آغاز فصل جدید در سبد انرژی اروپا
آمار رسمی مؤسسه Ember نشان میدهد ژوئن 2026 نقطه عطفی در صنعت برق منطقه بود. نیروگاههای خورشیدی در این ماه موفق شدند 52 تراواتساعت انرژی تولید کنند که دقیقاً معادل 25 درصد کل برق مصرفی در 27 عضو اتحادیه اروپا میشود. این رقم نهتنها رکورد اردیبهشت 2026 (47 تراواتساعت و 23 درصد) را شکست، بلکه برای سومینبار در تاریخ، خورشید را به
بزرگترین منبع تکی تولید برق تبدیل کرد. در جدول توزیع منابع انرژی این ماه، هستهای با 21 درصد، گاز طبیعی با 15 درصد، بادی با 14 درصد و برقآبی با 12 درصد در ردههای بعدی قرار گرفتند و زغالسنگ تنها 8 درصد سهم به خود اختصاص داد.
همنشینی رکورد تولید با موجهای گرمای تابستان
پرتاب ناگهانی آمار خورشید صرفاً یک معادله ریاضی نیست. این افزایش تقاضای تابستانی، که تحت تأثیر موجهای گرمای بیسابقه و نیاز فزاینده به سیستمهای خنککننده شکل گرفت، فشار شدیدی را بر شبکههای انتقال برقی وارد کرد. شرایط جوی ساکن و گرم باعث شد نیروگاههای بادی و حرارتی با افت بازده مواجه شوند، اما پنلهای خورشیدی در همین شرایط بحرانی، نقش پشتیبان حیاتی را ایفا کردند. کریس راسلو، تحلیلگر ارشد انرژی در Ember، این روند را بهوضوح توصیف میکند: «صعود خورشید واقعاً شتابگیرنده بوده است. در عرض چند سال کوتاه، این فناوری از یک بازیگر حاشیهای به ستون فقرات سیستم برق اروپا ارتقا یافته است. دولتها و شهروندان همزمان به دنبال راهحلهای کمهزینه و سریعالنصب هستند و خورشید دقیقاً همین نیاز را پوشش میدهد.»
رشد پیاپی در پنج سال اخیر
این نقطه عطف، میوهی کاشتهشده در پنج سال گذشته است. تنها در ژوئن 2021، سهم خورشید از برق اتحادیه اروپا معادل 10 درصد (21 تراواتساعت) بود. سرعت نصب ظرفیتهای جدید بهگونهای بوده که میان سالهای 2021 تا 2025، تولید سالانه خورشیدی هر سال بیش از 20 درصد رشد داشته است. این شتاب خیرهکننده در مقایسه با سایر منابع انرژی یگانه است. در سال 2025 بهتنهایی، 65.1 گیگاوات ظرفیت جدید خورشیدی به شبکه افزوده شد که نشاندهنده بلوغ صنعت نصب و کاهش چشمگیر هزینههای راهاندازی است.
رکوردهای ملی و گرایش سه کشور متفاوت
رشد خورشیدی در سراسر قاره اروپا یکنواخت نیست و الگوهای متفاوتی را در اعضای اتحادیه ترسیم میکند. تا آغاز پاییز 2026، هجده کشور به آمارهای ماهانه جدید برای سهم خورشیدی دست یافتهاند:
- اسپانیا: این کشور در ژوئن 2026 با تولید بیش از یکسوم برق (34 درصدی) رکوردشکنی کرد. سیاستهای حمایتی بلندمدت در مادرید نهتنها سرعت استقرار پنلها را بالا برده، بلکه در بحرانهای اخیر قیمت انرژی، به کاهش حدود 10 یورویی قبض برق خانوارها کمک کرده است.
- آلمان: پیمانکار بزرگ صنعت در ماه مه برای نخستین بار از مرز 33 درصد عبور کرد و در ژوئن این رقم را به 36 درصد رساند. گذار سریع برلن از سوختهای فسیلی به سمت نیروهای پاک، آمار را به این رقم رسانده است.
- لهستان: با وجود وابستگی تاریخی به زغالسنگ، ورشو در ژوئن 2026 توانست نزدیک به یکچهارم برق (24 درصدی) خود را از خورشید تأمین کند. لهستان بین سالهای 2020 تا 2025 بیش از 20 گیگاوات ظرفیت خورشیدی به سبد انرژی خود اضافه کرده و یکی از سریعترین مسیرهای توسعه را پیموده است.
منبع دادهها و چشمانداز شبکههای هوشمند
تمام آمارهای ارائهشده بر پایه دادههای ماهانه برق مؤسسه
Ember تنظیم شدهاند. این گزارش صرفاً تولید داخلی هر کشور را در نظر میگیرد و جابجاییهای مرزی برق را شامل نمیشود. با افزایش مداوم ظرفیت ذخیرهسازی و توسعه شبکههای هوشمند، تحلیلگران پیشبینی میکنند که سهم خورشید در ماههای اوج تابستان، دیگر یک استثنا نخواهد بود. تحولی که در حال شکلگیری است نشان میدهد معماری انرژی اروپا برای همیشه تغییر کرده و تمرکز از تأمینکنندگان خارجی به سمت مولدهای غیرمتمرکز و داخلی در حال حرکت است.
