گلوریا استاینم، نویسنده و فعال حقوق زنان و بنیانگذار مجلهٔ Ms. که نقش محوری در عمومیکردن مطالبات جنبش زنان ایفا کرد، چهارشنبه در خانهاش در شهر نیویورک درگذشت. او ۹۲ سال داشت.
درگذشت و اعلام رسمی بنیاد
بنیاد استاینم در پستی در اینستاگرام نوشت که او «در آرامش و در میان برخی از کسانی که او را دوست داشتند، در خانهٔ خود در نیویورک از دنیا رفت.» بنیاد تأکید کرده است که عمر او سرشار از فعالیت برای دستیابی به برابری بود و تا پایان عمر پایبند این مسیر باقی ماند.
روزنامهنگاری و شکلدهی گفتمان زنان
استاینم فعالیت روزنامهنگاری خود را در دههٔ ۱۹۷۰ در نیویورک آغاز کرد و به سرعت به یکی از چهرههای محوری رسانهای بدل شد که موضوعات زنان را فراتر از خانهداری و صنعت زیبایی مطرح کرد. مجلهٔ Ms. از نخستین نشریههایی بود که به مسائل حقوقی، سیاسی و اجتماعی زنان پرداخت و صدای آنها را وارد عرصهٔ عمومی کرد.
بیش از پنجاه سال پیش او در تأسیس «ائتلاف اقدام زنان» (Women's Action Alliance) نقش داشت؛ تشکلی که هدفش مبارزه با تبعیض جنسی و پیشبرد حقوق زنان اعلام شد.
دفاع از حقوق باروری و تأثیر احکام قضائی
در دههٔ ۱۹۷۰ استاینم از برجستهترین مدافعان حقوق باروری بود و از حکم تاریخی دیوان عالیِ Roe v. Wade در سال ۱۹۷۳ استقبال کرد. او حق انتخاب را محور فعالیتهای خود قرار داد و سالها بعد شاهد تغییرات قضائی و لغو برخی از این حقوق در حکم Dobbs بود.
حضور در رسانهها و سینما
حضور استاینم محدود به روزنامه و مجله نماند؛ مستند "Gloria: In Her Own Words" (۲۰۱۱) با تکیه بر آرشیو تصویری، حضور او در جنبش زنان را بازخوانی کرد. خاطرات او با عنوان My Life on the Road در سال ۲۰۱۵ منتشر شد و بعدها مبنای فیلم زندگینامهای "The Glorias" قرار گرفت، فیلمی که زندگی او را در چهار دورهٔ متفاوت نشان میدهد.
او بارها در برنامههای گفتوگو محور تلویزیون مانند «60 Minutes» و «The Daily Show» حضور یافت و در مجموعهها و فیلمهایی چون «The First Wives Club» نقش خودش را ایفا کرد. این حضور بیشمار در رسانههای عمومی به تثبیت صدای جنبش زنان در فرهنگ عمومی کمک کرد.
گفتگوها، حلقهها و میراث شنیدن
بنیاد استاینم بزرگترین توانایی او را «توانایی شنیدن دیگران و ایجاد احساس دیده و شنیده شدن» دانست. سالها او میزبان گردهماییهایی در اتاق نشیمن خانهاش بود و جلساتی با نام «Talking Circles» برگزار میکرد که بنیاد اعلام کرده برگزاری این حلقهها به یاد او ادامه خواهد یافت.
کتاب در دست انتشار و دیدگاه آیندهنگر
استاینم کتابی در دست انتشار داشت با عنوان An Unexpected Life که در آن دربارهٔ سالها زیستن در خانهٔ سنگیاش نوشته بود: «اتاقهایی که شاهد زندگیهایی پیش از من بودهاند و پس از رفتن من نیز شاهد زندگیهای دیگری خواهند بود.» این نگاه نشان میدهد او خود را جزئی از جریان تاریخی تغییر میدید و میراثش را مجموعهای از تجربهها و گفتگوهای پیوسته میدانست.
چرا میراث او اهمیت دارد
- او رسانهای ساخت که مسائل بنیادین زنان را وارد گفتمان عمومی کرد.
- فعالیتهایش در دههٔ ۱۹۷۰ زمینهساز بسیاری از دستاوردهای حقوقی و فرهنگی بعدی شد.
- شیوهٔ او در شنیدن و ایجاد فضای گفتگو الگویی برای نسلهای بعدی فعالان حقوق زنان شد.
درگذشت گلوریا استاینم پایان یک دوره از تاریخ فمینیسم نیست؛ یاد و آثار او زمینهای برای ادامهٔ گفتگوها و تبدیل اندیشهها به اقدامات ملموس فراهم میکند. وظیفهٔ کسانی که از او آموختند، پاسداری از این میراث و پیگیری مطالباتی است که او سالها برای آنها مبارزه کرد.
