انرژی بادی فراساحلی با سرعتی فراتر از تصور در حال تغییر معادلات جهانی انرژی است. در حالی که برخی سیاستمداران هنوز به دنبال احیای صنایع زغالسنگ هستند، کارخانههای کشتیسازی در سراسر جهان بیصدا در حال ساخت ناوگانی از شناورهای غولپیکر هستند که هزینههای نصب و راهاندازی مزارع بادی فراساحلی را به شدت کاهش میدهند. جدیدترین نمونه این تلاشها، کشتی «Wind Ace» است که در کارخانه کشتیسازی COSCO در چیدونگ چین ساخته شده و به تازگی به شرکت دانمارکی Cadeler تحویل داده شده است.
این شناور کلاس A جدید، یک کشتی تخصصی برای نصب توربینهای بادی غولپیکر (XXL) طراحی شده است. اهمیت این رویداد در آن است که نشان میدهد فناوری بادی فراساحلی در آستانه شکست قطعی رقبای فسیلی خود یعنی زغالسنگ و گاز طبیعی قرار دارد؛ حتی اگر در ایالات متحده، سیاستهای دونالد ترامپ این صنعت را دچار رکود کرده باشد. واقعیت اما این است که بازار جهانی انرژی دیگر منتظر سیاستهای داخلی یک کشور نمیماند.
از شناورهای صنعت نفت تا ناوگان تخصصی انرژی بادی
برای درک اهمیت این پیشرفت باید به گذشته نگاه کرد. در اوایل دهه 2000 میلادی، صنعت نوپای بادی فراساحلی مجبور بود از تجهیزات و شناورهای گرانقیمت و پیچیده صنعت نفت و گاز استفاده کند. این موضوع هزینه تمامشده پروژهها را به شدت افزایش میداد. اما به تدریج و با ورود کارخانههای کشتیسازی به این عرصه، شناورهایی متناسب با نیازهای خاص مزارع بادی طراحی و ساخته شدند که مستقیماً به کاهش هزینهها انجامید.
امروزه با افزایش ابعاد توربینها و پایههای آنها، نسل جدیدی از شناورهای عملیاتی خدماتی (SOV) مورد نیاز است. «Wind Ace» دقیقاً برای پاسخ به این نیاز طراحی شده است. میکل گلروپ، مدیرعامل شرکت Cadeler، در این باره میگوید: «با بزرگتر شدن توربینها و پیچیدهتر شدن پروژهها، مشتریان ما به شرکای نصب جامعی نیاز دارند که بتوانند تحویل ایمن و قابل اعتماد را تضمین کنند.»
مشخصات فنی و مأموریت Wind Ace
این کشتی مجهز به جرثقیلهای سنگین از نوع jack-up است که برای نصب توربینها و پایههای بزرگ در عمق دریا طراحی شدهاند. طبق اعلام Cadeler، طراحی ترکیبی این شناور انعطافپذیری بالایی برای انجام هر دو وظیفه نصب پایه و توربین فراهم میکند و این یعنی افزایش بهرهوری و کاهش زمان پروژه.
پس از راهاندازی، نخستین مأموریت «Wind Ace» استقرار در مزرعه بادی فراساحلی East Anglia TWO در بریتانیا خواهد بود. این پروژه متعلق به شرکت ScottishPower Renewables است و شامل حمل و نصب 64 توربین بادی و پایههای آنها میشود. این مأموریت نمایشی از توانایی بالای این شناور در مدیریت پروژههای بزرگ و پیچیده است. ناوگان Cadeler در حال حاضر شامل 11 شناور است و دوازدهمین شناور این شرکت به نام «Apex Wind» نیز در راه است.
باز هم ارزانتر از زغالسنگ و گاز
موفقیت «Wind Ace» فقط به ساخت یک کشتی جدید خلاصه نمیشود. این رویداد نشاندهنده یک روند عمیق اقتصادی است. بر اساس شاخص هزینه ترازشده انرژی (LCOE)، هزینه تولید برق از مزارع بادی فراساحلی به مرز رقابتی با نیروگاههای گازی جدید رسیده و از نیروگاههای زغالسنگی جدید ارزانتر شده است. شرکت تحلیل داده Energy Solutions Intelligence در دسامبر گذشته اعلام کرد که پروژههای جدید بادی فراساحلی تا سال 2026 به LCOE 40 تا 50 دلار در هر مگاواتساعت دست خواهند یافت.
این ارقام در حالی به دست میآیند که توربینهای بادی به سرعت در حال بزرگتر شدن هستند. توربینهای غولپیکر 18 مگاواتی که امروز معرفی میشوند، یک جهش بزرگ نسبت به توربینهای 6 مگاواتی نسل قبل هستند. این افزایش ظرفیت، مستقیماً به کاهش هزینههای نصب و تولید برق منجر میشود.
محاسبه LCOE نشان میدهد که انرژی بادی فراساحلی نه فقط یک گزینه پاک، بلکه یک انتخاب اقتصادی هوشمندانه است. ظهور شناورهایی مانند «Wind Ace» در عمل ثابت میکند که زیرساخت لازم برای تحقق این آینده در حال آماده شدن است. این تحولات در نهایت به این معناست که رویاهای بازگشت به عصر زغالسنگ، حتی اگر با قدرت سیاسی حمایت شوند، در برابر غولهای واقعی انرژی تجدیدپذیر دوام نخواهند آورد.
