دادگاه منطقهای مونیخ حکم داد استارتاپ موسیقی مبتنی بر هوش مصنوعی سونو (Suno) در استفاده از آثار ثبتشده در کاتالوگ سازمان حقوق موسیقی GEMA بدون مجوز، قانون کپیرایت را نقض کرده است. بر اساس رأی دادگاه، شرکتهای فعال در تولید موسیقی با کمک مدلهای مولد باید برای آموزش مدلها و استفاده تجاری از آثار محافظتشده مجوز دریافت کنند.
پرونده و آثار مورد شکایت
شکایت GEMA حول شش قطعه متمرکز بود، از جمله «Daddy Cool»، «Rasputin»، «Forever Young» و «Mambo No. 5». بر اساس گزارش Variety، دادگاه تشخیص داد که سونو هنگام آموزش مدلهای خود و در بازتولید آثار محافظتشده بدون مجوز مرتکب تخلف شده است. اطلاعات تکمیلی درباره GEMA در صفحه ویکیپدیا موجود است.
واکنش سونو و محورهای دفاعی
سونو اعلام کرده پلتفرمش برای خلق موسیقی نو طراحی شده و مقصود آن بازتولید آثار موجود نبوده است. شرکت میگوید تدابیری برای کاهش خطر بازتولید مستقیم آثار در پلتفرم تعبیه کرده و حکم را بر پایه درکی نادرست از نحوه عملکرد فناوری خود ارزیابی میکند. سونو در حال بررسی گزینههای حقوقی، از جمله اعتراض و تجدیدنظر، است.
فاششدن دادههای آموزشی و فشارهای حقوقی
در هفتههای اخیر فشارهای حقوقی بر سونو افزایش یافت. نشت کد منبع ادعا کرده مجموعه دادههای آموزشی این شرکت شامل بیش از 113000 ساعت از YouTube Music، 62000 ساعت از Pond5 و 12000 ساعت از Deezer بوده است؛ امری که از سوی فعالان صنعت موسیقی نشانه استفاده از ضبطهای دارای کپیرایت بدون اجازه تلقی شده است. برای آشنایی با پلتفرمهای یادشده به صفحات YouTube Music، Deezer و Pond5 مراجعه کنید.
ارتباط با پروندههای قبلی و تأثیر حقوقی
این حکم تقریباً هشت ماه پس از پیروزی GEMA در پروندهای جداگانه علیه OpenAI صادر شده؛ در آن پرونده دادگاهی در مونیخ نتیجه گرفت ChatGPT اشعار دارای کپیرایت را بهطرز غیرمجاز بازتولید کرده است. این سری احکام میتواند رویه قضائی اروپا را در مواجهه با فناوریهای مولد شکل دهد و الزام به اخذ مجوز برای استفاده از محتوای دارای کپیرایت را تقویت کند. برای بررسی بیشتر میتوانید به صفحه OpenAI در ویکیپدیا مراجعه کنید.
پیامدها برای صنعت موسیقی مولد
- الزام به مجوزدهی: شرکتهایی که مدلهای صوتی آموزش میدهند یا سرویس تولید موسیقی تجاری ارائه میکنند، باید فرایندهای قانونی اخذ مجوز از صاحبان آثار را در اولویت قرار دهند.
- هزینههای حقوقی و تجاری: استارتاپها ممکن است با هزینههای بالا برای مجوزها و دعاوی حقوقی روبهرو شوند که مدل کسبوکارشان را تهدید میکند.
- شفافیت در دادههای آموزشی: انتظار میرود صنعت به سمت شفافسازی منابع داده، ثبت شواهد حقوقی استفاده از محتوا و استانداردسازی قراردادها حرکت کند.
چشمانداز
نتیجه این پرونده و راههای فرجامخواهی احتمالی میتواند مرزهای حقوقی تولید موسیقی توسط هوش مصنوعی را تعیین کند و فشار برای ایجاد چارچوبهای مجوزدهی و شفافیت را افزایش دهد. شرکتهای فعال در این حوزه بهتر است اکنون سیاستهای شفافتری درباره منابع داده و مجوزها تدوین کنند تا ریسک قانونی و تجاری را کاهش دهند.
