شکایت گروهی توییچ دربارهٔ استفادهٔ بدون رضایت از محتوای استریمرها برای آموزش مدل‌های مولد هوش مصنوعی مطرح شده و خواهان مدعی است ویدیوها، کلیپ‌ها و لاگ‌های چت او و هزاران سازندهٔ دیگر بدون مجوز و بدون پرداخت به مجموعه‌های آموزشی اضافه شده‌اند.

ماهیت ادعاها

خواستن پرونده، واران پاندیشیا، با حدود ۱۰۰۰ دنبال‌کننده روی توییچ، شکایت ۳۷ صفحه‌ای خود را در بخش شمالی کالیفرنیا ثبت کرده است. او می‌گوید توییچ و شرکت مادرش، آمازون، «مقادیر وسیعی» از تصاویر و ویدیوهای سازندگان را بدون اخذ مجوز مناسب کپی و در آموزش مدل‌های هوش مصنوعی استفاده کرده‌اند. شکایت شامل ادعاهایی از جمله نقض حقوق مؤلف، تخطی از توافق‌های ضمنی بین سازندگان و پلتفرم و رفتارهای مغایر با قوانین رقابت ناعادلانهٔ ایالتی است.

اعلامیه توییچ و واکنش سازندگان

توییچ اوایل ماه اعلام کرد قصد دارد از محتوای پلتفرم برای آموزش مدل‌های مولد استفاده کند. این تصمیم با اعتراض گستردهٔ جامعهٔ استریمرها روبه‌رو شد؛ بسیاری خواستار آن شدند که امکان شرکت در آموزش مدل‌ها اختیاری باشد و به‌صورت پیش‌فرض فعال نشود. چند روز پس از اعتراض‌ها، مدیر ارشد محصول توییچ، مایک مینتون، در دفاع از سیاست جدید گفت: «اگر این ویژگی اختیاری می‌بود، تقریباً هیچ‌کس آن را فعال نمی‌کرد. بنابراین این قابلیت به‌صورت پیش‌فرض روشن خواهد بود.» او همچنین اعلام کرد توییچ تلاش می‌کند «خواستهٔ افراد برای انصراف از آموزش مدل را رعایت کند.»

توییچ در پستی در ایکس (توئیتر سابق) توضیح داد برای آموزش مدل‌ها از محتوای سازندگان از جمله استریم‌ها، کلیپ‌های گذشته، لاگ‌های چت و عکس‌ها استفاده می‌شود و گزینهٔ انصراف شامل داده‌های گذشته نمی‌شود؛ یعنی محتوای قبلی همچنان قابل استفاده خواهد بود.

صفحه تنظیمات توییچ درباره آموزش هوش مصنوعی

مشکلات ساختاری در مکانیزم انصراف

تنظیم انصراف توییچ به‌صورت کانال‌محور است و نه حساب‌محور؛ بنابراین حتی اگر یک استریمر از مشارکت در آموزش مدل‌ها انصراف دهد، محتوای او ممکن است در استریم‌ها یا کلیپ‌های کانال‌های دیگر که انصراف نداده‌اند مورد استفاده قرار گیرد. پاندیشیا می‌گوید بلافاصله پس از معرفی تنظیم، انصراف داده اما مدعی است شرکت‌ها از اوایل ۲۰۲۴ به‌صورت پنهانی از محتوای سازندگان برای آموزش مدل‌ها استفاده کرده‌اند.

ابعاد حقوقی

پرونده پرسش‌های مهمی را دربارهٔ مالکیت محتوای تولیدشده توسط کاربران و محدودهٔ توافق‌های ضمنی مطرح می‌کند. نکات حقوقی کلیدی شامل موارد زیر است:

  • حقوق مؤلف و امکان اثبات استفادهٔ بدون مجوز از آثار تولیدشده توسط کاربران؛
  • حدود مسئولیت پلتفرم‌ها در جمع‌آوری، ذخیره و استفاده از داده‌های کاربران؛
  • تعادل میان نوآوری در هوش مصنوعی و حفظ حقوق مادی و معنوی خالقان محتوا؛
  • پیامدهای احتمالی برای قراردادهای کاربری و سیاست‌های حریم خصوصی پلتفرم‌ها.

سابقه و اهمیت رویه‌ای

پرونده‌های مشابه علیه شرکت‌های فعال در حوزهٔ هوش مصنوعی که از آثار خالقان بدون رضایت استفاده کرده‌اند، راه را برای تعیین حدود قانونی باز کرده‌اند. اگر دادگاه‌ها ادعاها را بپذیرند، این پرونده می‌تواند به نقطهٔ عطفی در تعیین رویهٔ قضایی تبدیل شود و معیارهای جدیدی را برای استفاده از محتوای عمومی و خصوصی در آموزش مدل‌ها وضع کند.

پیامدها برای استریمرها و پلتفرم‌ها

  • در صورت حکم به نفع مدعیان، شرکت‌ها ممکن است مجبور به جبران مالی، تغییر نحوهٔ جمع‌آوری داده‌ها یا بازطراحی فرایندهای آموزشی شوند.
  • پلتفرم‌ها ممکن است به‌سمت سازوکارهای شفاف‌تر، پرداخت حق‌الزحمه، یا مدل‌های اشتراک‌گذاری درآمد حرکت کنند تا از مواجهه با دعاوی مشابه جلوگیری کنند.
  • برای سازندگان کوچک، این پرونده اهمیت ویژه‌ای دارد چون می‌تواند حقوق مالکیت فکری آن‌ها را در برابر استفادهٔ جمعی و بدون اجازه تقویت کند.

منابع مرتبط

برای بررسی پیش‌زمینهٔ پلتفرم‌ها و گزارش‌های خبری مرتبط می‌توانید به صفحات زیر مراجعه کنید:

نکاتی که باید دنبال کرد

در روزها و هفته‌های آینده باید به موارد زیر توجه داشت:

  • پاسخ رسمی توییچ و آمازون به ادعاها و اسناد ارائه‌شده در دادگاه؛
  • ارائه یا رد مدارک فنی دربارهٔ استفاده از داده‌ها در فرآیندهای آموزشی؛
  • رویه‌های تنظیم‌کننده‌ها و تغییرات احتمالی در سیاست‌های پلتفرم‌ها دربارهٔ استفاده از محتوای کاربران.

گزارش‌های تکمیلی از روند پرونده منتشر خواهد شد و تأثیر آن بر سیاست‌های پلتفرم‌ها و قراردادهای تولید محتوا باید به‌دقت دنبال شود.