رقابت برای تصاحب آینده هوش مصنوعی، آسیا و اقیانوسیه را به یکی از بزرگترین پروژههای زیرساختی تاریخ خود کشانده است؛ جایی که شبکههای برق به میدان نبرد استراتژیک جدیدی تبدیل شدهاند.
بانک توسعه آسیایی (ADB) هشدار میدهد که منطقه بدون تغییر بنیادین در نحوه انتقال انرژی در مرزها، نمیتواند از عهده موج مراکز داده هوش مصنوعی، تولید نیمههادیها و اقتصاد دیجیتال برآید. به جای سیستمهای برق مجزا، ADB خواهان شبکهای در سراسر قاره است که بتواند برق تجدیدپذیر را به هر نقطهای با تقاضای بالا برساند.
این طرح تا سال ۲۰۳۵ به ۷۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز دارد: ۵۰ میلیارد دلار برای ابتکار شبکه برق پان-آسیا و ۲۰ میلیارد دلار برای بزرگراه دیجیتال آسیا-اقیانوسیه. این دو برنامه با هم ستون فقرات فیزیکی اقتصاد هوش مصنوعی را میسازند که به جای سوختهای فسیلی وارداتی، از انرژی پاک تغذیه میکند.
«دسترسی به انرژی و دیجیتال آینده منطقه را تعریف خواهد کرد. با اتصال شبکههای برق و دیجیتال در سراسر مرزها، میتوان هزینهها را کاهش داد، فرصتها را گسترش داد و برق قابل اعتماد را به صدها میلیون نفر رساند.» – ماساتو کاندا، رئیس ADB
تغذیه اقتصاد داده
غولهای فناوری جهان میلیاردها دلار در مراکز داده فوقمقیاس از سنگاپور تا مالزی، اندونزی، تایلند و فیلیپین سرمایهگذاری میکنند. این تأسیسات شبانهروز برای آموزش هوش مصنوعی، رایانش ابری و سرویسهای دیجیتال کار میکنند و حجم عظیمی برق مصرف میکنند. کارخانههای نیمههادی حتی به برق پایدارتر و بدون نوسان نیاز دارند.
در فیلیپین، کریدور امنیت اقتصادی «Pax Silica» در شهر جدید کلارک به عنوان قطب آینده هوش مصنوعی و نیمههادی در حال توسعه است. موفقیت این پروژه به برق قابل اعتماد بستگی دارد، نه فقط تراشه یا مشوقهای مالی.
راهحل ADB: یکپارچگی منطقهای
به جای برخورد با انرژی پاک به عنوان یک منبع داخلی، طرح شبکه پان-آسیا به کشورهای دارای خورشید، باد و برق آبی فراوان اجازه میدهد برق را از طریق خطوط انتقال فرامرزی صادر کنند. این کار قابلیت اطمینان را بالا میبرد و هزینهها را کاهش میدهد. این برنامه از شبکههای موجود مانند شبکه برق ASEAN الهام گرفته است.
هدف جذب ۵۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۵ برای خطوط انتقال، پستها، ذخیرهسازهای باتری و فناوریهای شبکه دیجیتال است. ADB انتظار دارد نیمی از این مبلغ را خود تأمین کند و بقیه را از دولتها و سرمایهگذاران خصوصی جذب کند. پیشبینی میشود تا ۲۰۳۵ حدود ۲۰ گیگاوات انرژی تجدیدپذیر در مرزها یکپارچه شود و ۲۲ هزار کیلومتر مدار خط انتقال ساخته شود.
چالشها و مسیر پیش رو
هماهنگی بین کشورها با قوانین متفاوت بازار برق و نگرانیهای امنیت انرژی ساده نیست. اما ADB امیدوار است این پروژه تا ۲۰۳۵ به بهرهبرداری برسد. اگر موفق شود، نه تنها رونق هوش مصنوعی بلکه دسترسی به انرژی پاک برای میلیونها نفر در منطقه فراهم میشود.
آینده اقتصاد دیجیتال آسیا به کابلهای برقی گره خورده است که از مرزها عبور میکنند؛ شبکهای که شاید سرنوشت هوش مصنوعی را در این قاره رقم بزند.
