پس از شش سال نبرد حقوقی میان اپیک گیمز و گوگل، غول جستجو در نهایت تسلیم شد و دروازههای گوگل پلی استور را برای فروشگاههای اپلیکیشن شخص ثالث در ایالات متحده گشود. این تغییر تاریخی از ۲۲ ژوئیه (۳۱ تیر) آغاز شده و به کاربران آمریکایی اجازه میدهد بدون نیاز به سایدلودینگ (نصب دستی)، فروشگاههای جایگزین را مستقیماً از محیط پلی استور دانلود کنند.
پیشینه: جنگ ۶ ساله انحصار توزیع اپلیکیشن
داستان از سال ۲۰۲۰ آغاز شد، وقتی اپیک گیمز (سازنده فورتنایت) علیه گوگل شکایت کرد و اتهام انحصار در بازار توزیع اپلیکیشنهای اندروید و خدمات صورتحساب درونبرنامهای را به دوش gigante تکنولوژی گذاشت. هیئت منصفه در سال ۲۰۲۳ به نفع اپیک رأی داد، اما گوگل بلافاصله تجدیدنظرخواهی کرد. مذاکرات تا سال ۲۰۲۵ ادامه یافت و در نهایت دو طرف به یک توافقنامه تسویه رسیدند که مقررات ستی میگذاشت:
- فروشگاههای شخص ثالث تنها در صورت تأیید گوگل در برنامه «فروشگاههای اپلیکیشن ثبتشده (Registered App Stores)» قابل نصب بودند.
- کاربران باید این فروشگاهها را به صورت سایدلود (از طریق فایل APK) نصب میکردند — فرایندی که برای بسیاری از کاربران عادی چالشبرانگیز و ناامن بود.
نقاط عطف: پاره کردن توافق و باز کردن دروازهها
به گزارش The Verge، گوگل و اپیک این توافقنامه را پاره کردهاند و گوگل تصمیم گرفته است مستقیماً دروازهها را باز کند. از هفته آینده، فروشگاههای اپلیکیشن شخص ثالث بدون واسطه و از داخل گوگل پلی استور برای کاربران آمریکا قابل نصب خواهند بود.
البته فرآیندی برای پذیرش فروشگاهها در پلی استور همچنان وجود دارد (جزئیات در مستندات توسعهدهندگان اندروید)، اما حذف موانع فنی سایدلودینگ یک پیروزی استراتژیک برای اپیک گیمز و ناشرانی است که قصد راهاندازی فروشگاههای مستقل دارند.
بازار جهانی: برنامه «فروشگاههای ثبتشده» و کاهش کارمزدها
برای مناطق خارج از ایالات متحده، گوگل با برنامه فروشگاههای اپلیکیشن ثبتشده پیش میرود. این برنامه همچنان مزایای قابلتوجهی برای توسعهدهندگان به همراه دارد:
- کارمزد خرید درونبرنامهای: از ۳۰٪ به ۲۰٪ کاهش یافته.
- کارمزد اشتراکهای مکرر: به ۱۰٪ رسیده.
- آزادی در انتخاب سیستم صورتحساب: توسعهدهندگان میتوانند از درگاههای پرداخت شخص ثالث استفاده کنند.
- کارمزد ترجیحی برای سیستم پرداخت گوگل: در منطقه اقتصادی اروپا (EEA)، بریتانیا و ایالات متحده تنها ۵٪.
این تغییرات در برخی مناطق از قبل اجرایی شدهاند، اما مهلت جهانی برای پیادهسازی کامل: پایان سپتامبر ۲۰۲۷ تعیین شده است.
تأثیر بر اکوسیستم اندروید و توسعهدهندگان
این تصمیم میتواند مبنای تحول در اقتصاد اپلیکیشنهای موبایل باشد. با حذف مانع سایدلودینگ، انتظار میرود:
- فروشگاههای تخصصی (مانند F-Droid برای اپلیکیشنهای متنباز) دسترسی آسانتر به کاربران پیدا کنند.
- ناشران بزرگ بازی (مانند مایکروسافت، آمازون، و سامسونگ) انگیزه بیشتری برای راهاندازی فروشگاههای اختصاصی داشته باشند.
- رقابت در کارمزدها و خدمات، در نهایت به نفع کاربران نهایی و توسعهدهندگان کوچک تمام شود.
نتیجهگیری: آغاز یک دوران جدید
پایان این پرونده حقوقی تنها یک تسویه حساب مالی نیست؛ این یک نقاط عطف رژیمی در نحوه توزیع نرمافزار در پلتفرم محبوبترین سیستمعامل موبایل جهان است. گوگل با وجود حفظ کنترل امنیتی از فرآیند پذیرش، monopoly خود بر کانال توزیع را شکسته است. برای کاربران آمریکایی، هفته آینده نخستین تجربه یک اندروید واقعی باز خواهد بود — جایی که انتخاب فروشگاه اپلیکیشن، اختیار خودشان است.
