ویدیوها و عکسهای بینظیری از لحظهای منتشر شده که در آن، صاعقهای آسمانخراش به موشک لانگ مارچ-3B چین، تنها 30 ثانیه پس از بلند شدن از سکوی پرتاب اصابت میکند. جمعیت حاضر برای تماشای پرتاب، با دیدن این منظره خیرهکننده فریاد حیرت برآوردند.
جزئیات پرتاب و اصابت صاعقه
روز پنجشنبه 23 جولای، موشک لانگ مارچ-3B از مرکز پرتاب ماهوارهای سیچان چین به پرواز درآمد. این موشک یک ماهواره رله ارتباطی را که مقرر بود به مدار زمینایستا برسد، با خود حمل میکرد. حدود 30 ثانیه پس از بلند شدن، صاعقهای مستقیماً به بدنه موشک اصابت کرد؛ رویدادی که در ویدیوها و عکسهای ثبتشده بهشکلی خیرهکننده به تصویر کشیده شده است.
به گزارش شرکت علوم و فناوری فضایی چین (CASC)، علیرغم اصابت صاعقه، موشک ماهواره را دقیقاً طبق برنامه به مدار مورد نظر رساند. این ماهواره وظیفه رله ارتباطات برای ایستگاه فضایی تیانگونگ و سایر مأموریتهای انساندار چین را بر عهده دارد.
تاریخچه برخورد صاعقه با موشکهای فضایی
صاعقه پیشتر نیز بارها مسیر موشکهای در حال پرتاب را هدف گرفته است. معروفترین مورد، اصابت دوباره صاعقه به موشک ساترن V در مأموریت آپولو 12 ناسا است؛ دومین مأموریتی که فضانوردان را روی ماه فرود آورد.
بر اساس گزارشی که ناسا پس از این مأموریت صادر کرد، برخی ابزارها و سنسورهای غیرضروری دچار اثرات دائمی ناشی از این اصابتها شدند. علیرغم این آسیبها، مأموریت فضانوردان چارلز «پیت» کنراد، آلن بین و ریچارد «دیک» گوردون را طبق برنامه روی ماه فرود آورد.
سایر موارد مشابه در دهههای اخیر
در سال 2019 نیز، صاعقه اندکی پس از پرتاب به موشک سویوز روسیه اصابت کرد. مانند این مثال اخیر، پرتابگر توانست ماهواره ارتباطی گلاسنوست را علیرغم اصابت صاعقه با موفقیت در مدار قرار دهد.
حادثهای که قوانین پرتاب را برای همیشه تغییر داد
همه موشکهایی که صاعقه به آنها اصابت میکند، اینگونه خوششانس نیستند. در سال 1987، صاعقهای به موشک Atlas/Centaur-67 اصابت کرد که منجر به نقص در یکی از رایانههای هدایتکننده و در پی آن از هم گسیختگی کامل این پرتابگر شد.
این حادثه باعث شد ناسا برای کاهش خطر اصابت صاعقه، معیارهای سختگیرانهای موسوم به Lightning Launch Commit Criteria (LLCC) تدوین کند. این معیارها با تعریف دقیقتر شرایط جوی که منجر به تأخیر در پرتابها میشوند، خطر برخورد با صاعقه را به حداقل میرسانند. ناسا در یک مقاله فنی که این معیارها را تشریح میکرد، نوشت از زمان حادثه Atlas/Centaur-67 و اجرای سختگیرانه LLCC، هیچ پرتابگر دیگری در ایالات متحده هنگام پرتاب با صاعقه برخورد نکرده یا باعث ایجاد آن نشده است.
مأموریت موفق لانگ مارچ-3B چین گواهی بر استحکام طراحی این پرتابگرهاست، اما تاریخچه حوادث فضایی یادآوری میکند که حتی قدرتمندترین موشکها نیز در برابر خشم آسمان آسیبپذیرند. با افزایش روزافزون پرتابهای فضایی در سراسر جهان، بهبود مستمر معیارهای ایمنی جوی دغدغهای است که نه میتوان از آن چشمپوشی کرد و نه باید آن را دستکم گرفت.
