باب، 54 ساله، وسط پارکینگ کنار Lincoln Financial Field ایستاده و با لحنی که بین خنده و اندوه کشدار است میگوید: «رادیو دیگر برای من آهنگ پخش نمیکند.» او با لیوان بادوایزر در دست، پنج ساعت مانده به شروع کنسرت منتظر ورود به استادیوم است؛ تصویری که نشان میدهد برای بسیاری از طرفداران، کنسرت زنده تنها پلِ باقیمانده به دنیای موسیقی راک است.
دیو گرول؛ سفیرِ موسیقی راک روی صحنه
در شب اجرای Foo Fighters در فیلادلفیا، دیو گرول با انرژی و جسارت همیشگی ثابت کرد هنوز میتوان دفاع زندهای از فضای گیتارمحور انجام داد. او در آغاز «The Pretender» از جمعیت پرسید «میخواین راکاندرول گوش بدین؟» و استادیوم با غرش پاسخ داد. در طولِ ستِ تقریباً سهساعته، گرول با فریاد، رِف و سولو نقش پیامآورِ زنده نگه داشتن موسیقی راک را بازی کرد.
چرا هوای راک تیره شده؟
- صدرنشینی ژانرهای دیگر: پاپ و کانتری در جدولها جلو افتادهاند.
- رشد جریانهای الگوریتمی: پلتفرمهایی مثل اسپاتیفای و پاندورا پلیلیستهایی تولید میکنند که گاهی به نفع قطعاتِ سادهتر و آهنگپذیرتر تمام میشود.
- تجربهگراییِ برخی گروههای تازه که برای مخاطبِ دنبالِ سرودهای جمعی بیش از حد اکسپریمنتال به نظر میآیند.
طرفداران حاضر در پارکینگ، از نوجوان 16 ساله تا میانسال 54 ساله، همگی از یک حس حرف میزدند: فقدانِ آن «آهنگهایی که بتوان با هم خواند.» لیندا، یکی از هواداران، گفت: «رفتن به این کنسرت برای من مثل رفتن به کلیساست.» این جمله نشان میدهد تجربهٔ جمعیِ شنیدن موسیقی راک زنده برای خیلیها جایگزین فضای رادیویی شده است.
صحنهٔ کنونی موسیقی راک؛ بازماندگان، احیاها و استثناها
به جز گروههایی که هنوز بهطور منظم آلبوم ضبط میکنند—مثل Green Day، Red Hot Chili Peppers و Metallica—نمای عمومی موسیقی راک در فرهنگ عامه کمرنگتر شده است. با این حال، گروههایی مانند Queens of the Stone Age، که تورِ افتتاحیه را بر عهده داشتند، هنوز میتوانند با قطعات شناختهشده جمعیت را به شور بیاورند.
رویداد در فیلادلفیا با اجرای افتتاحیهٔ گروه محلی Mannequin Pussy شروع شد؛ گروهی که با پانک تند و ترانهپردازی محکم، جمعِ زودرس را گرم کرد. سپس Queens of the Stone Age دستکم یک ساعت از قطعات محبوبش را اجرا کرد و همانطور که انتظار میرفت، جاش هوم نیز با ژست همیشگیاش حضور پیدا کرد. اما ستِ اصلیِ Foo Fighters بود که نشان داد چگونه کنسرتهای زنده میتوانند خلأِ رادیویی را پر کنند.
از پادکست تا همخوانیِ استادیومی
جرمی، یکی از جوانترها، میگوید موسیقی معاصر کمتر او را راضی میکند اما پلیلیستهای الگوریتمی او را با آثار کلاسیک موسیقی راک آشنا کردهاند. این تناقض—دسترسی آنلاین به گنجینهٔ قدیمی و فقدانِ جریانِ تازهٔ سرودمحور—مخاطبان را به کنسرتها و تجربهٔ جمعی سوق داده است.
چه آیندهای در انتظار موسیقی راک است؟
راک شاید دیگر مرکز توجه جدولهای رادیویی نباشد، اما در صحنههای زنده، باشگاهها و استادیومها هنوز نفس میکشد. حضور پرشور طرفداران در پارکینگ و اطرافِ صحنه نشان میدهد شکلِ مصرفِ موسیقی راک تغییر کرده است: از رادیو و فروش فیزیکی به کنسرتِ لایو، تجربهٔ جمعی و جریانهای سفارشی.
اگر رادیو دیگر آهنگهای جدید مورد علاقهٔ طرفداران قدیمی موسیقی راک را پخش نمیکند، کافی است یک شب تابستانی کنار دوستان، چند آبجو و صدای گیتارِ بلند باشد تا همان حسِ قدیمی بازگردد؛ چیزی که برای خیلیها معنای راک است.
