سینمای وحشت در هزاره جدید تغییر نگرشی عمیقی را تجربه کرد. فیلمهای خونآشامی که زمانی صرفاً بر ماهیت وحشیانه هیولاهای جاودانه و تشنگی اشباعناپذیرشان برای خون انسان تمرکز داشتند، مسیر تازهای را در پیش گرفتند. خالقان آثار نوین، جنبههای پنهان «زندگی» خونآشامان را کاوش کردند؛ از عشق و هنر و موسیقی گرفته تا تقلا برای خودسازی.
26 سال گذشته برخی از بهترین فیلمهای خونآشام تاریخ سینما را به خود اختصاص داده است. از بازسازیهای بصری خیرهکنندهای چون شاهکار گوتیک نوسفراتو تا نگاههای متفکرانه به داستانهای بلوغ، فیلمهای خونآشامی قرن بیستویکم به همان اندازه که متنوع هستند، جاودانه و اسیرکننده. این آثار مرزهای ژانر وحشت را جابهجا کرده و نگاه تازهای به اسطوره خونآشامها ارائه میدهند.
6. آندرورلد (Underworld) - 2003
«آندرورلد» نمونه بارز فیلمی است که منتقدان به آن حمله کردند، اما مخاطبان با ولع فراوان آن را به تماشا نشستند. این اثر گرچه از ایدهای کاملا بکر متولد شده، اما حالوهوای اقتباسهای رمانهای گرافیکی را تداعی میکند. فیلمنامهای از کوین گرویو، لن وایزمن و دنی مکبراید، روایتگر نبردی حماسی میان خونآشامان و گرگینههاست که الهامگرفته از رومئو و ژولیت است.
کیت بکینسِیل در نقش سلین، خونآشام جنگجویی که عاشق انسانی به نام مایکل میشود، یکی از شیکترین فیلمهای اکشن-ترسناک تاریخ سینما را رقم زده است. پالت رنگی آبی یخی و سبز زمردی در کنار طراحی مبارزات خیرهکننده و دگرپیکریهای وحشیانه، این اثر را به یک مجموعه فیلم گسترده تبدیل کرد که تنها با بلید قابل رقابت است.
5. 30 روز شب (30 Days of Night) - 2007
بیشتر فیلمهای مدرن خونآشامی، نگاهی رمانتیک به این موجودات متحرک دارند، اما «30 روز شب» دقیقا برعکس عمل میکند. دیوید اسلید با خلق فضایی سرد و وحشتناک، خونآشامانی بیرحم و خونخوار را تصویر میکند که قهرمانان داستان هرگز در امان نیستند.
ایده فیلم درخشان است؛ در بخش دورافتادهای از آلاسکا دورهای یکماهه وجود دارد که خورشید طلوع نمیکند (شب قطبی). گروهی از خونآشامان به رهبری مارلو با قطع تمام ارتباطات شهر، جشن خونآشامی خود را آغاز میکنند. این اثر با فضاسازی ماندگارش، یکی از ترسناکترین نگاهها به ژانر خونآشامی در قرن بیستویکم ارائه میدهد.
4. بذار وارد بشه (Let the Right One In) - 2008
توماس آلفردسون با کارگردانی این شاهکار سینمای سوئد، نگاهی متفکرانه به بلوغ ارائه میدهد. داستان پسری منزوی را روایت میکند که با خونآشامی نوجوان و ظاهرا بیگناه دوست میشود. فیلم به جای تمرکز بر خشونت، رابطه انسانی و نیاز به عشق را در دل تاریکی کاوش میکند.
فضای برفی و سرد استکهلم به زیبایی با تنهایی شخصیتها گره خورده و اثری جاودانه در ژانر وحشت روانشناختی خلق کرده است. این فیلم که اقتباسهای موفقی نیز از آن صورت گرفته، نشان میدهد که ترس چگونه میتواند با مهرآمیزترین احساسات در هم آمیزد.
3. تشنگی (Thirst) - 2009
پارک چان-ووک با اثر جسورانه خود، نگاهی منحصربهفرد به اسطوره خونآشامی در سینمای آسیا میاندازد. داستان کشیشی را روایت میکند که پس از یک آزمایش پزشکی ناخواسته به خونآشام تبدیل میشود و در کشمکش میان ایمان و غرایز وحشیانهاش گرفتار میشود.
مفاهیم گناه، عشق ممنوعه و سقوط انسانی با فرمولی ترسناک در هم میآمیزند. فضاسازی بصری پارک چان-ووک و روایت داستانی پیچیده، این فیلم را به یکی از مهمترین آثار تاریخ ژانر خونآشامی در مقیاس جهانی تبدیل کرده است.
2. فقط عاشقان زنده میمانند (Only Lovers Left Alive) - 2013
جیم جارموش با تمرکز بر هنر و موسیقی، از خونآشامانی روایت میکند که قرنهاست زندهاند و اوقات خود را با لذت بردن از دستاوردهای بشریت سپری میکنند. تام هیدلستون و تیلدا سوئینتون در نقش دو عاشق جاودانه، بیحوصلگی جاودانگی و انزوای هنرمندان در جهان مدرن را به تصویر میکشند.
این اثر شاعرانه نشان میدهد که خونآشامان چگونه میتوانند بازماندگان اصیل فرهنگ انسانی باشند. نگاه استیصالآمیز اما زیبای جارموش، مرزهای ژانر وحشت را در نوردیده و اثری عمیقا تاثیرگذار خلق کرده است.
1. آنچه در سایهها میکنیم (What We Do in the Shadows) - 2014
تایکا وایتیتی با ساخت یک مستندنمای کمدی، کلیشههای ژانر خونآشامی را با دستانی باز به سخره میگیرد. فیلم زندگی روزمره چهار خونآشام همخانه در نیوزیلند را دنبال میکند و چالشهای آنها را برای پرداخت اجارهبها، رقابت بر سر غذا و رفتن به کلوپهای شبانه به تصویر میکشد.
طنز هوشمندانه و موقعیتهای خندهدار این اثر، روایتی تازه از اسطوره خونآشامها ارائه میدهد. وایتیتی نشان میدهد که حتی موجودات جاودانه نیز میتوانند با دغدغههای کاملا انسانی دستوپنجه نرم کنند و این رویکرد تازه، مسیر بیپایانی را برای بازآفرینی این ژانر در آینده میگشاید.
