مریخنورد روزالیند فرانکلین به دنبال نشانههای حیات در خاک رس مریخ
سازمان فضایی اروپا (ESA) در حال آمادهسازی مأموریتی بلندپروازانه برای فرستادن مریخنورد روزالیند فرانکلین به سیاره سرخ است. این مریخنورد قرار است در منطقهای به نام اکسایا پلانوم فرود آید؛ ناحیهای که تصور میشود زمانی میزبان آب فراوان بوده و اکنون لایههای ضخیمی از خاک رس در آن یافت میشود. دانشمندان معتقدند که این خاک رس میتواند کلید یافتن شواهدی از حیات باستانی در مریخ باشد.
به گزارش سازمان فضایی اروپا، این مأموریت در چارچوب برنامه اگزومارس دنبال میشود و مریخنورد روزالیند فرانکلین به ابزارهای پیشرفتهای مانند مته برای حفاری تا عمق دو متری سطح مریخ مجهز خواهد بود. این ویژگی به دانشمندان امکان میدهد تا به نمونههایی دست پیدا کنند که از تشعشعات سطحی محافظت شدهاند و احتمال حفظ نشانههای زیستی در آنها بیشتر است.
اهمیت خاک رس در جستجوی حیات
خاک رس به دلیل توانایی خود در حفظ مواد آلی و فسیلها در شرایط محیطی، یک هدف اصلی برای اخترزیستشناسان است. بر اساس تحقیقات جدید منتشر شده در Science Direct، ذخایر گستردهای از خاک رس در اطراف اکسایا پلانوم تا دره ماورث والیس شناسایی شده است. این ذخایر حدود 300 کیلومتر امتداد دارند و نشان میدهند که آب در گذشته نه چندان دور از نظر زمینشناسی در این منطقه جریان داشته است.
تحلیل دادههای مداری
محققان با استفاده از ابزار OMEGA روی مدارگرد مارس اکسپرس ESA و مدارگرد شناسایی مریخ ناسا، لایههای معدنی و تغییرات شیمیایی آب را در دو منطقه اکسایا پلانوم و ماورث والیس بررسی کردند. نتایج نشاندهنده وجود لایههای غنی از مواد معدنی است که در طول زمان و تحت تأثیر آب تشکیل شدهاند. این یافتهها با فرضیه وجود اقیانوس یا سیلابهای عظیم در حدود چهار میلیارد سال پیش همخوانی دارد.
الیوت سفتون-نش، معاون دانشمند پروژه اگزومارس، در این باره گفت: «ما از ابزارهای روی مریخنورد برای تأیید اکتشافات مداری استفاده خواهیم کرد و درباره محیط باستانی که این مواد در آن شکل گرفتهاند، اطلاعات بیشتری به دست خواهیم آورد. گرمای بستر یک دریای باستانی مریخ و مواد مغذی موجود در آن میتوانست زیستگاه مناسبی برای حیات اولیه فراهم کند.»
پرتاب در سال 2028
مریخنورد روزالیند فرانکلین قرار است در سال 2028 به فضا پرتاب شود و همراه با مدارگرد ردیاب گاز که هماکنون در مدار مریخ است، به کاوش بپردازد. این دو ابزار با همکاری یکدیگر از سطح و مدار به جستجوی نشانههای زیستی خواهند پرداخت. دانشمندان امیدوارند که با حفاری در خاک رس، به شواهد قطعی از حیات باستانی در مریخ دست یابند.
گفتنی است که تاکنون هیچ حیات فرازمینی تأیید نشده است، اما کشف نشانههای زیستی در مریخ میتواند درک ما را از قابلیت سکونت سیارات دیگر متحول کند. این مأموریت یکی از مهمترین گامها در مسیر پاسخ به این پرسش است که آیا در جهان تنها هستیم؟
