ریچارد تایس، معاون رهبر حزب ریفورم یوکی، در واکنش به موجهای گرمای اخیر بریتانیا از مردم خواست افزایش دما را بپذیرند و «از گرما لذت ببرند». این اظهارنظر در زمانی مطرح شد که دماها گاهی از 35°C فراتر رفته و آمارها نشاندهنده افزایش موارد مرگومیر و آسیبهای اقتصادی است.
چرایی جنجال
دولت بریتانیا میگوید موجهای گرما در ماههای می و ژوئن باعث مرگ حدود 2,877 نفر و وارد آمدن زیانی نزدیک به 4 میلیارد پوند به تولید اقتصادی شدهاند. بسیاری از منتقدان معتقدند توصیهای مانند «لذت بردن از گرما» نادیدهگرفتن واقعیات سلامت عمومی و محدودیتهای زیرساختی است.
شواهد علمی و واقعیت تغییر اقلیم
تایس ادعا کرده تغییر اقلیم همیشه وجود داشته و «هیچ مدرکی» بر نقش فعالیت انسانی در گرمایش نیست. پژوهشهای طولانیمدت و گزارشهای تخصصی، از جمله گزارشهای هیئت بینالدولی تغییر اقلیم (IPCC)، ارتباط افزایش غلظت گازهای گلخانهای با افزایش میانگین دمای جهانی را نشان دادهاند.
سرعت تغییر؛ عامل تعیینکننده
مسئله اصلی سرعت گرمشدن کنونی است؛ تغییرات سریع فراتر از توان سازگاری کوتاهمدت انسانها و اکوسیستمها است و میتواند خسارتهای جبرانناپذیر ایجاد کند. سازگاری بیبرنامه و صرفاً تکیه بر تابآوری محلی بدون کاهش انتشار، ریسکهای بلندمدت را افزایش میدهد.
پیامدهای سلامت عمومی
مقالات علمی از جمله بررسیهایی که در Lancet منتشر شده نشان میدهد گروههای سنی بالا و افراد دارای بیماری زمینهای در دماهای پایینتر از انتظار دچار مشکل میشوند. موجهای گرما میتوانند باعث «استرس حرارتی جبرانناپذیر» (UHS) شوند؛ وضعیتی که بدن توان خنکسازی مؤثر را از دست میدهد و خطر آسیب یا مرگ افزایش مییابد. کارکنان نظام سلامت از افزایش مراجعه و فشار بر بیمارستانها گزارش میدهند.
واکنشهای سیاسی و اجتماعی
شخصیتهای سیاسی و گروههای مدنی اظهارنظر تایس را نامناسب خواندهاند. آتشسوزیهای گسترده، تهدید منابع آب و پیامدهای امنیت غذایی از جمله دلایل نگرانی مطرح شدهاند. تحلیلگران میگویند چنین مواضعی میتواند اولویتدادن به منافع انتخاباتی را بر سلامت عمومی نشان دهد.
راهکارها: ترکیب کاهش انتشار و سازگاری
دو مسیر موازی برای کاستن از مخاطرات موج گرما ضروری است:
- کاهش انتشار گازهای گلخانهای از طریق تغییر در سبد انرژی، افزایش کارایی و تغییر در فرآیندهای صنعتی (راهنماییهای تخصصی در گزارشهای IPCC موجود است).
- تقویت سازگاری: ارتقای زیرساختهای شهری، شبکههای آبرسانی، سیستم هشداردهی و افزایش ظرفیت نظام سلامت برای مواجهه با موجهای گرما.
اقدامات فوری برای شهروندان
- مکانهای خنک و سایه را شناسایی کنید؛ از قرارگیری طولانیمدت در آفتاب مستقیم پرهیز کنید.
- آب کافی بنوشید و سالمندان و همسایگانِ آسیبپذیر را تحت نظر داشته باشید.
- فعالیتهای بدنی سنگین را در ساعات خنکتر روز برنامهریزی کنید.
- در صورت بروز علائم گرمازدگی یا ناتوانی در خنکشدن بدن، فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنید.
چشمانداز
بحث درباره نحوه مواجهه با موج گرما مشروع است، اما واکنشهای نمایشی یا اظهارنظرهای کممایه نمیتواند جایگزین سیاستگذاری مبتنی بر شواهد و سرمایهگذاری در بلندمدت شود. محافظت از گروههای آسیبپذیر و کاهش هزینههای انسانی و اقتصادی نیازمند ترکیب تدابیر کاهش انتشار و آمادهسازی عملیاتی زیرساختهاست.
منابع و مطالعات بیشتر: مقالات Lancet درباره اثرات موجهای گرما، گزارشهای IPCC و گزارشهای خبری از The Guardian.
