شاو والترز، بنیانگذار Eliza Labs، اعلام کرد توکن بومی پروژه «مرده» است و بنیاد Eliza پس از تسویهٔ یک شکایت گروهی در حال جمعبندی است. او در پستی در شبکهٔ X نوشت که تسویه با گروهی از دارندگان توکن که توسط دفتر حقوقی Burwick نمایندگی میشدند، خزانهٔ باقیمانده را مصرف کرد و ادامهٔ مبارزهٔ حقوقی را غیرممکن ساخت.
نکات کلیدی
- والترز تأکید کرد خودش هیچ توکنی در اختیار ندارد و از فرهنگِ توکنهای سفتهبازانه حمایت نمیکند.
- توسعهٔ متنباز ElizaOS ادامه خواهد داشت؛ والترز مالک حقوق مالکیت فکری پروژه اعلام شده است.
- برداشتن توکن از معادله میتواند الگویی جایگزین برای پروژههای متنباز هوش مصنوعی ایجاد کند، اما پیامدهای جذب سرمایه و مشارکت جامعه نامشخص باقی مانده است.
کوتاه دربارهٔ پیدایش و سقوط سریع
پروژه ابتدا در اکتبر ۲۰۲۴ روی شبکهٔ Solana و تحت نام ai16z معرفی شد و بهعنوان سازمانی خودگردان مبتنی بر عاملهای هوش مصنوعی برای خودکارسازی تصمیمگیریهای سرمایهگذاری مطرح گردید. در ژانویهٔ ۲۰۲۵ ارزش بازار توکن این پروژه تا حدود ۲.۵ میلیارد دلار بالا رفت، اما پس از اعتراض شرکت سرمایهگذاری Andreessen Horowitz نسبت به استفاده از نام ai16z، تیم پروژه نام را به ElizaOS تغییر داد.
اتهامات و شکایت گروهی
در آوریل، دفتر حقوقی Burwick شکایتی گروهی علیه Eliza Labs در دادگاه منطقهای ایالات متحده برای بخش جنوب نیویورک ثبت کرد و اتهامات متعددی از جمله تبلیغات گمراهکننده، رفتار تجاری فریبکارانه، اظهار خلاف حقیقت ناشی از سهلانگاری و کسب سود نامشروع مطرح شد. شکایت مدعی است پروژه ai16z بهعنوان توکن حکمرانی یک صندوق سرمایهگذاری خودگردان معرفی شده بود در حالی که عملاً کنترل در اختیار افراد داخلی قرار داشت. همچنین ادعا شده استفادهٔ نامبرده از برندِ شرکت سرمایهگذاری باعث شد پروژه ناگزیر به تغییر نام شود و طی فرایند مهاجرت، عرضهٔ توکن از ۱.۱ میلیارد به ۱۱ میلیارد افزایش یافت که رقیقشدن دارندگان قبلی را در پی داشت.
والترز چه گفت و چرا توکن کنار گذاشته شد
والترز نوشت: «توکن مُرده است. کاملاً. بنیاد در حال جمعبندی است.» او توضیح داد که بهدلیل نداشتن سرمایهٔ لازم برای ادامهٔ مبارزهٔ حقوقی، طرفین به توافق رسیدند و «بقیهٔ آنچه داشتیم» به خواستهٔ شاکیان اختصاص یافت. والترز همچنین تصریح کرد خودش هیچ توکنی در اختیار ندارد و از فرهنگ توکنهای سفتهبازانه پشتیبانی نمیکند؛ با این حال اعلام شد توسعهٔ چارچوب متنباز ElizaOS ادامه خواهد داشت و حقوق مالکیت فکری پروژه تحت تصرف اوست.
پیام فنی و فلسفی والترز
والترز هدف پروژه را بازگرداندن مالکیت دادهها به افراد توصیف کرده و گفته است «میخواهم هر روز بسازم و تا وقتی هر یک از ما دادههای خود را نداشته باشیم و برای باهوشبودن مجبور به پرداخت نباشیم، دست از کار برنمیدارم.» با این رویکرد، او آیندهٔ Eliza را بدون توکن بومی پیگیری خواهد کرد.
پیامدها برای پروژههای توکنیزهشده هوش مصنوعی
این پرونده نمونهای از تنش میان نوآوری فنی، بازاریابی جاهطلبانه و ریسکهای حقوقی است؛ وقتی وعدههای حکمرانی و خودگردانی با ساختار و مدیریت واقعی همخوانی نداشته باشد، پروندههای حقوقی و از دسترفتن اعتماد سرمایهگذاران محتمل میشود. روندهای حقوقی مشابه در پروندههای دیگر نیز قابل ردیابی است؛ برای فهم بیشتر دربارهٔ سازوکار شکایتهای گروهی میتوان به صفحهٔ class action مراجعه کرد.
چه چیزی پیش رو است
والترز معتقد است ساختن ادامه دارد؛ حذف توکن از ساختار پروژه میتواند به تمرکز بر محصول و حقوق فکری منجر شود و زمینهٔ ایجاد الگوی جدیدی برای پروژههای متنباز هوش مصنوعی را فراهم کند. اما هنوز مشخص نیست آیا مدل بدون توکن قادر خواهد بود همان سطح جذب سرمایه و مشارکت جامعه را حفظ کند یا خیر.
با پایان رسمی فصل توکنی در Eliza، یکی از پرسشهای کلیدی روشنتر شده است: ارزش واقعی پروژهها باید بر پایهٔ توکنسازی سنجیده شود یا محصول، کارکرد و تأثیر فنی و اجتماعی؟
والترز پیام خود را اینگونه به پایان برد: «الیزا مُرده است. زندهباد الیزا.»
