اسپیس‌ایکس (SpaceX) بار دیگر با جاه‌طلبی‌های خود شگفتی‌ساز شد. این شرکت به تازگی درخواستی را به کمیسیون ارتباطات فدرال ایالات متحده (FCC) ارائه کرده است تا مجوز راه‌اندازی صورت‌فلکی متشکل از ۱۰۰,۰۰۰ ماهواره از نسل سوم (Gen3) استارلینک در مدار پایین زمین (LEO) را دریافت کند.

به گزارش جاناتان مک‌داول (Jonathan McDowell)، ستاره‌شناس و ردیاب ماهواره‌ها که این خبر را در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) منتشر کرد، این ماهواره‌ها نسخه به‌روز شده شبکه پهن‌باند استارلینک خواهند بود. اسپیس‌ایکس در حال حاضر نزدیک به ۱۰,۸۰۰ ماهواره اینترنتی در مدار دارد و مجوز FCC برای حدود ۴,۰۰۰ ماهواره دیگر را نیز کسب کرده است.

جزئیات ماهواره‌های نسل سوم استارلینک

هر ماهواره نسل سوم به طور قابل توجهی بزرگ‌تر از نسل‌های قبلی خود خواهد بود. بر اساس درخواست اسپیس‌ایکس به FCC، وزن هر یک از این ماهواره‌ها بین ۴,۴۰۰ تا ۵,۵۰۰ پوند (۲,۰۰۰ تا ۲,۵۰۰ کیلوگرم) خواهد بود. با باز شدن پنل‌های خورشیدی، مساحت هر ماهواره به ۳,۲۳۰ تا ۴,۳۰۰ فوت مربع (۳۰۰ تا ۴۰۰ متر مربع) می‌رسد.

نمایی از ماهواره‌های استارلینک نسل سوم در مدار

مقایسه با نسل فعلی: V2 Mini

برای درک بهتر ابعاد این ماهواره‌ها، کافی است به نسل فعلی یعنی V2 Mini نگاه کنیم. به گزارش SpaceflightNow، وزن هر ماهواره V2 Mini حدود ۱,۷۶۰ پوند (۸۰۰ کیلوگرم) و مساحت پنل‌های خورشیدی آن حدود ۱,۲۵۰ فوت مربع (۱۱۶ متر مربع) است. این یعنی ماهواره‌های نسل سوم حدود ۳ برابر سنگین‌تر و ۳.۵ برابر بزرگ‌تر از نسل فعلی هستند.

نیاز به استارشیپ برای پرتاب نسل سوم

اسپیس‌ایکس در حال حاضر ماهواره‌های V2 Mini را با موشک فالکون ۹ و در دسته‌های ۲۹ تایی پرتاب می‌کند. اما نسل سوم به دلیل اندازه و وزن بسیار بیشتر، احتمالاً نیازمند موشک غول‌پیکر استارشیپ (Starship) خواهد بود که اسپیس‌ایکس برای مأموریت‌های ماه و مریخ در حال توسعه آن است.

موشک استارشیپ اسپیس‌ایکس در حال پرتاب

پروژه بزرگ‌تر: استارمیند (Starmind)

استارلینک نسل سوم حتی بزرگ‌ترین پروژه صورت‌فلکی اسپیس‌ایکس نیست. این شرکت قصد دارد یک ابرصورت‌فلکی هوش مصنوعی با یک میلیون ماهواره به نام استارمیند (Starmind) بسازد. ایلان ماسک در فوریه ۲۰۲۶ درباره این پروژه نوشت: «پرتاب یک صورت‌فلکی یک میلیون ماهواره‌ای که به عنوان مراکز داده مداری عمل می‌کنند، اولین گام به سوی تبدیل شدن به یک تمدن سطح دوم کارداشف است؛ تمدنی که می‌تواند از قدرت کامل خورشید بهره‌برداری کند و از برنامه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی برای میلیاردها نفر پشتیبانی نماید.»

رقابت در مدار پایین زمین

اسپیس‌ایکس تنها شرکتی نیست که به دنبال ایجاد صورت‌فلکی‌های بزرگ است. شرکت‌هایی مانند آمازون با پروژه کویپر و بلو اوریجین نیز برنامه‌های مشابهی دارند. این رقابت شدید باعث شده است که مدار زمین روز به روز شلوغ‌تر شود.

نمایش تراکم ماهواره‌ها در مدار پایین زمین

نگرانی‌ها از شلوغی مدار زمین

افزایش تعداد ماهواره‌ها در مدار زمین، نگرانی‌های جدی را به همراه داشته است. بسیاری از ستاره‌شناسان، فعالان محیط زیست و حتی عموم مردم نسبت به تأثیرات منفی این ماهواره‌ها بر رصدهای نجومی، حیات وحش، جو زمین و لذت بردن از آسمان شب ابراز نگرانی کرده‌اند. با وجود این، اسپیس‌ایکس به توسعه پروژه‌های خود با سرعت ادامه می‌دهد.

به نظر می‌رسد که آینده ارتباطات فضایی با این حجم از ماهواره‌ها، هم فرصت‌های بی‌نظیری ایجاد می‌کند و هم چالش‌های جدیدی پیش روی بشریت می‌گذارد.