ماموریت هایابوسا ۲ ژاپن (JAXA) موفق شد از کنار سیارک ۹۸۹۴۳ توریفونه عبور کرده و تصاویر بینظیری از این جرم آسمانی ثبت کند. این تصاویر نشان میدهند که توریفونه یک سیارک دوتایی تماسی است که با دو لوب تقریباً هماندازه شبیه به یک «آدمبرفی» ساخته شده است.
عبور موفقیتآمیز از فاصله نزدیک
به گزارش آژانس کاوشهای هوافضای ژاپن (JAXA)، فضاپیمای هایابوسا ۲ در تاریخ ۵ جولای ۲۰۲۵ در ساعت ۱۸:۳۵ به وقت ژاپن (۹:۰۰ UTC) از فاصله تنها یک کیلومتری سیارک توریفونه عبور کرد. این پرواز با موفقیت کامل انجام شد و تمام ابزارهای علمی فضاپیما از جمله دوربین ناوبری نوری، طیفسنج فروسرخ نزدیک و تصویرگر فروسرخ گرمایی به کار گرفته شدند.
ویژگیهای شگفتانگیز توریفونه
توریفونه با طول حدود ۴۵۰ متر (۱,۵۰۰ فوت)، تقریباً به اندازه بلندترین کشتی ساخته شده توسط انسان است. این سیارک که از نوع آپولو (نزدیک به زمین) محسوب میشود، هر ۳۸۳ روز یک بار به دور خورشید میچرخد و یک چرخنده سریع با دوره چرخش ۵ ساعت است. سطح آن پوشیده از تختهسنگهایی با سایههای مختلف است که ممکن است نشاندهنده ترکیبات متنوع باشد.
سارا راسل، عضو تیم علمی بینالمللی از موزه تاریخ طبیعی لندن، در این باره میگوید: «این تصویر شگفتانگیز و پیچیده است. توریفونه بهترین نمونه از یک دوتایی تماسی است که تاکنون دیدهام. این اجرام زمانی شکل میگیرند که دو جرم با سرعت کم به هم برخورد کرده و به هم میچسبند و بینش ارزشمندی درباره چگونگی رشد اجرام کوچک به سیارات ارائه میدهند.»
شکلگیری در منظومه شمسی اولیه
برخوردهای کمسرعت در منظومه شمسی اولیه رایج بوده است و توریفونه یکی از بهترین نمونههای آن است. پیش از این، فضاپیمای نیوهورایزنز ناسا نیز شکل دولوبی مشابهی را در سیارک آروکوت مشاهده کرده بود و فضاپیمای لوسی در آوریل ۲۰۲۵ سیارک بادامزمینیشکل دونالدجانسون را آشکار کرد.
ماموریت تمدید شده هایابوسا ۲
هایابوسا ۲ پس از کاوش سیارک ریوگو (۲۰۱۸-۲۰۱۹) و بازگرداندن نمونههای آن به زمین در دسامبر ۲۰۲۰، وارد ماموریت تمدید شدهای به نام هایابوسا ۲# (دیِز) شد. این ماموریت در سال ۲۰۳۱ به سیارک ۱۹۹۸ KY۲۶ خواهد رسید که با چرخش فوقسریع ۱۰.۷ دقیقهای شناخته میشود.
پیش از آن، هایابوسا ۲ دو پرواز دیگر از کنار زمین در دسامبر ۲۰۲۷ و ژوئن ۲۰۲۸ انجام خواهد داد. جاکسا همچنین احتمال مطالعه یک هسته دنبالهدار غیرفعال (دنبالهدار تاریک) را مطرح کرده است.
نام و اسطورهشناسی
نام توریفونه از اسطورههای آفرینش ژاپنی گرفته شده و به معنای «کشتی خدایی است که میتواند با سرعت پرنده حرکت کند اما به اندازه یک سنگ استوار است» ترجمه میشود. این سیارک در ۳ فوریه ۲۰۰۱ توسط بررسی آسمانی LINEAR کشف شد.
به گفته کارشناسان، تصاویر بهدستآمده از توریفونه در ماهها و سالهای آینده به دقت مطالعه خواهد شد تا اطلاعات بیشتری درباره شکلگیری سیارات و اجرام کوچک منظومه شمسی به دست آید.
