سازمان فضایی اروپا (ESA) رسماً اعلام کرد که توسعه مأموریت «انویژن» (Envision) با سرعت کامل ادامه دارد، هرچند ناسا از تعهد خود برای تأمین رادار مصنوعیگشور (SAR) ــ حیاتیترین ابزار این فضاپیما ــ منصرف شده است. این تصمیم، پایانهای بر سالها همکاری پیشبینیشده بین دو آژانس در کشف سیارهای است که همچنان مرموزترین همسایه زمین باقی مانده.
رادار: چشمان ما در سیاره ابرپوشیده
زهره در پوشش غلیظی از ابرهای اسید سولفوریک محصور است که دید نوری سطح را غیرممکن میسازد. تنها رادار قادر است از این لایه نفوذ کرده و تضاریس زمین را 드러 کند. انویژن با تفکیکپذیری ۱۰ برابر بالاتر از مأموریت «مگالن» ناسا در دهه ۱۹۹۰، نخستین نقشههای باوضوحیتبالای سطح زهره را تدوین خواهد کرد. دانشمندان بهدنبال اثری از آتشفشانی فعال هستند؛ پدیدهای که میتواند روایت تحولی سیاره را بازنویسی نماید.
از توافقنامه تا انحلال شراکت
در سال ۲۰۲۴، ناسا و ESA یک یادداشت تفاهم امضا کردند: ناسا رادار SAR و پشتیبانی ردیابی از طریق شبکه فضای عمیق (DSN) را تأمین میکرد و در ازای این، محققان آمریکایی در تیم علمی انویژن حضور مییافتند. اروپا بهصورت کلیدی فضاپیما، بقیه ابزارها و پرتاب با موشک اریان ۶ را بر عهده داشت. اما فشارهای بودجهای ناسا، این توازن را برهم زد.
بودجه علوم سیاراتی در مشتگیری سیاسی
پیشنهاد دولت ترامپ برای کاهش تقریبی نیمبها بودجه علوم ناسا در سالهای مالی ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، هشداری جدی بود. کنگره در ۲۰۲۶ اکثر کاستنها را رد کرد و ۲.۵۴ میلیارد دلار برای بخش علوم سیاراتی تصویب نمود ــ هنوز ۲۲۰ میلیون دلار کمتر از سال پیش. این کسری، مدیران ناسا را وادار به اولویتبندی سخت کرد: مأموریتهای در حال عملیات که فراتر از عمر طراحیشان رفتهاند، و شراکتهای بینالمللی، اولین قربانیان شدند. انویژن در این دسته قرار گرفت.
داوینچی (DAVINCI) نجات یافت، اما استراتژی زهره دچار خلل شد
مأموریت «داوینچی» (DAVINCI) ناسا، که یک کاوشگر ورود به اتمسفر زهره میفرستد، از حذف در امان ماند. بااینحال، انصراف از رادار انویژن، ضربهای است به استراتژی ناسا برای «کاوش زهره در دهه جاری» که شامل سه مأموریت هماهنگ (داوینچی، VERITAS و انویژن) بود. اکنون ESA باید رادار را بهصورت داخلی یا با شرکای جدید توسعه دهد؛ چالشی که زمانبر و پرهزینه است، اما اروپاییها مصمم به ادامه مسیرند.
آینده کاوش زهره: تکقدرتی یا چندجانبه؟
این رویداد یک نکته rộngتر را آشکار میسازد: پایداری برنامههای فضایی بینالمللی، به نوسانات سیاسی و بودجهای یک طرف بستگی دارد. اروپا با انویژن نشان میدهد که تصمیم به استقلال استراتژیک در کاوش سیاراتی گرفته است. موفقیت این مأموریت، نه تنها علم سیارهشناسی را پیش میبرد، بلکه مدل جدیدی برای همکاریهای آتی ــ یا رقابتهای آتی ــ در فضا رقم خواهد زد.
