دادگاه ناحیهای شمالی کالیفرنیا روز جمعه حکم داد که آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده (EPA) موظف است استاندارد ملی کیفیت هوای محیطی (NAAQS) را برای آلودگی ذرات معلق ریز (PM2.5) یا همان دوده که در سال ۲۰۲۴ بر مبنای سلامت تصویب شده بود، اجرا کند. این دادگاه استدلال EPA برای تاخیر در اجرای این استاندارد حیاتی را رد کرد و به این آژانس فرصت داد تا حداکثر تا ۶ فوریه ۲۰۲۷ مناطق آلوده به این استاندارد را رسماً شناسایی کند.
این رای در پی حکم ماه گذشته دادگاه تجدیدنظر حوزه قضایی واشنگتن دیسی صادر میشود که استاندارد ۲۰۲۴ را تایید کرد، حال آنکه خود EPA تحت مدیریت قبلی درخواست لغو آن را داشت. قانون هوای پاک به وضوح EPA را موظف میکند مناطقی را که استاندارد جدید را نقض میکنند مشخص کند، زیرا این تعیینها نخستین گام برای هدایت جوامع به سمت هوای پاکتر است. اما EPA در فوریه ۲۰۲۵ مهلت قانونی خود را از دست داد و باعث شد ۱۷ گروه بهداشتی، اجتماعی و محیط زیستی شکایتی را برای وادار کردن این آژانس به اجرای قانون مطرح کنند.
پیروزی برای سلامت عمومی
لوری ویلیامز، مدیر کمپین Beyond Coal باشگاه سیرا، با اشاره به تجربه شخصی خود گفت: «حکم امروز پیروزی برای کیفیت زندگی، سلامت عمومی و محیط زیست است. به عنوان مادری که فرزندش آسم دارد، میدانم که این بیماریهای قابل پیشگیری چگونه زندگیها را مختل میکنند. دولت ترامپ با تلاش برای برچیدن حفاظتهای محیط زیستی، حملات خطرناکی به سلامت عمومی انجام داد، اما ما به مقابله ادامه خواهیم داد.»
سیج لینکلن، وکیل Earthjustice، نیز این رای را «پیروزی بزرگ برای سلامت عمومی» خواند و گفت: «علم نشان میدهد استاندارد تقویتشده دوده به کاهش آلودگی خطرناک و جلوگیری از هزاران مرگ زودرس کمک میکند. با این حکم، میلیونها نفر، به ویژه کودکان و سالمندان در جوامع آسیبپذیر، هوای پاکتری تنفس خواهند کرد.»
نجات ۴۵۰۰ جان در سال
بر اساس تحلیل دانشمندان خود EPA، اجرای این استاندارد سالانه ۴۵۰۰ نفر را از مرگ نجات میدهد و از صدها هزار حمله آسم، مراجعه به اورژانس و موارد سرطان ریه، بیماری قلبی و زوال عقل جلوگیری میکند. ریچارد ییتس، وکیل صندوق دفاع از محیط زیست، تاکید کرد: «دادگاه مهلتی قطعی برای EPA تعیین کرد که کدام جوامع هوای ناامن تنفس میکنند؛ این اولین گام برای پاکسازی است.» تحلیل دسامبر ۲۰۲۵ Earthjustice نشان داد ۷۵ میلیون نفر (حدود ۲۲٪ از جمعیت آمریکا) در شهرستانهایی زندگی میکنند که سطح دوده در آنها از حد مجاز ۲۰۲۴ فراتر است.
دوده چیست و چرا خطرناک است؟
دوده از ذرات سمی ریز تشکیل شده که در عمق ریهها نفوذ کرده و باعث سرطان، آسم و مرگ زودرس میشود. NAAQS استانداردهای پایه ملی برای شش آلاینده رایج از جمله دوده است. این حکم نه تنها یک الزام قانونی، بلکه چراغ امیدی برای میلیونها آمریکایی است که سالها در مناطق پرآلوده زندگی کردهاند. اکنون همه نگاهها به EPA دوخته شده تا نقشه راه را در مهلت تعیینشده ارائه دهد.
