۵ اوت ۲۰۱۱، ناسا فضاپیمای جونو را با موشک Atlas V از سکوی پرتاب کیپ کاناورال روانهٔ مشتری کرد. هدف مأموریت آشکارسازی ساختار درونی، توزیع جرم و میدانهای مغناطیسی بزرگترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی بود.
سفر ۱.۷۴ میلیارد مایلی تا مدار مشتری
پس از پرتاب، جونو حدود ۱.۷۴ میلیارد مایل را پیمود و تابستان ۲۰۱۶ وارد مدار مشتری شد. این مدارگرد رباتیک برای اندازهگیریهای دقیق ترکیب سیاره، ساختار درونی، میدان مغناطیسی و دینامیک جوی طراحی شده است. منابع رسمی مأموریت: NASA Juno و مروری فنی در ویکیپدیا.
ویژگیهای فنی کلیدی
- تأمین انرژی با پنلهای خورشیدی: جونو بهجای راکتور هستهای، از سه بال خورشیدی بزرگ برای تولید نیرو استفاده کرد؛ هر بال حدود ۹ متر طول داشت تا نور خورشید در فواصل دور جمعآوری شود.
- ادامهدهندهٔ مسیر مأموریت گالیله: جونو نخستین مدارگرد اختصاصی مشتری پس از مأموریت گالیله است و برای پوشش کاوشهای جدید و تکمیل مشاهدات پیشین طراحی شد.
- حسگرهای پیشرفته: ابزارهای جونو میدان مغناطیسی، تابش مایکروویو و پرتوهای کیهانی را اندازهگیری میکردند تا عمق ابرها، توزیع جرم و جریانهای داخلی را تحلیل کنند.
تصاویر و ویدئوها؛ نگاهی تازه به مشتری
جونو علاوه بر دادههای علمی، تصاویر و ویدئوهای باجزئیاتی از ساختار ابرها، نوارها و طوفانهای مشتری ارسال کرد. این نماها ساختار پیچیدهٔ نوارها، لکههای بزرگ و ویژگیهای حلقههای جو را با وضوحی جدید به نمایش گذاشتند.
تمدید مأموریت و گذرهای نزدیک از قمرها
پس از پایان رسمی مأموریت اصلی، ناسا چندین بار مأموریت جونو را تمدید کرد. افزونهٔ مهمی که در ۲۰۲۱ تصویب شد، شامل گذرهای نزدیک از قمرهای بزرگ مشتری—گانیمد، اروپا و آیو—بود و دادههایی دربارهٔ سطح، میدان مغناطیسی و فعالیتهای آتشفشانی این قمرها فراهم کرد.
تأثیر بر مأموریتهای آینده
یافتههای جونو برنامهریزی مأموریتهای آینده به مشتری و قمرهای یخی را تحت تأثیر قرار دادهاند. نمونهها عبارتاند از تأثیر بر مأموریتِ JUICE آژانس فضایی اروپا و Europa Clipper ناسا که برای بررسی اروپا و دیگر قمرهای یخی طراحی شدهاند.
پرسشهای باز و مسیر تحقیقات آینده
جونو علاوه بر پاسخدهی به پرسشهای کلیدی دربارهٔ مشتری، سوالات جدیدی دربارهٔ منشأ میدانهای مغناطیسی، عمق ابرها و پویاییهای داخلی مطرح کرد. پژوهشهای جاری و تحلیل دادههای باقیمانده، چارچوب تصمیمگیری برای اعزامهای آتی به اطراف این غول گازی را شکل میدهد.
منابع بیشتر: صفحهٔ مأموریت NASA Juno و مرور فنی در ویکیپدیا.
