یونِورسال میوزیک گروپ (UMG) و استارتاپ صوتی ElevenLabs توافقنامه لایسنسگذاری گستردهای را امضا کردند. بر اساس این قرارداد، پلتفرم جدیدی برای ریمیکس، مشآپ و خلق تجربیات آوازی شخصیسازیشده بر پایه کاتالوگ عظیم این لیبل راهاندازی میشود. این همکاری تنها چند ساعت پس از اعلام اتحاد سونو (Suno) با وارنر میوزیک، بیلیو و بیامجی منتشر شد و نشان میدهد چالش هوش مصنوعی در موسیقی و خریداری حقوق آموزش مدلها، وارد فاز تازه و حساسی شده است.
پلتفرمی فراتر از یک ابزار ریمیکس ساده
برخلاف توافقهای پیشین UMG با استارتاپهایی مانند Hook (ابزار ریمیکس) یا Udio (سازنده موسیقی)، این قرارداد شامل طراحی و توسعه یک پلتفرم اختصاصی و یکپارچه است. طرفداران از طریق این محیط میتوانند:
- ترکهای هنرمندان UMG را ریمیکس و مشآپ کنند
- «تفسیرهای نوینِ ترک» (New Track Interpretations) بسازند
- «تجربیات آوازی شخصیسازیشده» (Personalized Vocal Experiences) را تجربه کنند
«بهروزرسانیِ امکانات برای هوش مصنوعی و موسیقی در زمانی است که هنرمندان، ترانهسرایان و طرفداران در مرکز قرار دارند. ما با ElevenLabs در باور به هوش مصنوعی مسئولانه متحدیم که میتواند اکتشاف را الهامبخشد، تعامل را عمیقتر کند و جریانهای درآمدی جدید برای جامعه خلاق باز کند.»
استراتژی دفاعی در برابر دعاوی کپیرایت
زمانبندی این توافق بیمعنی نیست. UMG و سونی میوزیک انترتینمنت در حال حاضر در پروندهای قضایی با سونو درگیر هستند با اتهامات نقض کپیرایت در آموزش مدلهایشان. با کنترل مستقیم لایسنسدهی و ساخت پلتفرم مشترک، UMG سعی دارد:
- مالکیت فکری هنرمندانش را در محیط ژنراتیو (Generative) حفظ کند
- مدل درآمدی شفاف برای حقالزکات برقرار سازد
- استفاده غیرمجاز از کاتالوگ خود را در مراحل اول متوقف کند
ماتی استانیشفسکی، بنیانگذار و مدیرعامل ElevenLabs، اضافه کرد: «با ترکیب مدیریت حقوق جهانی UMG و مدلهای صوتی ما، هنرمندان قادر خواهند بود تجربیات قدرتمند جدیدی برای مخاطبان خلق کنند و جبران منصفانه دریافت نمایند.»
ElevenLabs: از کلونسازی صدا تا استودیو موسیقی هوشمند
شرکتِ تاسیسشده در ۲۰۲۲، ElevenLabs در اوایل ۲۰۲۶ در دور سری D ۵۰۰ میلیون دلار با ارزشی ۱۱ میلیارد دلاری سرمایه جذب کرد — تنها پنج ماه پس از یک تندرِ داخلی به ارزش ۱۰۰ میلیون دلاری با ارزشی ۶.۶ میلیاردی. این استارتاپ که با لایسنسدهی صداهای شخصیات مشهور (مانند کاراکترهای هازبرو) شناخته میشود، اخیراً به زمین موسیقی وارد شده است:
- انتشار «The Eleven Album» جلد اول با همکاری لیزا مینلی، آرت گارفانکل و هنرمندان هوش مصنوعی
- رونمایی از جلد دوم در آوریل ۲۰۲۶ با تمرکز بر «ترکیبهای با کیفیت استودیو»
- توسعه مدلهای صوتی چندزبانه با کنترل دقیق بر احساسات و لهجه
چرا این توافق متفاوت است؟
در حالی که اکثر لیبلها به لایسنسدهی کاتالوگ برای آموزش مدلها میپردازند، UMG با ElevenLabs راهی را برگزیده که:
- کنترل خلاقانه در دست هنرمند میماند (تأیید یا رد خروجیها)
- تجربه طرفدار از مصرف غیرفعال (Passive) به تعاملی فعال (Active) تبدیل میشود
- دادههای استفاده مستقیماً به مالک حق برمیگردد برای مذاکرات آتی
این مدل میتواند الگو شود برای صنایع دیگر از سینما تا بازیسازی که با چالش هوش مصنوعی ژنراتیو روبرواند.
افق پیش رو: درآمد جدید یا فریب کوتاهمدت؟
با وجود شعارهای «هوش مصنوعی مسئولانه»، چالشهای واقعی پیش رو هستند: شفافیت در تقسیم درآمد از خروجیهای ترکیبی، جلوگیری از دیپفیک (Deepfake) آوازی غیرمجاز، و تضمین اینکه ابزارها جایگزین خلاقیت انسان نمیشوند. UMG با ۳ میلیون ترک در کاتالوگ و ElevenLabs با تکنولوژی پیشرو در سینتز صدا، شانس دارند استاندارد صنایع را تعریف کنند — یا در دام دعاوی حقوقی بیشتر گیر کنند. آیندهی موسیقی ژنراتیو این روزها در اتاق مذاکره و کدنویسی همزمان نوشته میشود.
