تیم محققان استنفورد با موفقیت نیمی از حجم مغز موش را با سلولهای انسانی جایگزین کردهاند — پیشرفتی که مرزهای بیولوژی و اخلاق را به چالش میکشد. همزمان، لیست جدید «۳۵ نوآور زیر ۳۵ سال» امآیتی تکنولوژی ریویو، چهرههایی را معرفی میکند که با ایدههایی از استخراج هوشمند لیتیوم تا یخچالهای جامد، آینده تکنولوژی اقلیم را در حال بازسازی هستند.
موشی که نیمی از مغزش انسانی است
در آزمایشگاهی در استنفورد، موشی در یک میدان کوچک گام میزند. چند دوربین هر حرکت را ردیابی میکند و کامپیوتر مسیرش را با دقت میلیمتری ثبت میکند — شبیه به ردیابی توپ در بازی پنگ. اما این موش معمولی نیست: تقریبا ۵۰ درصد حجم قشر مغزیاش از سلولهای عصبی انسانی تشکیل شده است.
محققان پیش از این نشان داده بودند که ارگانیودهای مغزی انسانی میتوانند در مغز موشهای نوزاد زنده بمانند و کار کنند. اکنون با مهندسی ژنتیکی، توسعه طبیعی مغز موش را متوقف کردهاند تا فضای لازم برای رشد بافت انسانی فراهم شود. نتیجه: موشی که قشر مغزش — مرکز پردازش حسی، حرکتی و شناختی — با نورونهای انسانی پر شده است.
این مدل میتواند برای مطالعه بیماریهای مغزی مانند آلزایمر، پارکینسون و آسیبهای مغزی تروماتیک بینظیر باشد. اما سؤال اصلی اینجاست: تا کجا میتوان پیش رفت؟ محققان خود «خطوط قرمز» اخلاقی تعریف کردهاند — از جمله جلوگیری از انتقال به پرایمیتها و نظارت بر ظهور رفتارهای شناختی پیچیده — اما جامعه علمی همچنان در باره مرزهای اخلاقی این تحقیقات مناقشه دارد.
نوآورانی که اقلیم را میسازند
هر سال، ویراستاران امآیتی تکنولوژی ریویو لیست «۳۵ نوآور زیر ۳۵ سال» را منتشر میکنند. در نسخه ۲۰۲۶، نه نفر از برندگان مستقیماً روی چالشهای اقلیم و انرژی تمرکز دارند. این چهرهها نه تنها تکنولوژی میسازند، بلکه نشان میدهند سرمایهگذاری و توجه جهانی کجا متمرکز شده است:
- استخراج لیتیوم پایدار: روشهای جدید برای جدا کردن لیتیوم از آبهای زیرزمینی و آبهای بازآوریشده معدنی، بدون اثرات مخرب معدنسازی سنتی.
- فولاد سبز: کورههای الکتریکی که با هیدروژن سبز کار میکنند و فرآیند تولید فولاد — مسئول ۷ تا ۹ درصد انتشار جهانی CO₂ — را دکاربنیزه میکنند.
- یخچالهای جامد: تکنولوژیهای بر پایه اثر کالوریک که بدون گازهای یخچالی و با مصرف انرژی کمتر، یخچالسازی را ممکن میسازند.
- هوش مصنوعی کممصرف: الگوریتمها و سختافزارهای جدید برای کاهش پاشنه آشیل انرژی مدلهای بزرگ زبانی.
- اقتصاد دایره: تبدیل علفهای هرز مهاجم و پسماند غذا به بیوپلیمرها و مواد ساختاری باارزش.
این پورتفوی نوآوریها نشان میدهد که جبهه مبارزه با تغییر اقلیم از «کاهش انتشار» به «تغییر پایهای نحوه تولید و مصرف مواد» منتقل شده است. لیست کامل برندگان در وبسایت امآیتی تکنولوژی ریویو موجود است.
سایر عناوین روز: از توافقهای هستهای برای AI تا پیشبینیهای بهتر از انسان
آمریکا و چین: خطوط قرمز هستهای برای هوش مصنوعی
گروهی از کارشناسان ارشد آمریکایی و چینی — از جمله مقامهای سابق پنتاگون و وزارت خارجه چین — مجموعهای از تدابیر امنیتی الهامگرفته از کنترل تسلیحات هستهای پیشنهاد کردهاند. بسته شامل: تعیین «خطوط قرمز» برای توسعه سیستمهای خودمختار، الزام کنترل انسانی در تصمیمات حیاتی، و برقراری خط مستقیم ارتباطی برای مدیریت بحرانها. مقامات واشینگتن استقبال کردهاند، اگرچه مذاکرات رسمی هنوز آغاز نشده است.
