ناسا در آستانه یکی از بلندپروازانهترین مأموریتهای تاریخ پروازهای فضایی سرنشیندار قرار گرفته است؛ مأموریتی که به جای فرود روی ماه، صحنهای از یک هماهنگی پیچیده بین چهار فضانورد، سه فضاپیما و دو فرودگر تجاری را رقم میزند. آرتمیس ۳ قرار است در سال آینده میلادی انجام شود و اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، این مأموریت اولین تجربه ناسا در پهلوگیری با دو فضاپیمای مجزا را رقم خواهد زد.
برنامه آرتمیس به عنوان نسل جدید سفرهای فضایی ناسا برای بازگشت به ماه طراحی شده و آرتمیس ۳ یک گام آزمایشی حیاتی محسوب میشود. در این مأموریت، کپسول اوریون با استفاده از موشک SLS به فضا پرتاب میشود و در مداری نزدیک به زمین، ابتدا با فرودگر بلو ماه شرکت بلواوریجین و سپس با استارشیپ اسپیسایکس پهلوگیری خواهد کرد.
چهار فضانورد و دو پهلوگیری تاریخی
جرمی پارسونز، مدیر برنامه آرتمیس، این مأموریت را «یک رقص بسیار هماهنگ با توالی پرتاب طاقتفرسا از چندین سکوی پرتاب» توصیف کرده است. آرتمیس ۳ از چندین سکوی پرتاب در مرکز فضایی کندی و پایگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال بهره میبرد و نیازمند همکاری نزدیک بین ناسا، اسپیسایکس و بلواوریجین است.
«تنها مأموریت مشابه در تاریخ، سایوز T-15 در سال ۱۹۸۶ بود که فضانوردی را به دو ایستگاه فضایی مختلف منتقل کرد، اما هیچگاه یک مأموریت با این سطح از هماهنگی بین چندین پرتابگر و فضاپیما طراحی نشده است.»
در حالی که مأموریتهای قبلی مانند جمینای ۱۰ (۱۹۶۶) موفق به پهلوگیری با یک فضاپیما و دیدار با دیگری شدند، اما آرتمیس ۳ باید با دو فضاپیمای کاملاً عملیاتی و دارای خدمهپذیری (حداقل از نظر طراحی) پهلوگیری کند. این نقطه عطفی است که تاکنون در برنامه فضایی آمریکا بیسابقه بوده است.
توالی پرتابها و چالشهای لجستیکی
برنامه پرتاب آرتمیس ۳ به این صورت است که ابتدا فرودگر بلو ماه بر روی موشک نیو گلن از مجتمع پرتاب SLC-36 به فضا پرتاب میشود. این فضاپیما میتواند تا ۳۰ روز در مدار باقی بماند و به تیم کنترل زمینی فرصت میدهد تا سلامت آن را تأیید کنند. سپس موشک SLS با کپسول اوریون و چهار فضانورد از سکوی LC-39B پرتاب میشود.
پس از رسیدن به مدار پایین زمین، اوریون به مدت حدود دو روز به بلو ماه متصل میشود و آزمایشهای لازم را انجام میدهد. سپس اوریون از بلو ماه جدا شده و به سوی استارشیپ حرکت میکند تا برای دومین پهلوگیری آماده شود. هر دو فرودگر نسخههای آزمایشی و غیرقابل فرود هستند و هدف اصلی جمعآوری دادههای عملیاتی برای تکامل طراحیهای نهایی است.
بلواوریجین نسخه بلو ماه مارک ۲ (Mk2) را پرتاب خواهد کرد که یک طرح ارتقا یافته از فرودگر باری Mk1 است. این شرکت در ماه مه با انفجار یکی از موشکهای نیو گلن در جریان آزمایش موتور مواجه شد که ممکن است بر جدول زمانی تأثیر بگذارد.
اهداف علمی و عملیاتی آرتمیس ۳
بهروزرسانی ناسا در ۱۵ ژوئیه نشان میدهد که آرتمیس ۳ صرفاً یک تمرین فنی نیست. این مأموریت بستری برای اعتبارسنجی فناوریهای حیاتی مانند سیستمهای پهلوگیری خودکار، ارتباطات میان فضاپیماها و مدیریت منابع در مدار فراهم میکند. دادههای جمعآوری شده در این مأموریت مستقیماً در طراحی فرودگرهای نهایی برای آرتمیس ۴ و ۵ استفاده خواهد شد که اولین فرود سرنشیندار بر سطح ماه را رقم میزنند.
هماهنگی بین پلتفرمهای مختلف از جمله تأمین گاز نیتروژن، محدودههای فرکانسی و زمانبندی پرتابها، چالشی بزرگ برای تیمهای زمینی است. هر سه فضاپیما (اوریون، استارشیپ و بلو ماه) از موشکها و سکوهای متفاوتی استفاده میکنند که هماهنگی بین آنها نیازمند یکپارچگی بیسابقه بین سازمانهای دولتی و خصوصی است.
نگاه به آینده: از مدار تا سطح ماه
موفقیت آرتمیس ۳ راه را برای آرتمیس ۴ هموار میکند؛ مأموریتی که در آن فضانوردان واقعاً روی ماه فرود خواهند آمد. ناسا برنامه دارد تا با استفاده از دادههای این مأموریت، فرودگرهای نهایی را بهروز کند و پروتکلهای ایمنی را بهبود بخشد. اگر آرتمیس ۳ با موفقیت انجام شود، نام آن به عنوان یکی از پیچیدهترین و جاهطلبانهترین مأموریتهای تاریخ فضانوردی ثبت خواهد شد.
