تحلیل DNA میکروبی نمونههای جمعآوریشده در اطراف دره تیلور نشان میدهد که آبِ سرخرنگِ معروف به «آبشار خون» احتمالاً از آب دریایی باستانی منشأ گرفته است؛ آبهایی که هنگام عقبنشینی اقیانوس در زیر یخ بهدام افتادهاند.
نتایج اصلی مطالعه
تیم پژوهشی 167 نمونهٔ آب، رسوب و هوا را از اطراف آبشار خون و نقاط مختلف درههای خشک مکموردو جمعآوری و با روشهای مولکولی و ژنتیکی آنها را بررسی کردند. مقالهای که 3 اوت 2026 در Nature Geoscience منتشر شد (DOI) نشان میدهد نمونههای آبشار خون نسبت به سایر سایتهای دره سهم چشمگیرتری از یوکاریوتهای دریایی دارند.
شواهد آماری و مولکولی
تحلیلها نشان داد حدود 9٪ از یوکاریوتهای شناساییشده در آبشار خون با نمونههای دریایی منطقه مشترک است؛ در حالی که این نسبت در سایر نقاط درههای خشک تقریباً 1٪ بود. بخش عمدهٔ دیگر میکروبیوم منشأ آبشیرین یا زمینی داشت، اما الگوی توزیع و ماهیت ژنتیکی برخی گروهها نشاندهندهٔ یک «جامعهٔ دریایی بازمانده» در سازند آبشار است.
محدودیت نظریه انتقال بوسیله باد
یکی از تبیینهای جایگزین انتقال میکروبها توسط بادهای منطقه بود، اما نمونههای هوایی نشان دادند هوای اطراف آبشار تنها بخش کوچکی از میکروبهای دریایی را دربرمیگیرد. بنابراین بادهای معاصر قادر نیستند ترکیب میکروبی خاص آبشار را بهطور کامل توضیح دهند؛ سازوکارهای درونی و باقیمانده از دورههای گذشته سازگارتر به نظر میرسند.
تفسیر و پیامدها
مجموع شواهد حاکی از آن است که آب شور تغذیهکنندهٔ آبشار زمانی که سطح دریا بالاتر بود در حوضچهای زیر یخ محبوس شده و با پیشروی یخچال در آن دورههای گرمتر این آب برای دورههای طولانی حفظ شده است. برخی برآوردها نشان میدهد این محبوسشدن ممکن است بیش از یک میلیون سال پیش رخ داده باشد، هرچند تعیین دقیق زمان نیازمند پروفایلینگ ژنتیکی جامعتر و نقشهبرداری دقیقتر میکروارگانیسمها است.
پیوند به مطالعات پیشین و چشمانداز پژوهشی
مطالعات گذشته شواهد شیمیایی و باکتریایی را بهعنوان نشاندهندهٔ منشأ دریایی مطرح کرده بودند؛ اما اضافهشدن دادههای مولکولی و جداسازی الگوهای یوکاریوتی دریایی در آبشار خون، اعتبار فرضیهٔ آب دریایی باستانی را تقویت میکند. نتایج، شناخت فرآیندهای زیرسطحی در مناطق یخی و تاریخچهٔ تغییرات سطح دریا را کاملتر میکند.
گامهای بعدی
- پروفایلینگ ژنتیکی گستردهتر برای برآورد سن جمعیتهای میکروبی و تاریخگذاری وقایع محبوسشدن آب.
- نگاشت ساختار هیدرولوژیک زیر یخی در دره تیلور با روشهای ژئوفیزیکی و نمونهبرداری مستقیم.
- مدلسازی اقلیمی-ژئوفیزیکی برای ارزیابی نقش بادها و احتمال انتقال میلیاردسالانه یا چنددههای میکروارگانیسمها.
یافتهها نه تنها راز رنگ قرمز آبشار را روشن میکنند بلکه پنجرهای به گذشتهٔ محیطی آنتارکتیکا میگشایند؛ گذشتهای که در آن تغییرات سطح دریا و مرزهای یخی ساختارهای زیستی را برای میلیونها سال شکل دادهاند. برای جزئیات فنی و دادهها به مقاله منتشرشده در Nature Geoscience مراجعه کنید.
منابع مرتبط: صفحهٔ آبشار خون (Blood Falls) و مجموعهٔ مطالعات دربارهٔ آنتارکتیکا.
