چهار سال پس از 그게 "مارس وان" در جشنواره سندنس برندۀ توجه منتقدان و مخاطبان شد، گابریل مارتینز با حمایۀ نتفلیکس به صحنه‌های بزرگ جشنواره‌های جهانی بازگشته است. اکران جهانی "نیابت از پسرم" در بخش پرستیج «پلتفرم» جشنواره فیلم تورنتو و حضور در بخش مسابقه سان سباستین، 마침ۀ سال‌ها تلاش این کارگردان برزیلی برای محقق ساختن یک رویای قدیمی است.

از موج سندنس تا شراکت استراتژیک با نتفلیکس

مارتینز در مصاحبه‌ای با Variety پیش از اکران در تورنتو، به روزگار انتشار "مارس وان" اشاره کرد: «سینمای برزیل در آن زمان درگیر دو جبهه بود؛ پیامدهای کووید-۱۹ از یک سو، و کاستن‌های بودجه‌ای فرهنگی در دولت بولسونارو از سوی دیگر.» اگرچه "مارس وان" در فیستیول‌ها مسیر درخشان طی کرد، یافتن سرمایه برای کار بعدیش جدی‌ترین چالش بود. ورود نتفلیکس برزیل به عنوان شریک تولید، در لحظه‌ای حیاتی اتفاق افتاد.

هیجیا ایکدا، مدیر فیلم‌های نتفلیکس برزیل، این همکاری را «شراکت با یک روایة بینادری» توصیف کرد که داستان خاص برزیلی را به مخاطبان جهانی می‌رساند.

یک پروژه ده‌ساله که به بلوغ رسید

«نیابت از پسرم» پروژه‌ای قدیمی‌تر از «مارس وان» است. مارتینز سال‌ها برای تدارک لوکیشن‌های متعدد، انسمبل بازیگران وسیع و مضامین چگال روان‌شناختی کوشیده بود. «این چهار سال، دوران بلوغ ما به عنوان شرکة تولید بود و بهره‌برداری از درهایی که «مارس وان» باز کرد»، او می‌گوید. نتیجه، اثری است که با بودجه قوی‌تر، ارزش تولید بالا — از جمله صحنه تصادف اتوبوس که در حافظه می‌ماند — اما همچنان صمیمی و عمیق بمانده.

گابریل مارتینز در صحنه‌برداری فیلم نیابت از پسرم
گابریل مارتینز، کارگردان برزیلی، در پشت صحنه‌های «نیابت از پسرم»

ویسنتینا: مادری در لبه وحشت و سکوت

مرکز ثقل روایت، ویسنتینی است که رجانه فاریا با بازی بی‌نظیری به زندگی می‌بخشد. پسرش، وزلی، راننده اتوبوسی که ظاهراً در یک خودکشی برنامه‌ریزی، ده‌ها مسافر را به قتل رسانده. ویسنتینا ریسمان‌های پیچیده روانه پسرش را در روزهای پیش از حادثه حل می‌کند و تصمیم می‌گیرد از طرف او با خانواده‌های قربانیان عذرخواهی نماید.

فاریا و مارتینز از ۲۰۱۳، با فیلم کوتاه «قینزه» آشنایی یافته بودند. «ویسنتینا چالش کاملاً متفاوتی بود»، فاریا می‌گوید. «گابریل این نقش را برای من ننوشته بود، چون ده سال پیش برای آن جوان بودم. اما همان تأخیر در تولید، من را به سنی رساند که بتوانم روح این مادر را تداعی کنم. کل وجودم را به نقش سپردم؛ فردی کاملاً متفاوت شدم.»

نمایش سیاهان: «یک پروژه زندگی، نه فقط سینما»

با «مارس وان»، مارتینز نخستین کارگردان سیاه برزیلی شد که توسط کشورش برای اسکار نامزد شد. در «نیابت از پسرم» مجدداً یک انسمبل وسیع سیاه را در پیش‌زمینه قرار می‌دهد. در کشوری که دومین جمعیت سیاه جهان را دارد، نمایش اصیل همچنان چالش‌برانگیز است. مارتینز بازیگران را خود انتخاب کرده و می‌گوید: «عاشق تماشای این افراد هستم؛ قرار دادنشان در دایرة نور، بزرگداشتی است. این یک پروژه زندگی است، نه فقط سینما برای من.»

رجانه فاریا در نقش ویسنتینا در فیلم نیابت از پسرم
رجانه فاریا در جلد ویسنتینا؛ بازی‌ای که منتقدان به «بی‌نظیر» خوانده‌اند

اکران در تورنتو و سان سباستین، نه تنها گامی دیگر در مسیر هنری مارتینز، بلکه گواهی بر بلوغ سینمای مستقل برزیلی است که با پشتوانه پلتفرم‌های جهانی، داستان‌های بومی را با سطح بین‌المللی می‌گوید. «نیابت از پسرم» اکنون در راه رسیدن به مخاطبان ۱۹۰ کشور از طریق نتفلیکس است.