شرکتِ تازه‌تأسیسِ ژاپنی «Rapidus» با اعلامِ قیمتِ حدودِ ۲۰‌٬۰۰۰ دلار برای هر ویفرِ سیلیکونیِ ۲‌نانومتری، قصد دارد سهمی از بازارِ تا حدیِ انحصاریِ TSMC را تصاحب کند. این استراتژیِ قیمت‌گذاریِ تهاجمی، همراه با وعدهٔ ارائهٔ خدماتِ متمایز، می‌تواند معادلاتِ صنعتِ نیمه‌هادی را تغییر دهد.

قیمت‌گذاریِ رقابتیِ Rapidus در برابرِ TSMC

آتسویوشیِ کویکه، مدیرعاملِ Rapidus، اعلام کرد که این شرکت قصد دارد برای هر ویفرِ فرآوری‌شده با فرآیندِ کلاسِ ۲‌نانومتریِ خود مبلغی بینِ ۳ تا ۳.۵ میلیون ین (معادلِ حدودِ ۱۸‌۵۵۰ تا ۲۱‌۶۳۵ دلار) دریافت کند. این رقم به‌طورِ قابل‌توجهی کمتر از قیمتِ شایعه‌شدهٔ ۳۰‌٬۰۰۰ دلاریِ ویفرهای TSMC با گرهٔ N2 است و تا حدی با قیمتِ حدوداً ۲۰‌٬۰۰۰ دلاریِ سامسونگ برای فناوریِ SF2 قابل‌مقایسه است. هرچند قیمت‌های نهایی به نرخِ ارز وابسته خواهند بود، سیاستِ کلیِ Rapidus برای ارائهٔ قیمت‌هایی پایین‌تر از رقیبِ تایوانی کاملاً آشکار است.

مقایسهٔ قیمتِ ویفرِ ۲‌نانومتریِ Rapidus و TSMC

زمان‌بندیِ تولید و چالش‌های پیش‌رو

Rapidus برنامه دارد تولیدِ انبوه (HVM) با فناوریِ کلاسِ ۲‌نانومتریِ خود را از نیمهٔ دومِ سالِ ۲۰۲۷ آغاز کند. با توجه به زمان‌بر بودنِ راه‌اندازیِ کارخانهٔ جدید IIM-1، انتظار می‌رود حجم‌های قابل‌توجه از اواخرِ ۲۰۲۸ تحویل داده شوند. در آن زمان، TSMC نه‌تنها گرهٔ N2P بهبودیافتهٔ خود را به تولید رسانده، بلکه فرآیندِ پیشرفتهٔ A16 با تحویلِ توانِ پشتی (Super Power Rail) و گرهٔ N2X نسلِ سوم را نیز عملیاتی کرده است. بنابراین Rapidus با چالشی بزرگ به نامِ «بلوغِ فرآیند و ظرفیتِ تولید» مواجه خواهد بود.

اکوسیستمِ OIP؛ مزیتِ غیرقابل‌انکارِ TSMC

یکی از بزرگ‌ترین نقاطِ قوتِ TSMC نسبت‌به رقبا، پلتفرمِ نوآوریِ باز (OIP) آن است. این اکوسیستم شامل ابزارهای جامعِ طراحیِ الکترونیکی (EDA)، IPها و اجزای اثبات‌شده رویِ سیلیکون برای جدیدترین گره‌ها، طراحانِ تراشهٔ قراردادی و خدماتِ بسته‌بندیِ پیشرفته می‌شود. در حالِ حاضر نه Rapidus و نه اینتل‌فاندری و نه سامسونگ نمی‌توانند چیزی نزدیک به این سطحِ یکپارچگی را ارائه دهند.

برگِ برندهٔ Rapidus: پردازشِ تک‌ویفر

Rapidus ادعا می‌کند که در تمامِ مراحلِ فرآیند از پردازشِ تک‌ویفر (Single Wafer Processing) استفاده خواهد کرد که چرخهٔ تولید را به‌شدت کاهش می‌دهد. این مزیت می‌تواند برای مشتریانی که نیاز به سرعتِ تحویل دارند جذاب باشد؛ اما استفادهٔ ناکارآمد از تجهیزات می‌تواند هزینه‌ها را افزایش دهد و سودآوریِ Rapidus را در صورتِ اتکا به یک کارخانهٔ واحد زیرِ سؤال ببرد.

  • قیمتِ ویفرِ ۲‌نانومتریِ Rapidus: حدودِ ۲۰‌٬۰۰۰ دلار
  • قیمتِ ویفرِ N2ِ TSMC: حدودِ ۳۰‌٬۰۰۰ دلار (شایعه‌شده)
  • شروعِ تولیدِ انبوهِ Rapidus: نیمهٔ دومِ ۲۰۲۷
  • تعدادِ مشتریانِ بالقوه: بیش از ۶۰ شرکت؛ عمدتاً خارجی

آیا قیمتِ پایین‌تر و سرعتِ تولیدِ بالاتر برای جذبِ مشتریان از TSMC کافی است؟ پاسخِ این سؤال را باید در سال‌هایِ آینده جست‌وجو کرد. اما بی‌شک ورودِ Rapidus به‌عنوانِ یک رقیبِ جدی، فضایِ رقابتیِ صنعتِ نیمه‌هادی را داغ‌تر خواهد کرد.