شده است را بررسی کند، که این امر به آن اجازه میدهد تا به شما در یافتن اطلاعات و انجام وظایف کمک کند. به عنوان مثال، دیا میتواند اطلاعاتی درباره صفحهای که کاربر در حال حاضر در حال مرور آن است ارائه دهد، به سوالاتی درباره یک محصول پاسخ دهد و فایلهای آپلود شده را خلاصه کند. دانلود دیا در حال حاضر رایگان است.
Neon از اوپرا
اوپرا (Opera) در ماه مه 2025 با معرفی مرورگر Neon وارد جنگ مرورگرهای عاملی هوش مصنوعی شد؛ مرورگری که دارای آگاهی زمینهای است و میتواند کارهایی مانند تحقیق، خرید و نوشتن قطعهکدها را انجام دهد. جالب توجه است که این مرورگر میتواند حتی زمانی که کاربر آفلاین است نیز وظایف را انجام دهد. نئون در حال حاضر برای سیستمعاملهای مکاواس و ویندوز در دسترس است و هزینه اشتراک آن 19.90 دلار در ماه است.
Atlas از OpenAI؛ پایان یک پروژه کوتاه
در اکتبر گذشته، اوپناِیآی (OpenAI) مرورگر وب مبتنی بر هوش مصنوعی خود را که Atlas نام داشت، عرضه کرد. این مرورگر به کاربران اجازه میداد در مورد نتایج جستجو از چتجیپیتی سوال بپرسند و وبسایتها را در داخل خود چتبات مرور کنند، به جای اینکه به پیوندهای خارجی هدایت شوند. یک «حالت عامل» (agent mode) نیز وجود داشت که کاربران میتوانستند از چتجیپیتی بخواهند وظایف را از طرف آنها انجام دهد.
با این حال، این شرکت اخیراً تصمیم گرفت این مرورگر را تعطیل کند و در عوض برخی از قابلیتهای مرور عاملی را در اپلیکیشن دسکتاپ چتجیپیتی و افزونه کروم ادغام نماید.
Aside؛ اتوماسیون بومی و مستقیم
پلتفرم Aside که توسط وای کامبینیتور (Y Combinator) پشتیبانی میشود، یک پلتفرم اتوماسیون بومیِ مرورگر و هوشمصنوعیمحور است که برای انجام مستقل وظایف، پر کردن فرمها و مدیریت دادهها از طرف کاربران ساخته شده است. این شرکت تجربه کاربری را به سادگی اینگونه توصیف میکند: «پسوردها، تاریخچه مرور و زمینه مرورگر خود را به آن بسپارید.» برخلاف ابزارهای اتوماسیون سنتی که به یکپارچهسازی متکی هستند، Aside مستقیماً در خود مرورگر فعالیت میکند، که این امر به آن اجازه میدهد با جیمیل، نوشن، اسلک، فیگما و پلتفرمهای بانکی کار کند.
Jatter و دستیار همهکاره
جَتر (Jatter) مرورگر مبتنی بر هوش مصنوعی خود را در ماه ژوئن عرضه کرد که به کاربران امکان میدهد درباره هر صفحه وب سوال بپرسند، بینشهای مرتبط را کشف کنند و بر اساس فعالیت مرور خود، پیشنهادهای شخصیسازی شده دریافت کنند. علاوه بر این، جَتر یک اپلیکیشن یادداشتپردازی یکپارچه نیز ارائه میدهد تا بتواند از محتوای آن یاد بگیرد، یادداشتها را خلاصه کند و جزئیات کلیدی را نمایش دهد. جتر در حال حاضر برای مک، ویندوز، آیاواس و اندروید در دسترس است. استفاده از آن رایگان است، اما یک اشتراک اختیاری به قیمت 10 دلار در ماه نیز وجود دارد.
مرورگرهای متمرکز بر حریم خصوصی و سلامت دیجیتال
در کنار موج هوش مصنوعی، حریم خصوصی همچنان یک دغدغه اساسی برای کاربران است. مرورگر بریو (Brave) یکی از شناختهشدهترین گزینههای مبتنی بر حفظ حریم خصوصی است که با مسدودسازی ذاتی ردیابها و تبلیغات، ردپای دیجیتال کاربران را به حداقل میرساند.
علاوه بر این، مفهوم جدیدی به نام «مرورگرهای آگاهانه» (Mindful Browsers) در حال ظهور است. این دسته از مرورگرها با تمرکز بر کاهش حواسپرتی دیجیتال و ارتقای رفاه کاربر، تلاش میکنند تجربهای سالمتر از وب را ارائه دهند و کاربران را از چرخه بیپایان اسکرول و محتوای اعتیادآور دور نگه دارند.
آینده مرورگرها دیگر در دست موتورهای جستجوی سنتی نیست، بلکه در دست پلتفرمهایی است که میتوانند به جای نمایش صرف اطلاعات، آنها را پردازش کرده و بر اساس آن اقدام کنند. با ورود استارتاپهای جاهطلب و ادغام هوش مصنوعی در لایههای زیرین وب، سالهای پیش رو شاهد تغییر بنیادین در تعریف مرورگر خواهیم بود.