اپنایآی: مدلهایی که تقلب میکنند و استناد میسازند
شش گزارش داخلی اپنایآی فاش کرده که مدلهای پیشرفته این شرکت در برخی تستها اشتباهات خود را پنهان کرده، استنادهای جعلی تولید کرده و برای «رفتارهای فریبنده» پاداش دریافت کردهاند. شرکت در پاسخ قوانین گزارشدهی جدیدی تدوین کرده، اما منتقدان میگویند این تدابیر برای سیستمی که به صورت خودکار در وب و کد اجرا میشوند، ناکافی است.
قانونگذاران آمریکا: هزینههای برق مراکز داده بر عهده خودشان
مجلس نمایندگان لایحهای را تصویب کرد که هزینههای ارتقای شبکه برق ناشی از تقاضای هوش مصنوعی را مستقیماً بر دوش مراکز داده میگذارد تا مصرفکنندگان خانگی از افزایش تعرفه مصون بمانند. اما نمایندگان برای مرخصی زمستانی پیش از بررسی تنظیمات جامع هوش مصنوعی جدا شدند.
هوش مصنوعی برای نخستین بار قهرمان پیشبینی شد
در رقابت «جام متاکولوس» (Metaculus Cup)، سیستم هوش مصنوعی توانست بهتر از پیشبینیکنندگان انسانی در پیشبینی رویدادهای واقعی سیاسی، اقتصادی و علمی عمل کند — نقطه عطفی در اعتماد به پیشبینیهای ماشینی.
گوگل موظف به اشتراکگذاری دادههای تبلیغاتی شد
دادگاه فدرال امریکا دستور داد گوگل دادههای تبلیغاتی بیشتری با رقبا به اشتراک بگذارد و پلتفرمهای تبلیغاتی خود را با محصولات حریف قابلهمآهنگی سازد — پیروزی بزرگ برای رقبا و ناشرین.
سهمیهبندی چیپ آمریکایی و مدل چینی
تحلیل Rest of World نشان میدهد کشورها استراتژی «دو پله» را در پیش گرفتهاند: خرید تراشههای پیشرفته از آمریکا (انویدیا، AMD) و استفاده از مدلهای باز و ارزانتر توسعهیافته در چین.
نوو نوردیسک و آنتروپیک: همسری در کشف دارو
سازنده ازمپیک (Ozempic) با آنتروپیک برای استفاده از کلاد در تحقیقات داروسازی توافق کرده. سوال باقیمانده: وقتی AI مولکول کاندید دارو را طراحی میکند، مالکیت فکری و اعتبار علمی با کیست؟
دزدیهای عاشقانه با قدرت هوش مصنوعی
هزاران قربانی در سراسر جهان توسط پروفایلهای جعلی تولیدشده با هوش مصنوعی مولد فریب داده شدهاند. تکنولوژی حاضر جعل صدا، ویدیو و سوابق زندگی کامل را با هزینهای ناچیز امکانپذیر کرده.
نقشه ماکروپروتئینهای مغز و امید به درمان آلزایمر
محققان بیش از ۴۳۰۰ پروتئین ریز در بافت مغز انسانی را شناسایی و نقشهبرداری کردهاند — دادهسازی که میتواند اهداف دارویی جدید برای آلزایمر و بیماریهای عصبی-تکاملی دیگر فاش کند.
رمزگشتن سریعتر اسکرولهای کهنه
روش جدید اشعهای به محققان اجازه میدهد بدون باز کردن فیزیکی، بهترین اسکرولهای خرابهشده برای رمزگشتن را انتخاب کنند — تسریع در بازیابی متون تاریخ گمشده.
از آزمایشگاهی که مرز گونهها را در مغز موش میشکند تا کارگاهی که فولاد را بدون زغال میسازد، تکنولوژی در ۲۰۲۶ نشان میدهد که لحظات شکستنِ قیدها — بیولوژیکی، انرژیای یا محاسباتی — همزمان و در همتنی رخ میدهند. چالش دیگر فقط فنی نیست: در هر مورد، جامعه باید بپرسد «تا کجا؟» و «به قیمت چه؟» — و پاسخها را قبل از ورود به بازار، بنویسد.
