جشنواره فیلم سارایوو مجموعهای تازه با عنوان «ادای احترام به بلا تار در سارایوو» را راهاندازی کرده که به آثار دانشآموختگان بلا تار، کارگردان مجارستانی درگذشته، اختصاص دارد. برنامه، تأثیر آموزشی تار و رویکرد او در «کارخانه فیلم سارایوو» (از سال 2013) را برجسته میکند و مسیرهای متفاوتی را که هنرجویان پس از آموزش پیمودهاند نشان میدهد.
تمرکز برنامه و فلسفه انتخاب آثار
مسئولان جشنواره میگویند مجموعه به دنبال نشاندادن تنوع زبان تصویری در میان فارغالتحصیلان «کارخانه فیلم» است؛ نه بازتولید یک مکتب مشخص، بلکه نمایش مسیرهایی که هر فیلمساز را به کشف صدای بصری مستقل خود سوق داده است. فیلمهای این برنامه نمونههایی از حضور در بزرگترین رویدادهای سینمایی جهان مانند کن، سن سباستین، لوکارنو، روتردام و کلرمون-فیران هستند.
چند فیلم برجسته در فهرست نمایش
- Lamb (Dýrið) – کارگردان: Valdimar Jóhannsson. فیلم ایسلندی که در بخش Un Certain Regard کن حاضر شد؛ داستان زوجی روستایی و کشف مرموزی در سوله گوسفندان که نظم زندگی آنها را دگرگون میکند.
- Love Dog – کارگردان: Bianca Lucas. فیلمی که در لوکارنو توجهبرانگیز بود و بازگشت مردی از سکوی نفتی و روبهرو شدن او با تروماهای فردی و جمعی را روایت میکند.
- Motherhood (La Maternal) – کارگردان: Pilar Palomero. فیلم اسپانیایی که اجرای کارلا کیلز برایش جایزه بهترین بازیگر نقش اول در سن سباستین را به همراه آورد؛ روایت جدی و حساس از گذار یک نوجوان به مادری و نگاه به حمایتهای اجتماعی مورد نیاز او.
فهرست برنامه و شرح کوتاه آثار
مجموعه شامل فیلمهای کوتاه و بلند است و هم ریشههای محلی و فولکلوریک را میکاود و هم به مسائل معاصر مانند مهاجرت، هویت و تغییرات اجتماعی میپردازد. فهرست زیر خلاصهای از آثار حاضر را ارائه میدهد:
CENOTE (TS'ONOT) — ژاپن / مکزیک، 2019، 75 دقیقه
کاوری اودا سنوتهها را بهعنوان گرهای میان جهان زندگان و جهان پس از مرگ بازنمایی میکند؛ تصویری از مردم محلی و خاطراتی که در نور و تاریکی پژواک مییابند.
LAMB (DÝRIÐ) — ایسلند / سوئد / لهستان، 2021، 106 دقیقه
والدیمار یوهانسون درامی فولکلوریک و اتمسفریک ساخته است؛ ترکیب حس وحشت و آرامش روستایی، تجربهای نامعمول و تأملبرانگیز پدید میآورد. برای اطلاعات بیشتر: ویکیپدیا.
LOVE DOG — لهستان / مکزیک / آمریکا، 2022، 84 دقیقه
روایتی اجتماعی-روانشناختی از بازگشت مردی به زادگاه و مواجهه با زخمهای فردی و ساختارهای خشونتبارِ پنهان در جامعه؛ فیلمی که ساختار زمانی را میآزماید و لایههای تجربه انسانی را میکاود.
MOTHERHOOD (LA MATERNAL) — اسپانیا، 2022، 120 دقیقه
پیلار پالومرو تصویری حساس از نوجوانی که ناگهان مادر میشود ارائه میدهد و پرسشهایی درباره حمایت اجتماعی، آموزش و مسئولیتهای بزرگسالی مطرح میسازد.
SOIL AND WINGS (TOPRAK VE KANATLAR) — صربستان / مقدونیه شمالی، 2025، 77 دقیقه
استفان مالِشویچ به زندگی درهای میپردازد که آموزههای بکتاشی سنتی را در پیوند با دغدغههای مدرن همزیستی بازنمایی میکند و تصویری از برابری جنسیتی ریشهدار در سنت ارائه میدهد.
TRAVESIAS — مکزیک، 2021، 108 دقیقه
سرجیو فلورس توریا فیلمی درباره مرزها و تفاوت طبقاتی بین تیخوانا و سن دیگو ساخته است؛ داستانی درباره جابهجایی، انتخاب و سرنوشت انسانها در سایه فاصلههای جغرافیایی.
سایر آثار
- WHO THE FUCK ARE YOU — صربستان / بلژیک، 2019، 80 دقیقه (درام سایکدلیک)
- FIREWOOD (LLENYA) — اسپانیا / پرتغال، 2025، 17 دقیقه (کوتاه)
- NAVAL GAYS — بریتانیا، 2022، 12 دقیقه (کوتاه)
پیام جشنواره و چشمانداز آینده
جوان ماریانوویچ، مدیر جشنواره، تأکید کرده برنامه بازتابِ رویکرد آموزشی بلا تار است؛ رویکردی که تقلید را کنار میگذارد و کشف زبان شخصی فیلمساز را در اولویت قرار میدهد. چنین مجموعههایی میتوانند نقطه آغاز بازخوانی آموزههای تار در نسلهای نو و پیوند دوباره میان آموزش و صداهای نو در سینمای جهانی باشند.
برای اطلاعات بیشتر و برنامه نمایشها به وبسایت رسمی جشنواره مراجعه کنید: sff.ba.
نگاهی رو به جلو
ادای احترامِ سارایوو به بلا تار نه تنها میراث او را حفظ میکند، بلکه فرصتی فراهم میآورد تا مسیرهای تازهای کشف شوند و زبانهای سینمایی نو شکل بگیرند—فارغ از قالبهای پیشین.
