وزارت انرژی فیلیپین برای تسریع گذار به منابع پاک، توسعه نیروگاههای بادی روی خشکی را تشویق کرده است. با این حال، چند پروژهٔ کلیدی در لوزون — از جمله طرح پیشنهادی باناهاو — در مراحل پیشتوسعه متوقف شدهاند و نشان میدهند موانع محلی و زیستمحیطی میتواند مانع تحقق ظرفیتهای برنامهریزیشده شود.
پروژه باناهاو: طرح 247 مگاواتی که متوقف شد
شرکت GigaWind4، زیرمجموعهٔ ACEN، طرح احداث نیروگاه بادی 247 مگاواتی به ارزش حدود 34.5 میلیارد پزو در بیش از 4,500 هکتار در شهرستانهای تایاباس و ساریایا ارائه داد. پروژه قرار بود با نصب 38 توربین ظرفیت شبکه لوزون را تقویت کند، اما در مراحل اولیه متوقف شد.
موانع زیستمحیطی
بزرگترین مانع نزدیکی طرح به چشمانداز حفاظتشدهٔ کوههای باناهاو-سان کریستوبال بود؛ 28 از 38 توربین برنامهریزیشده در فاصلهٔ سه کیلومتری از مرز منطقهٔ حفاظتشده قرار داشتند. گروههای محلی و مدافع محیطزیست مانند Save Bundok Banahaw و Tanggol Kalikasan هشدار دادند که عملیات عمرانی سنگین، احداث راههای دسترسی و پیهای عظیم میتواند منشأ فرسایش خاک، رسوبگذاری و تخریب منابع آب شیرین شود و تأمین آب جوامع کشاورزی را به خطر بیندازد.
نقصهای رویهای و کمبود هماهنگی
هیأت مدیریت منطقهٔ حفاظتشده اعلام کرد در مراحل اولیه تعیین محدوده از برنامهها مطلع نشده بود. این شکاف در هماهنگی میان توسعهدهنده و نهادهای محلی باعث تأخیر در اجرای جلسات عمومی و فرآیند ارزیابی اثرات زیستمحیطی شد و پیشرفت مهندسی کامل را متوقف کرد.
الگوی ملی: فسخ قراردادها و حذف ظرفیت از برنامهریزی
مسائل باناهاو نمونهٔ منفرد نیستند. وزارت انرژی فیلیپین (DOE) سختگیری بیشتری روی قراردادهای خدماتی اعمال کرده و دهها قرارداد تجدیدپذیر را بهدلیل عدم تحقق جدولهای زمانی، عدم رعایت شرایط مزایده یا مشکلات صدور مجوز محلی فسخ کرده است. در یک بازبینی تنظیمی، بیش از 5,300 مگاوات ظرفیت بالقوه از مفروضات برنامهریزی ملی حذف شد؛ این اتفاق نشان میدهد تأمین سرمایه یا پتانسیل منابع بادی بهتنهایی برای اجرای پروژهها کافی نیست.
چه عواملی پروژهها را زمینگیر میکند؟
- خطرات اکولوژیک: آسیب به حوضههای آب شیرین، فرسایش و تأثیر بر زیستگاهها و تنوع زیستی محلی.
- نقص در فرآیندهای اداری: اطلاعرسانی نامناسب و مشارکت ناکافی نهادهای حفاظت از طبیعت و جوامع محلی در مراحل اولیه طرح.
- موانع اجتماعی و محلی: مقاومت سازمانیافتهٔ جوامع روستایی و گروههای محیطزیستی که باعث تأخیر در جلسات عمومی و صدور مجوزها میشود.
- فشارهای مقرراتی و زمانی: اصلاح سیاستها و لغو قراردادها توسط نهادهای نظارتی زمانی که پروژهها جدول زمانی را رعایت نمیکنند یا مستندات کافی ارائه نمیدهند.
پیامدها برای هدف 35٪ تجدیدپذیر تا 2030
فیلیپین هدف سهم 35٪ انرژیهای تجدیدپذیر تا سال 2030 را دنبال میکند. اگر گلوگاههای پیشتوسعه — شامل نقص در هماهنگی محلی و نگرانیهای زیستمحیطی — برطرف نشوند، بخش قابلتوجهی از ظرفیت برنامهریزیشده ممکن است هرگز وارد شبکه نشود و خط لولهٔ پروژهها بهجای تولید برق، تنها بر روی کاغذ باقی بماند.
پیشنهادهای عملی برای عبور از بنبست
برای پیشبرد پایدار پروژههای بادی روی خشکی لازم است اقدامات زیر اجرا شوند:
- هماهنگی زودهنگام با هیأتهای مدیریت مناطق حفاظتشده و جوامع محلی در مرحلهٔ طراحی اولیه.
- تدوین چارچوبهای شفاف برای جلسات عمومی و ارزیابیهای زیستمحیطی با زمانبندی مشخص و مکانیزمهای نظارت مستقل.
- انجام مطالعات جایگزینی سایتها برای کاهش تأثیر بر آبریزها و زیستگاههای حساس؛ انتخاب محل بر مبنای دادههای زیستمحیطی و اجتماعی انجام شود.
- طراحی برنامههای مشارکتی که منافع اقتصادی محلی را ملموس و تضمینشده کند تا مخالفتها کاهش یابد و پذیرش اجتماعی افزایش پیدا کند.
چشمانداز
تجربهٔ باناهاو نشان میدهد سرعت در توسعهٔ انرژی پاک تنها با فراهمکردن سرمایه و فناوری محقق نمیشود؛ نیاز به رویههای مشارکتی، مطالعات زیستمحیطی دقیق و تعامل سازنده با نهادهای محلی و گروههای حفاظتی است. با نهادینهکردن این رویهها پیش از آغاز ساخت، میتوان ظرفیتهای برنامهریزیشده را به ظرفیتهای عملی شبکه تبدیل کرد.
