عینکهای هوشمصنوعیِ متا به یک فناوریِ جنجالی و نگرانکننده برای عموم تبدیل شدهاند. این شرکت برای تغییرِ این نگاهِ منفی، از یک بهروزرسانیِ امنیتی رونمایی کرده است که در صورتِ دستکاریِ چراغِ LEDِ هشداردهنده، دوربینِ ضبطکننده را کاملاً غیرفعال میکند.
این تصمیم ظاهراً واکنشی محتاطانه به نگرانیهای عمومی است. عینکهایی که چهرههای معروفی چون کایلی جنر آنها را بهعنوانِ اکسسوریِ مد معرفی کردهاند، اکنون به ابزارهایی برای نظارتِ مخفی تبدیل شدهاند. بااینحال، همان روزی که متا از این لایهٔ حفاظتیِ جدید تمجید میکند، ویژگیها و محصولاتی معرفی میشود که از کاربران میخواهد حریمِ خصوصیِ خود را بیش از همیشه در اختیارِ این غولِ فناوری قرار دهند.
تلاش برای متوقفکردنِ جاسوسیِ مخفی
متا در وبلاگِ رسمیِ خود با ادعای پیشگامی در صنعتِ ایمنیِ دوربین، از این ویژگیِ جدید پرده برداشت. بااینحال، شرکت اعتراف کرده که این اقدام ضروری بودهاست؛ زیرا برخی کاربران با استفاده از چسب، چراغِ LEDِ عینک را پوشانده بودند. این موضوع پیشتر شرکت را مجبور کرده بود تا فناوریِ خود را ارتقا دهد تا در صورتِ مسدودشدنِ چراغ، قابلیتِ ضبط قطع شود. متا همچنین هشدار داده کسانی با روشهای پیچیدهتر در تلاش برای تخریب یا دورزدنِ سیستمِ LED هستند.
این موضوع رسماً تأیید میکند که بخشی از خریدارانِ این عینکها اهدافِ پنهانی برای ضبطِ بدونِ رضایتِ افراد — بهویژهِ زنان — در مکانهای عمومی دارند. اما نکتهٔ قابلتأمل این است که در حالیکه متا تلاش میکند چهرهای متعهد به امنیت نشان دهد، گزارشهای جدید دربارهٔ پروتوتایپهای آینده حکایت از قابلیتی دارد که «بهطورِ مداوم صدا را جمعآوری میکند و هر چند ثانیه یکبار عکس میگیرد».
خطراتِ جدیِ حریمِ خصوصی در هوشمصنوعیِ متا
تلاشِ متا برای آرامکردنِ افکارِ عمومی با وعدههایی مانندِ دسترسیِ انحصاریِ کاربر به عکسهای خود، با واقعیتِ سیاستهای حریمِ خصوصیِ شرکت در تضاد است. هر تصویری که به اشتراک گذاشته میشود میتواند بهعنوانِ دادهٔ آموزشی برای مدلهای هوشمصنوعیِ متا موردِ استفاده قرار گیرد.
فشارهای حقوقی بر شرکت افزایش یافته است. اخیراً مشخص شد که کارگرانِ برونسپاری در کنیا برای آموزشِ هوشمصنوعی مجبور به مشاهدهٔ محتوای بهشدت نامناسب و نقضِ حریمِ خصوصیِ کاربران — از جمله ویدیوهای عینکهای هوشمند — بودهاند. این در حالیست که سابقهٔ متا در زمینهٔ نقضِ حریمِ خصوصی به رسواییِ مشهورِ کمبریجِ آنالیتیکا در سالِ 2018 بازمیگردد.
آیندهٔ نامطمئنِ دادههای کاربران
علیرغمِ وعدههای تکراری مبنیبر سرمایهگذاری برای ارتقایِ امنیت، مسیرِ استراتژیکِ متا همواره بر پایهٔ جمعآوریِ هرچه بیشترِ اطلاعاتِ شخصی بنا شده است. تنها در روزِ اعلامِ سیستمِ جدیدِ امنیتِ دوربین، شرکت از قابلیتی پرده برداشت که به هوشمصنوعی اجازه میدهد از عکسهای عمومیِ کاربران در اینستاگرام برای تولیدِ تصاویرِ نو استفاده کند؛ مگر آنکه کاربر بهصورتِ دستی از این طرح خارج شود (خروجِ دستی — opt-out).
علاوهبراین، متا امکانِ پردازشِ هوشمصنوعی روی تصاویرِ شخصیِ گالریِ تصاویرِ کاربران (Camera Roll) را نیز فراهم کرده است؛ حتی تصاویرِ منتشرنشده. ضعف در کنترلهایِ حریمِ خصوصیِ اپلیکیشنهای اخیرِ متا نیز باعث شده بسیاری از کاربران ناخواسته اطلاعاتِ حساس یا جستجوهایِ خصوصیِ خود را برای عموم افشا کنند.
تناقضِ رفتارِ متا نشان میدهد چالشِ اصلی نهتنها در طراحیِ سختافزار، بلکه در مدلِ درآمدیِ این شرکت نهفته است. تا زمانی که جمعآوریِ دادهها بهعنوانِ موتورِ محرکِ توسعهٔ هوشمصنوعی در نظر گرفته شود، تضمینِ واقعی برای امنیتِ کاربرانِ عینکهای هوشمند وجود نخواهد داشت و این فناوریِ پوشیدنی همواره مرزِ باریکی میانِ ابزارِ کاربردی و دستگاهِ جاسوسیِ شخصی باقی خواهد ماند.
