استارتاپ نرمافزاری امرالد هوش مصنوعی (Emerald AI)، که اخیراً به مقام یگانه (Unicorn) با ارزشی فراتر از یک میلیارد دلار رسیده، ائتلافی استراتژیک با غولهای فناوری شامل گوگل، اینویدیا و انتروپیک (Anthropic) تدوین کرده است. این اتحاد تحت عنوان ائتلاف مدیریت انرژی هوش مصنوعی (AEMA)، هدفی رادیکال را پیش رو دارد: تبدیل «پاسخ تقاضا» (Demand Response) به ستون فقرای توسعه دیتاسنترهای آینده.
چگونه ۱۰۰ گیگاواط ظرفیت در شبکه آزاد میشود؟
مفهوم پاسخ تقاضا مفهومی تازه نیست؛ دهها سال است شرکتهای برق از کارخانجات بزرگ میخواهند در اوج تقاضا مصرف را کاهش دهند، اغلب با فعالسازی ژنراتورهای دیزلی پشتیبان. اما دیتاسنترها با ماهیت بار محاسباتی «قلهدار» و انعطافپذیر، قواعد بازی را کاملاً تغییر میدهند. نرمافزار امرالد هوش مصنوعی به جای سوختن سوخت فسیل، وظایف غیرحرجتی را متوقف میکند یا بارهای محاسباتی را به دیتاسنترهای دیگر در نواحی با حاشیه شبکه بیشتر، منتقل میکند.
برآوردهای ائتلاف AEMA نشان میدهد این مکانیزم میتواند ۱۰۰ گیگاواط ظرفیت اتصال جدید دیتاسنتر را بدون ساخت نیروگاه جدید، در دسترس قرار دهد. برای مقایسه، یک مطالعه گلدمن زاکس (Goldman Sachs) منتشر شده در ۲۰۲۵ نشان داد که محدود کردن حداکثر مصرف شبکه به ۹۰ درصد برای چند ساعت، تنها ۷۶ گیگاواط ظرفیت ایجاد میکند.
مزیت رقابتی: سرعت پاسخدهی در سطح میلیثانیه
گوگل پیش از این ابزارهای داخلی مدیریت انرژی توسعه داده و شرکت انل اکس (Enel X) از منبع تغذیه غیرقطعی (UPS) دیتاسنترها برای برش قله استفاده میکند. اما عامل تمایز امرالد، ارتباط مستقیم و لحظهای میان اپراتورهای شبکه و دیتاسنترهاست. آیه چوسکون (Ayse Coskun)، دانشمند ارشد شرکت، به تککرانچ گفت: «نرمافزار ما دیتاسنترها را به ابزاری تبدیل میکند که در طیف میلیثانیه، همانند باتریهای گرید-اسکیل (Grid-scale)، واکنش نشان میدهد.»
سرمایه ۱۵۰ میلیونی برای مقیاسدهی جهانی
این استارتاپ در раунد سری الف (Series A) با رهبری انرژی کپیتال (Energize Capital) و دیسیویسی (DCVC)، ۱۵۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرده است. این بودجه برای گسترش پلتفرم به بازارهای شمال آمریکا، اروپا و آسیا-پاسیفیک تخصیص یافته است. در کنار سهگانه بنیانگذار، شرکتهای برق بزرگی نیز به ائتلاف پیوستهاند تا امکان یافتن سایتهای جدید دیتاسنتر را برای طرفین تسهیل کنند:
- ایاسای (AES)
- کانستلیشن (Constellation)
- نیشنال گرید (National Grid)
- انآرژی انرژی (NRG Energy)
راهحل کامل نیست، اما گام ضروری است
با وجود همه وعدهها، چوسکون صریحاً تأکید میکند: «فناوری ما نیاز صنعت به منابع تولید جدید را کاهش میدهد، نه از بین بردن آن.» با رشد نمایی تقاضای محاسباتی هوش مصنوعی، مدیریت هوشمند تقاضا تنها یک قطعه از پازل است؛ توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، ذخیرهسازی انرژی و ارتقای ترانسفورماتورها همچنان حیاتی باقی ماندهاند.
تشکیل ائتلاف مدیریت انرژی هوش مصنوعی به منزله ورود فیزیک شبکه برق در عصر هوش مصنوعی است؛ جایی که دیتاسنترها تنها مصرفکننده نیستند، بلکه بازیگر فعال تعادل انرژی میشوند.
