تقریباً غیرقابلتصور است که چهل سال از اکران فیلمی بگذرد که هنوز هم به عنوان بهترین فیلم علمی-تخیلی اکشن تاریخ شناخته میشود. «بیگانگان» (Aliens) به کارگردانی جیمز کامرون در ۱۸ ژوئیه ۱۹۸۶ اکران شد و با معرفی «ملکه بیگانه»، نهتنها دنیای سینما را تکان داد، بلکه استانداردهای جدیدی در جلوههای ویژه عملی (practical effects) تعریف کرد. حالا به بهانه چهلمین سالگرد این فیلم افسانهای، با شین ماهان و لیندزی مکگوان، دو تن از استادان استودیوی استن وینستون، درباره روند ساخت این هیولای نمادین گفتوگو کردهایم.
از «نابودگر» تا «بیگانگان»
تیم جلوههای ویژه استن وینستون که پیش از این روی فیلم «نابودگر» (The Terminator) با کامرون همکاری کرده بودند، برای ساخت موجودات «بیگانگان» فراخوانده شدند. شین ماهان که از سال ۱۹۸۳ در استودیوی وینستون کار میکرد، در این باره میگوید: «در طول ساخت «نابودگر»، جیم نقاشیهایی از سیگورنی ویور و بارگیر قدرتی (Power Loader) به کارگاه آورده بود. من از گوشه چشم میدیدمشان و دقیقاً میدانستم چه قرار است باشد. واضح بود که یک بیگانه از آن دنیا در کنار سیگورنی است.» ماهان ادامه میدهد: «چهار سال قبل، وقتی «بیگانه» (Alien) ریدلی اسکات اکران شد، از نظر سینمایی شگفتانگیز بود. چرخه زندگی موجودات و ماهیت ارگانیک آنها مرا مجذوب کرد. هرگز فکر نمیکردم هفت سال بعد در انگلیس مشغول ساخت دنبالهای باشم.»
آزمایش کیسه زباله و تولد ملکه
پیش از جابهجایی به استودیوهای Pinewood در انگلیس، تیم استن وینستون در جنوب کالیفرنیا مشغول طراحی اولیه ملکه بود. یکی از معروفترین لحظات آن دوران، آزمایش «کیسه زباله» در پارکینگ پشتی بود. در این آزمایش، یک عروسک اولیه در کیسههای پلاستیکی سیاه پیچیده شده بود تا اثبات شود که چطور میتوان این موجود عظیم را کنترل کرد. ماهان توضیح میدهد: «این یک اثبات مفهوم بود. بعد از انتقال به ویندزور و استودیوهای Pinewood، شروع کردیم به ساخت نسخههای واقعی و اندازه اصلی ملکه و دیگر جلوهها. در آنجا با گروه انگلیسی آشنا شدیم و لیندزی یکی از آنها بود.»
خاطرات سرد اما شیرین از Pinewood
لیندزی مکگوان که در آن زمان دانشجو بود و برای کار روی این پروژه از دانشگاه فرار میکرد، با خوشحالی به یاد میآورد: «آن موقع برای ما افسانه بودند. ما جوان و احمق بودیم و شگفتانگیز است که اجازه دادند چنین کارهایی انجام دهیم. آمریکاییهای راکاندرول اینجا بودند و تیم انگلیسی محتاط ما تحت تأثیر آنها قرار گرفت. هنوز هم جزو بهترین خاطرات شروع کارم در این حرفه است. یادم میآید که در Pinewood فوقالعاده سرد بود؛ انبار بدون عایق بود و بخاریهای جت پروپان مدام خاموش میشدند. اما آن موقع، فرصت خوبی برای شناختن شین، جان، الک و تام بود. من به آنها به عنوان برادران آمریکاییام نگاه میکنم.»
ملکه چهارده فوتی: شاهکاری از هیدرولیک و هنر
ملکه بیگانه یک عروسک هیدرولیک مفصلی به ارتفاع ۱۴ فوت (حدود ۴٫۲ متر) بود که از فایبرگلاس، فوم لاستیک و پلاستیک ساخته شد. درون تنه این عروسک دو بدلکار قرار میگرفتند و چندین عروسکگردان روی زمین، پاها و اندامهای آن را کنترل میکردند. فیلمنامه کامرون ملکه را اینگونه توصیف کرده بود: «یک شبح عظیم در مه، ملکه بیگانه بر تخمهایش خیمه میزند مانند یک بودای حشرهوار سیاه و براق. سر دندانهدارش وحشتی غیرقابلتصور است.»
یکی از نکات جذاب در فرآیند ساخت این موجود، وجود همه بخشها در یک مکان و زیر یک سقف بود. ماهان میگوید: «داشتن همه چیز در یک جا قبل از فیلمبرداری یک مزیت بزرگ بود، چون به کامرون اجازه میداد مرتب بر فرآیند نظارت کند.»
میراث استن وینستون و تأسیس Legacy Effects
بعد از درگذشت استن وینستون در سال ۲۰۰۸، اعضای اصلی تیم او از جمله شین ماهان، الک گیلیس، جان روزنگرانت، تام وودراف جونیور و لیندزی مکگوان، شرکت معروف Legacy Effects را تأسیس کردند. گیلیس و وودراف هم بعداً در سال ۱۹۸۸ شرکت Amalgamated Dynamics را بنیان گذاشتند. این تیم، میراثی از بهترین جلوههای عملی تاریخ سینما را خلق کردهاند که از «شکارچی» (Predator) و «نابودگر ۲» گرفته تا «پارک ژوراسیک» (Jurassic Park) را شامل میشود.
در پایان، این مصاحبه یادآور هنر و فداکاری تیمی است که بدون استفاده از CGI مدرن، یکی از ترسناکترین موجودات تاریخ سینما را خلق کردند. ملکه بیگانه همچنان پس از چهل سال نمادی از خلاقیت بیپایان در جلوههای ویژه سینماست.
«میدانستیم باید انتظارات را برآورده کنیم.» — شین ماهان
برای اطلاعات بیشتر درباره فیلم «بیگانگان» میتوانید به صفحه ویکیپدیای آن مراجعه کنید.
