رویترز گزارش داده است که آژانس تجارت و توسعه آمریکا (USTDA) گرنتی معادل 5.7 میلیون دلار به کنسرسیوم مراکشی-بینالمللی سازندهٔ یک پروژهٔ بزرگ آمونیاک سبز در جنوب مراکش اختصاص داده تا مطالعات مقدماتی مرتبط با فناوری الکترولایزر و امکانسنجی نیروگاه انجام شود.
جزئیات کمک و فناوری
این گرنت برای بررسی الکترولایزرهای توسعهیافته توسط شرکت ماساچوستی Electric Hydrogen در نظر گرفته شده است؛ فناوریای که هیدروژن را از آب با استفاده از برق تجدیدپذیر تولید میکند. در طرح مراکش، هیدروژن تولیدشده با نیتروژن ترکیب و بهصورت آمونیاک سبز تبدیل خواهد شد که قابلیت صادرات به بازارهای اروپایی را دارد.
شرکای پروژه و ظرفیتها
شرکت مشترک ORNX، متشکل از Acciona، Nordex و شاخهٔ Ortus، مسئول توسعه یکی از مجموعههای آمونیاک در العیون است. برآوردها نشان میدهد در صورت پیشروی پروژه طبق برنامه، ظرفیت تولید سالانه حدود 560,000 تن آمونیاک خواهد بود. این طرح بخشی از ابتکار گستردهتر «پیشنهاد مراکش» است که هدفش تبدیل کشور به صادرکنندهٔ هیدروژن سبز برای اروپا است؛ جزئیات بیشتر در گزارشهای رسمی مراکش منتشر شده است.
زمینه ژئوپلیتیک و پیامدهای سیاسی
هرچند مبلغ 5.7 میلیون دلار بهخودیخود رقم بزرگی نیست، اما انتخاب محل احداث در ناحیهای که مورد مناقشه بین مراکش و جبههٔ «پولیساریو» است، ابعاد سیاسی دارد. رسانههایی مانند رویترز اشاره کردهاند این اقدام همزمان با نامگذاری یک بزرگراه در صحرای غربی به نام دونالد ترامپ و اظهارنظرهای سفیر آمریکا بوده که نشاندهنده تقویت حضور سیاسی-اقتصادی آمریکا در منطقه است.
اقتصاد پروژه و تأثیرات بازار
- ارزش کل طرحهای انتخابشده توسط مراکش برای توسعهٔ هیدروژن سبز در جنوب، حدود 319,000,000,000 درهم (نزدیک به 87 میلیارد دلار) برآورد شده است.
- یکی از چالشهای دیرینه هیدروژن سبز، هزینهٔ تولید بوده است، اما کاهش هزینهٔ برق تجدیدپذیر و پیشرفت در الکترولایزرها این فاصله را کاهش داده؛ شرکتهایی مانند Electric Hydrogen روی کاهش هزینهٔ سرمایهای و عملیاتی این تجهیزات تمرکز دارند.
چالشها و ریسکهای کلیدی
نقاطی که باید بهدقت رصد شوند:
- مسائل حقوقی و سیاسی مرتبط با محل احداث در منطقهٔ مورد مناقشه که میتواند زمانبندی و تامین مالی را پیچیده کند.
- اطمینان از اینکه برق مصرفی برای الکترولیز واقعاً از منابع تجدیدپذیر تأمین میشود تا محصول نهایی «سبز» باقی بماند؛ این موضوع در متون فنی و سیاستگذاری انرژی اهمیت اساسی دارد (مبانی هیدروژن سبز).
- نیاز به سرمایهگذاریهای بیشتر برای توسعهٔ زنجیرهٔ ارزش از تولید تا صادرات و ساخت زیرساختهای حملونقل آمونیاک.
چشمانداز
حمایت USTDA نشان میدهد بازیگران آمریکایی دولتی و غیردولتی همچنان به حضور در بازار فناوریهای پاک علاقهمندند. در صورت موفقیت مطالعات فنی و مدیریت موانع سیاسی و زیرساختی، این پروژه پتانسیل دارد به نمونهای از همکاری بینالمللی در تولید و صادرات هیدروژن سبز تبدیل شود. پیگیری پیشرفت پروژه برای بازار انرژی تجدیدپذیر و مسیرهای صادراتی اروپا اهمیت عملیاتی خواهد داشت.
منابع: گزارش USTDA، گزارشهای رویترز و پوششهای تحلیلی CleanTechnica.
