صنعت فضایی ژاپن با انجام اولین پرواز آزمایشی موشک قابلاستفاده مجدد RV-X، گامی بلند به سوی کاهش هزینههای پرتاب برداشت. این آزمایش کوتاه اما حیاتی که در تأسیسات آزمایشی نُشیرو (Noshiro) آژانس فضایی ژاپن (JAXA) در ۱۱ ژوئیه انجام شد، تنها ۴۰ ثانیه به طول انجامید.
این وسیله آزمایشی به ارتفاع ۲۴ فوت (۷.۳ متر) که توسط یک موتور هدایت میشد، توانست تا ارتفاع ۳۳ فوت (۱۰ متر) از سطح سکوی بتنی بالا برود و مسافتی افقی حدود ۵۰ فوت (۱۵ متر) را طی کند. این «جهش» کنترلشده در نهایت با فرودی نرم در نقطهای مخالف محل پرتاب به پایان رسید.
موفقیت این پرواز کوتاه، JAXA و شریک صنعتی آن، یعنی شرکت صنایع سنگین میتسوبیشی، را به جمع معدود کشورها و شرکتهایی پیوست که به فناوری موشکهای قابلاستفاده مجدد دست یافتهاند؛ باشگاهی که تا پیش از این اعضایی مانند فالکون ۹ و استارشیپ اسپیسایکس، نیو گلن بلو اوریجین و لانگ مارچ ۱۰B چین را در خود میدید.
از RV-X تا CALLISTO؛ نقشه راه ژاپن برای آینده
موشک RV-X یک وسیله آزمایشی پیشساز برای پروژه بزرگتری به نام CALLISTO است. CALLISTO یک سرمایهگذاری مشترک میان ژاپن (JAXA)، فرانسه (CNES) و آلمان (DLR) برای طراحی و ساخت یک موشک تکمرحلهای است که قابلیت پرتاب عمودی، فرود، بازسازی و استفاده مجدد را داشته باشد. هدف نهایی این پروژه، ورود ژاپن به عرصه خدمات پرتاب مقرونبهصرفه با تکیه بر فناوری بازیابی و استفاده مجدد از موشکها است.
پیشرفتهترین موشک عملیاتی فعلی ژاپن یعنی H3، که در سال ۲۰۲۳ معرفی شد، برای قابلیت استفاده مجدد طراحی نشده است. اگرچه H3 نسبت to نسل قبلی خود (H-2A) کارآمدتر و ارزانتر است، اما دو مورد از هشت پرتاب آن با شکست نسبی مواجه بوده و از نظر هزینهای، هنوز با موشکهای قابلاستفاده مجدد رقبایی مانند اسپیسایکس فاصله زیادی دارد. از این رو، JAXA عمیقاً روی یافتن جایگزینی برای H3 در آینده متمرکز شده است.
در وبسایت رسمی JAXA آمده است: «موشکهای قابلاستفاده مجدد نیاز به بررسی امکانسنجی عملیاتی دارند. با تأیید مکرر مراحل تعمیر و نگهداری، عملیات جابهجایی و تنظیم سکوی پرتاب با استفاده از یک وسیله آزمایشی واقعی، توانستیم رویههایی را ایجاد کنیم که به عملیات مکرر و مطمئن موشکهای آینده کمک خواهد کرد.»
شبیه به استارهاپر؛ از جهش ۱۰ متری تا ۱۰۰ متری
این آزمایش شباهت زیادی به روزهای اولیه توسعه موشک عظیم استارشیپ اسپیسایکس دارد. در سال ۲۰۱۹، نمونه اولیه «استارهاپر» (Starhopper) که شکلی شبیه به یک برج آب داشت، اولین جهش خود را به ارتفاع ۶۵ فوت (۲۰ متر) انجام داد. موفقیت آن جهش کوچک، راه را برای پروازهای بلندتر و پیچیدهتر هموار کرد.
همین برنامه برای RV-X نیز پیشبینی شده است. پس از این جهش اولیه ۳۳ فوتی (۱۰ متری)، JAXA قصد دارد در آزمایش بعدی، این موشک را تا ارتفاع ۳۳۰ فوت (۱۰۰ متر) به پرواز درآورد و مانورهای جانبی و شناور شدن در هوا را نیز به مجموعه آزمایشهای خود اضافه کند. اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، ژاپن به زودی شانس خود را برای داشتن یک موشک کاملاً عملیاتی و قابلاستفاده مجدد امتحان خواهد کرد و گامی بلند در جهت کاهش هزینههای دسترسی به فضا برخواهد داشت.
