جان ایروین، کارگردان بریتانیایی آثار شاخصی مانند Hamburger Hill و مینیسریال Tinker Tailor Soldier Spy، روز 11 اوت در 86 سالگی درگذشت. تهیهکنندگان او اعلام کردند که ایروین در خانهٔ خواهرزنش در بریتانیا فوت کرده است.
زندگی و آغاز حرفه
جان ایروین در 7 مهٔ 1940 در نیوکاسل آپون تایِن زاده شد. اواخر دههٔ 1950 از مدرسهٔ فیلم لندن فارغالتحصیل شد و دههٔ 1960 را با ساخت مستند آغاز کرد. او از طریق شرکت Mithras Films و همکاری با بیبیسی و آیتیوی چندین مستند و فیلم کوتاه تولید کرد؛ از جمله فیلم کوتاه 1967 با عنوان Mafia No! که نامزد جایزهٔ بفتا برای بهترین فیلم کوتاه شد.
تلویزیون و اوج شهرت
در دههٔ 1970 ایروین به تلویزیون روی آورد و با اقتباس بیبیسی از رمان جان لو کاره، یعنی Tinker Tailor Soldier Spy، بهسرعت توجهها را جلب کرد. این اقتباس نامزد جوایز بفتا و امی شد و همکاری او با بازیگرانی مانند الک گینس تحسینبرانگیز بود؛ گینس از شجاعت ایروین پشت دوربین تعریف کرده است.
حضور در هالیوود و Hamburger Hill
ایروین در دهههای 1980 و 1990 راهی هالیوود شد و فیلمهایی با بازی ستارههایی چون پاتریک سوِیزی (Patrick Swayze) در Next of Kin و آرنولد شوارتزنگر (Arnold Schwarzenegger) در Raw Deal ساخت. برجستهترین فیلم او دربارهٔ جنگ ویتنام، Hamburger Hill (1987)، با بازی دن چیدل و کولین بی. ونس شناخته میشود و از نظر واقعگرایی جنگی مورد توجه قرار گرفت.
آثاری که بیش از دیگران دیده شدند
- Turtle Diary
- A Month by the Lake
- Widow's Peak
- Shiner
- The Boys and Girl from County Clare
- Ghost Story (1981)
سبک و دیدگاه
ایروین میان مستند و سینمای داستانی رفت و آمد میکرد. توانایی او در نشاندادن خشونت واقعی جنگ همزمان با خلق درامهای ظریف و بازیمحور از ویژگیهای شاخص کارگردانیاش بود. دربارهٔ تجربهای که هنگام ساخت مستندی از یمن شمالی داشت، گفته بود پس از بازگشت برای پرسشوپاسخ احضار شد و تماس کوتاهی با برخی نهادهای امنیتی داشت؛ با این حال بارها تأکید کرده بود که هرگز عضوی از آن ساختارها نبوده و سوابق سیاسیِ چپگرایانهاش برای عموم معلوم بود.
دوران پایانی و میراث
در طول دوران کاری خود بیش از 30 فیلم کارگردانی کرد و سه بار نامزد جایزهٔ بفتا شد. پس از تجربهٔ هالیوود بار دیگر به سینمای مستقل اروپا بازگشت و با بازیگرانی چون مایکل کین و آندریا کور همکاری داشت. در سالهای اخیر روی پروژهٔ Mandela’s Gun همراه با تهیهکنندهٔ کلر ایوانز کار میکرد و تا زمان مرگ مشغول تدوین نسخهٔ جدید یک تریلر سیاسی بود؛ این پروژهها میتوانند آثار تکمیلی او را پس از مرگ منتشر کنند.
خانواده
جان ایروین در 1970 با سوفی لیچفیلد ازدواج کرد. سوفی در 1991 بر اثر سرطان درگذشت. ایروین بازماندگانی شامل سه فرزند—امیلی، لوک و ایمی—و دو نوه بهنامهای فین و آیزلا از خود به جا گذاشته است.
میراثی ماندگار
جان ایروین فیلمسازی بود که مرز میان مستند و داستان را پررنگ میکرد و نشان داد چگونه میتوان واقعیت و روایت دراماتیک را بههم پیوند زد. آثار بازبینیشده و پروژههای ناتمام او فرصتی فراهم میکنند تا سبک و تأثیر او بر نسلهای بعدی فیلمسازان بار دیگر بررسی و بازشناسی شود.





